Импорт қилинган автотранспортни реализация қилишда илгари қоплаб берилган ҚҚСни қайтариш керакми

“Корхона, ҚҚС тўловчиси, юкларни халқаро ташиш билан шуғулланади. Биз 2022 йилнинг ноябрь-декабрь ойларида чет элдан автотранспорт сотиб олдик, бюджетдан “божхона” ҚҚСни қайтарилди. Энди ушбу автотранспортни божхона қиймати бўйича сотмоқчимиз. Агар сотилган автотранспорт учун биз уни реализация қилишда ҚҚСни тўласак, илгари қоплаб берилган ҚҚСни бюджетга қайтариш керакми?”. 

Саволга buxgalter.uz илтимосига биноан “Balance Calculate” ХК директори, “Profi Training” НТМнинг бухгалтерия ҳисоби бўйича сертификатланган  тренери Венера МАЛИКОВА жавоб берди:

– Корхонага илгари бюджетдан қоплаб берилган ҚҚСни қайтариш керак эмас.

СКнинг 260-моддаси 1-қисми 5-бандига асосан хизматлар кўрсатган ҳолда, солиқ тўловчи ноль ставкали ҚҚСни қўллайди. У қуйидаги ҳуқуққа эга :

1) товарларни Ўзбекистонга олиб киришда тўланган ҚҚС суммасини солиқ бўйича келгуси тўловлар ҳисобидан ҳисобга олиш

ёки

2) ўрни қопланиши лозим бўлган солиқ суммасини қайтаришга доир солиқ ҳисоботини тақдим этишда солиқ органларини бу ҳақда хабардор қилган ҳолда, солиқнинг салбий суммаси ўрнини қоплаш (қайтариш) учун мурожаат қилиш.

Сизнинг корхонангиз иккинчи вариантни танлаган. СКнинг 248-моддасига асосан автотранспортни реализация қилишда сизнинг корхонангиз реализация қилиш қийматидан ҚҚСни тўлайди.

Агар автотранспорт фойдаланишга топширилмаган бўлса ва реализация қилиш пайтида янги ҳолатда бўлса, у товар сифатида таснифланади. Бу ҳолда уни олиб кириш (импорт қилиш) чоғида бюджетга ҳақиқатда тўланган солиқ ҳисоблаб чиқарилган божхона қийматидан паст бўлмаган нархда реализация қилиш лозим .

Агарда у бевосита хизматлар кўрсатиш мақсадида асосий восита сифатида фойдаланилган бўлса, мазкур норма қўлланилмайди. ҚҚС реализация қилиш қийматидан ҳисоблаб чиқарилади. Аммо бу ерда битимнинг нархи товарларнинг (хизматларнинг) бозор қийматидан паст ёки юқори бўлса, солиқ органлари солиқ базасига тузатиш киритишга ҳақли эканлигини ёдда тутиш лозим .