2023 yil uchun Foyda soligʻi hisob-kitobini topshirishning soʻnggi kunlari qanday oʻtadi

2023 yil uchun foyda soligʻi boʻyicha hisobotni topshirish davri nihoyasiga yetmoqda. 2024 yil 1 martga qadar ulgurish lozim. Buxgalter.uz iltimosiga binoan tez-tez beriladigan savollarni soliq maslahatchisi Gulnora ERGAShEVA sharhlab berdi:

– Asosan savollar 2023 yil yakunlari boʻyicha birinchi marta toʻldiriladigan Foyda soligʻi hisob-kitobiga yangi ilovalarga taalluqli. Agar hisobot mavsumi boshida hamma 2.1 (a) va 2.1 (b)-ilovalarni qanday toʻldirishni faol muhokama qilishgan va aniqlashtirishgan boʻlsa, hozir 4 va 5-ilovalarga oʻtishdi.

Eslatib oʻtaman, Soliq qoʻmitasi buхgalterlarning e’tirozlariga javob tariqasida 2.1 (a) va 2.1 (b)-ilovalarga ikki marta satrlarni kiritdi – ushbu satrlarsiz hisob-kitobni toʻgʻri shakllantirishning imkoni boʻlmagan.

4 va 5-ilovalar boʻyicha professional guruhlarda koʻplab salbiy sharhlar bor. Ammo, nazarimda, ushbu ilovalar ancha toʻgʻri tuzilgan va ularni toʻldirish mumkin.

Foyda soligʻi hisob-kitobiga 4-ilova – bu AV amortizatsiyasi hisob-kitobi boʻyicha ma’lumotnoma. Foyda soligʻi hisob-kitobiga 5-ilova – NMA amortizatsiya qiymati hisob-kitobi boʻyicha ma’lumotnoma. Ular soliq hisobi ma’lumotlari boʻyicha toʻldiriladi.

Foyda soligʻi hisob-kitobiga 4 va 5-ilovalarni toʻldirish bilan bogʻliq tez-tez yuzaga keladigan savollarga javob beramiz.

1. Foyda soligʻi hisob-kitobiga 4 va 5-ilovalarni toʻldirmasa boʻladimi?

– Ushbu ilovalarni toʻldirmasdan qoldirishning imkoni yoʻq. Foyda soligʻi hisob-kitobini toʻldirish boʻyicha yoʻriqnomaga asosan ilovalar bir yilda bir marta toʻldiriladi.

4 va 5-ilovalar 2.1 (a) va 2.1 (b)-ilovalarga bogʻlangan, sababi ayrim ma’lumotlar ularda takrorlanadi. Shu bois e’tiborli boʻlish kerak. Boz ustiga, ushbu ma’lumotlar kameral nazorat va tahlika-tahlil tizimlarida soliqchilar tomonidan talab qilinadi, deb taхmin qilaman. Aхir ushbu ilovalar biror nimani moʻljallab kiritilgan... Ushbu ilovalar ma’lumotlaridan foydalanilgan holda tekshiruvlarning birinchi natijalari paydo boʻlganda aniq aytish mumkin boʻladi. Bu mart oyida yoki biroz keyinroq sodir boʻladi, deb oʻylayman.

2. 4 va 5-ilovalarni toʻldirishda qanday ma’lumotlardan foydalanish lozim: buхgalteriya yoki soliq hisobi ma’lumotlaridan?

– Bu juda toʻgʻri savol, sababi BHMS, MHXS normalari va Soliq kodeksining 4 va 5-ilovalar uchun zarur koʻrsatkichlarni hisoblab chiqarishga nisbatan qoidalari farq qiladi. Agar buхgalteriya ma’lumotlari qoʻllanilsa, kamida hisobotni topshirish chogʻida murakkabliklarga duch kelasiz – koʻrsatkichlarda nomuvofiqliklar boʻladi. Yoki hisobot topshirilganidan soʻng soliqchilardan savollarni kuting.

4 va 5-ilovalarni va umuman foyda soligʻi boʻyicha hisobotni toʻldirish chogʻida faqat Soliq kodeksi normalariga amal qilish lozim.

Oleg GAYeVOY tayyorladi