Бухгалтерлар учун батафсил тушунтиришлар:
Импорт контрактини тузишда айланмадан олинадиган солиқ тўловчи корхона фаолиятида нима ўзгаради
“Айланмадан олинадиган солиқ тўловчи бўлган корхона ускунани импорт қилмоқчи. Ускунага Ўзбекистонда харидор бор. Корхона-харидор ускуна учун тўловни ўз ҳисобварағидан амалга оширишни истаяпти.
1. Корхона-харидор ускуна учун тўловни тўғридан-тўғри амалга ошира олиши учун уч томонлама импорт контракти ёки воситачилик шартномасини тузиши керакми?
2. Корхона ускунани импорт қилганидан (импорт контракти тузилган санадан) кейин айланмадан олинадиган солиқ тўловчи мақомини сақлаб қолиши мумкинми ёки мажбурий тартибда ҚҚС ва фойда солиғини тўлашга ўтиши керакми?”
Buxgalter.uz илтимосига биноан саволларга “Норма” эксперти Дилором САИДОВА жавоб берди:
Мутахассисларнинг тушунтиришларини ўтказиб юбормаслик учун бизнинг телеграм-каналимизга обуна бўлинг.
– 1. Битимлар (шартномалар) бир томонлама, икки томонлама ёки кўп томонлама бўлиши мумкин 
. Бироқ импорт контракти – бу товарлар (ишлар ва хизматлар) импортига импорт қилувчи билан ЎзРнинг норезиденти ўртасида тузилган контракт , яъни икки томонлама шартнома.
2. Ўзбекистоннинг божхона чегараси орқали товарларни олиб киришни (импортни) амалга оширувчи юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлар қайси сана олдинроқ келишига қараб импорт шартномаси тузилган ёки товарлар олиб кирилган (импорт қилинган) санадан бошлаб ҚҚСни ҳамда фойда солиғини тўлашга ўтади .
Сизнинг вазиятингизда, агар корхона-харидор айланмадан олинадиган солиқ тўловчи сифатида фаолиятини давом эттиришни хоҳласа, корхона-харидор билан топшириқ шартномасини тузгани маъқул . Топшириқ шартномаси асосида сизнинг корхонангиз харидор учун тўғри келадиган ускунани излаш, уни етказиб бериш, расмийлаштириш бўйича хизматлар ва бошқа хизматларни кўрсатиши, шунингдек воситачалик ҳақини олиши мумкин.
Бунда қуйидагиларни инобатга олиш лозим:
- йил давомида жами даромади 1 млрд сўмдан ошган солиқ тўловчилар жами даромади кўрсатилган миқдорга етган кундан эътиборан ҚҚСни ва фойда солиғини тўлашга ўтади;
- воситачилик, топшириқ шартномаси бўйича воситачилик хизматлари кўрсатувчи юридик шахслар товарларни (хизматларни) реализация қилишдан олинган даромадни реализация қилиш бўйича умумий айланмадан (битим суммаларидан) келиб чиққан ҳолда аниқлайди.
Агар сизнинг корхонангиз ускунани импорт қилса, норезидент бўлган сотувчи билан импорт контрактини тузиши керак. Қайси сана олдинроқ келишига қараб – импорт шартномаси тузилган ёки товарлар олиб кирилган (импорт қилинган) санадан бошлаб сиз ҚҚСни ҳамда фойда солиғини тўлашга ўтишингиз керак. Корхона-харидор билан эса ускунанинг олди-сотди шартномаси тузилади.
