• beta

Ҳужжатларда иш вақти ҳисобини юритиш

18.07.2019

Ҳар бир ходим иш вақтининг ҳисобини юритинг ва бунинг учун махсус мўлжалланган ҳужжатда: табель, журнал ва бошқаларда уни қайд этинг.

Иш вақти ҳисобини кунбай ёки жамлаб юритиш турига қараб ҳисоб юритиш ҳужжатини расмийлаштиринг.

Кунбай ҳисоб юритишда ҳар бир ходим ишлаган соатлар ҳисобини ҳар куни юритинг. 5 кунлик иш ҳафтасида ҳар кунги иш вақти 8 соатдан, 6 кунлик иш ҳафтасида эса 7 соатдан ортиб кетмаслиги лозим. Кўрсатилган давомийликдан ортиқча иш соатларини иш вақтидан ташқари ишланган соатлар деб ҳисобланг. Бунда баъзи ходимларга қисқартирилган ёки тўлиқсиз иш вақти белгиланганлигини ёддан чиқарманг. Шу боис уларнинг ҳар кунги иш вақти нормаси умумбелгиланган нормадан камроқ бўлади.

 

Мисол
Ногиронлиги бўлган ходим ҳафтасига 36 соатдан ортиқ ишламаслиги керак . Бинобарин, унга 6 кунлик иш ҳафтасида 6 иш соатидан ва 5 кунлик иш ҳафтасида 7 соатдан ортиқ бўлмаган иш вақти белгиланиши зарур.

 

Ходимнинг ҳар кунги иш давомийлиги ўзгариб турса ёки кундалик иш вақтининг нормал давомийлигига риоя этиб бўлмаса, иш вақти ҳисобини жамлаб юритиш усулини қўлланг.

Бундай усулда ходим ишлашига рухсат бериладиган иш соатларини бир кун учун эмас, балки узоқроқ вақт оралиғи (ҳисоб юритиладиган давр): ҳафта, ой, чорак ва ҳ.к. учун белгиланг. Бунда ҳисоб юритиладиган давр 1 йилдан, иш куни (смена) эса 12 соатдан ошмаслиги кераклигини унутманг.

Ҳисоб юритиладиган даврда ишланган вақт белгиланган нормадан ошиб кетмаслигини кузатиб туринг. Ҳисоб юритиладиган давр бир ой деб олинган бўлса, ходим баъзи ҳафталарда 40 соатдан ортиқ ишлаши мумкин, бироқ бир ой ҳисоб-китоб қилинганда ортиқча ишланган соатлар бўлмаслиги лозим. Яъни ишланган соатларнинг умумий сони ҳисоб юритиладиган давр учун йўл қўйиладиган иш вақти давомийлигига тўғри келиши керак.

 

Ҳисоб юритиладиган давр учун йўл қўйиладиган иш вақти давомийлиги қандай ҳисобланади

Муайян календарь даврлари (ой, чорак, йил) учун иш вақти нормаларини ходим учун белгиланган ҳафталик иш вақти давомийлигидан (40 соат, 36 соат, 24 соат ва ҳ.к.) келиб чиқиб ҳисобланг. Ҳафтадаги соатлар сонини ҳафтадаги иш кунлари сонига (5 кунлик иш ҳафтасида – 5 ва 6 кунликда – 6) бўлинг. Олинган сонни бир ойдаги иш кунлари сонига кўпайтиринг. 

Мисол

Ташкилот ходимлари учун 40 соатлик иш ҳафтаси белгиланган. Иш вақти ҳисоби жамлаб· юритилади. Ҳисоб юритиладиган давр календарь ой ҳисобланади. 2018 йил октябрь ойи учун иш вақти нормасини ҳисоблаймиз.

 – Октябрь ойида 5 кунлик иш ҳафтасида календарь бўйича иш кунлари сони 22 кунни ташкил этади. 1 октябрь – ишланмайдиган байрам куни, шу сабабли уни ҳисобга олмаймиз. Шу тариқа, октябрь ойида иш вақти нормаси:

 40 соат / 5 кун х 22 кун = 176 соат.

 Шу тариқа, ходимнинг иш вақти ҳисоби жамлаб юритилса, ҳисоб юритиладиган давр 1 ой деб олинганда у ойига 176 соатдан ортиқ ишламаслиги керак. Ушбу ойда 6 кунлик 40 соатли иш ҳафтасида иш вақтини худди шундай ҳисоблаймиз:

 40 соат / 6 кун х 26 кун = 174 соат.

 6 кунлик 36 соатли иш ҳафтаси учун:

 36 соат / 6 кун х 26 кун = 156 соат.

 

 

 

Эътибор беринг
Ойда ишланмайдиган байрам куни бўлса, байрам куни арафасидаги иш кунида иш вақти бир соатга қисқартирилади. Иш вақтининг ойлик нормаси давомийлиги ҳисобланаётганда ушбу соат чегириб ташланади.

·

 

Мисол

2018 йил май ойидаги иш вақти нормасини ҳисоблаймиз. 9 май – Хотира ва қадрлаш куни ишланмайдиган байрам куни ҳисобланади. Бунда байрам арафасидаги кунда (8 май) иш вақти 1 соатга қисқартирилади. Май ойида 5 кунлик иш ҳафтасида календарь бўйича иш кунлари сони 21 кунни ташкил этади. Шу тариқа, май ойидаги иш вақти нормаси қуйидагига тенг бўлади: 40 соат / 5 кун х 22 кун – 1 соат = 175 соат.

 

 

Норма тавсия қилади
Одатда, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги ҳар йили келгуси йил учун иш вақти фондининг тавсия этиладиган ҳисоб-китобини (иш вақти тақвимини) ишлаб чиқади. Унда иш ҳафтасининг турига қараб иш кунлари сони ва иш вақти нормаси ҳақида маълумотлар акс эттирилади. Мазкур маълумотлар ҳар ой, чорак, ярим йиллик ва бутун йил кесимида кўрсатилади.

 

 

2019 йилги иш вақтининг тавсия этиладиган тақвими – бу ерда


 

Иш вақти ҳисобини юритиш усулини танлаймиз·

Ходимларингиз ўзгармайдиган, бир хил иш вақти давомида, масалан, ҳар куни соат 8.00 дан соат 17.00 гача ёки соат 9.00 дан соат 18.00 гача ишласалар, иш вақтини кунбай қайд этинг.

Ходимларнинг мослашувчан ёки сменали иш графигида, узлуксиз ишлаб чиқаришда, вахта усулида ва бошқа шунга ўхшаш ҳолатларда ҳисобни жамлаб юритишингиз мумкин.·

Мисол

Компания маҳсулотларни харидорларнинг уйига туну кун етказиб беради. График бўйича смена давомийлиги – 10 соат. Ҳар 2 кундан кейин сменага чиқилади. Ҳисоб юритиш даври 1 ой деб олинган. Иш вақти ҳисобини жамлаб юритган мақбул.

·

Иш вақти ҳисобини жамлаб юритиш усули асосли равишда қўлланилиши лозим. Уни жамоа шартномасида ёки ходимларнинг вакиллик органи билан келишган ҳолда акс эттиринг. Ҳисоб юритиш тартибини Ички меҳнат тартиби қоидалари ёки сменалилик графигида белгиланг.

Уларда:

  • смена бошланиши ва тугаши;
  • дам олиш ва овқатланиш учун танаффуслар;
  • смена алмашиш тартиби;
  • ҳар кунлик (сменалар оралиғида) ва ҳар ҳафталик дам олиш вақтларини белгиланг.

 

14 ёшга тўлмаган болалари (16 ёшга тўлмаган ногирон болалари) бор аёллар учун уларнинг розилигисиз, ногиронлиги бўлган шахслар, ҳомиладор аёллар ва 3 ёшга тўлмаган болалари бор аёллар учун эса уларнинг бундай ишда ишлаши тақиқланмаганлиги қайд этилган тиббий хулосасиз иш вақти ҳисобини жамлаб юритиш усулини белгиламанг.

18 ёшга тўлмаган ходимлар розилик билдирсалар ҳам, уларга нисбатан ҳисобни жамлаб юритиш усулини қўлламанг. Бундай қилиш тақиқланган бўлиб, раҳбар жавобгарликка тортилишига олиб келиши мумкин.

 

Иш вақти ҳисобини юритиш табели қандай тўлдирилади

Ходимларнинг иш вақтини қайд этишнинг энг мақбул ва қулай шакли табель ҳисобланади. Унинг шакли қонун ҳужжатларида белгиланмаган. Уни ташкилотингиз фаолият турига ва иш вақти режимига қараб, мустақил равишда ишлаб чиқишингиз мумкин. Намунасига бу ерда қаранг.

Унга ҳақиқатда ишланган соатларни, шунингдек ҳисоби юритилиши лозим бўлган бошқа даврларни киритинг. Уларни шартли белгилар билан қайд этинг (тавсия этиладиган белгиларга қаранг).

 

 

Эслатиб ўтамиз
Иш вақти ҳисобини, одатда, кадрлар хизмати ходими юритади. Корхонада штат жадвали бўйича бундай лавозим мавжуд бўлмаса, ҳисоб юритиш вазифасини бошқа ходим, масалан, бухгалтер зиммасига юклаш мумкин.

 

 

Мисол

Сотиш бўйича менежер М.М.Аҳмедов 5 кунлик иш ҳафтасида 8 соатлик иш куни давомида ишлаши белгиланган. 2018 йил октябрда у 22 иш куни тўлиқ ишлаган.

 

 

ташкилот номи

 

таркибий бўлинма номи

 

 

Ҳужжат рақами

Тузилган санаси

Ҳисобот даври

 

дан

гача

 

10

2018 йил октябрь

1.10.2018 й.

31.10.2018 й.


Иш вақтидан фойдаланиш ҳисобини юритиш

Т А Б Е Л И

Тартиб рақами

Фамилияси,  исми шарифи,

касби (лавозими)

Табель

рақами

Ой саналари бўйича ишга келганлик ва келмаганлик ҳақида қайдлар

Ишланган давр

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

Х

ярим ой

бир ой

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

кун

соат

1

2

3

4

5

6

1

Аҳмедов М.М.

35

д

к

к

к

к

д

д

к

к

к

к

к

д

д

к

Х

10

22

 

 

 

 

8

8

8

8

 

 

8

8

8

8

8

 

 

8

Х

80

 

 

 

к

к

к

к

д

д

к

к

к

к

к

д

д

к

к

к

12

176

 

 

 

8

8

8

8

 

 

8

8

8

8

8

 

 

8

8

8

96

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Х

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Х

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Х

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Х

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Таркибий бўлинма раҳбари

 

 

 

V

 

 

 

«____»___________20___йил

 

лавозими

 

имзоси

 

имзо расшифровкаси

 

 

 

 

Кадрлар хизмати ходими

 

 

V

 

 

 

 

«____»___________20___йил

 

лавозими

 

имзоси

 

имзо расшифровкаси

 

 

 

 

           

ТАВСИЯ ЭТИЛАДИГАН ТАБЕЛДАГИ ШАРТЛИ БЕЛГИЛАР

 

Код

 

ҳарфли

рақамли

Иш соатлари (кундузги, кечки)

К (келди)

01

Тунги иш соатлари

Т

02

Дам олиш, байрам кунларидаги иш соатлари

БК

03

Ортиқча ишланган иш соатлари

О

05

Хизмат сафари

С

10

Ҳақ тўланадиган йиллик асосий таътил

ТТ

14

Қонун ҳужжатларида, жамоа шартномасида назарда тутилган ҳақ тўланадиган йиллик қўшимча таътил

ЙТ

15

Ўқиш (малака ошириш) муносабати билан ишлаб чиқаришдан ажралган ҳолда иш ҳақи сақланадиган таътил      

Ў

16

 Ишлаб чиқаришдан ажралмаган ҳолда ўқиётганлар учун қисқартирилган иш вақти давомийлиги

ЎВ

17

 Ўқиш муносабати билан ҳақ тўланадиган қўшимча таътил

ЎТ

18

Ҳомиладорлик ва туғиш таътили         

Ҳ

19

 Болани парваришлаш бўйича (2 ёшгача) қисман ҳақ тўланадиган таътил    

ҚТ

20

Болани 2 ёшдан 3 ёшгача парваришлаш бўйича иш ҳақи сақланмайдиган таътил     

БТ

21

 Иш берувчи билан келишувга кўра ходимга берилган иш ҳақи сақланмайдиган таътил    

ҚТ

22

 Қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда иш ҳақи сақланмаган ҳолда бериладиган таътиллар   

СТ

24

Вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик

В

25

Ходимнинг айбисиз бекор туриб қолиш

Б

28

Қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолатларда иш ҳақи сақланган ҳолда ишга келмаслик (давлат ёки жамоат вазифаларини бажариш, жамият манфаатларини кўзлаб ҳаракат қилиш (фавқулодда вазиятларни тугатиш, табиий офатлар оқибатларини бартараф этиш ва ҳ.к.))   

ДЖ

29

Прогуллар (узрли сабабсиз бутун иш куни давомида ишга келмаслик ёки узрли сабабсиз бутун иш куни давомида __________соатдан ортиқ (узлуксиз ёки жамлаганда) ишда бўлмаслик, тиббий ҳушёрхонада бўлиш ва узрли сабабларсиз бошқа ҳолларда ишга келмаслик)    

ПР

31

 Дам олиш кунлари (ҳафталик дам олиш учун) ва байрам кунлари

Д

33

Номаълум сабабларга кўра (вазият аниқлангунга қадар) ишга келмаслик

НС

35

 

 

 

  

Вазият

Ходимни унинг розилигига кўра якшанба куни ишга чақириб, чақирилганини буйруқ билан расмийлаштирдилар. Ходим билан келишган ҳолда унинг ишига бир ҳисса миқдорида ҳақ тўладилар ва отгул бердилар. Меҳнат тартибига кўра у ишчи эканлигини инобатга олган ҳолда табелда отгул кунини қандай қилиб тўғри белгилаш мумкин? – Уни дам олиш куни сифатида белгиланг. Устунда «Д» ҳарфини қайд этинг.

 

Чтобы получать новости от Buxgalter.uz первыми, подписывайтесь на Telegram-канал