Янги 23-сон ВМҚ рақамли маркировкалаш ва солиқ назорати қоидаларида нимани ўзгартиради

Вазирлар Маҳкамасининг 23.01.2026 йилдаги 23-сонли қарори билан 2027 йилда мажбурий бўладиган маркировкалаш (бу сафар ўсимлик ёғи) бўйича навбатдаги тажриба лойиҳаси ишга туширилди. Шунингдек, ВМҚ масофадан туриб текшириш амалиётини жорий этиш орқали маркировкалаш қоидаларига риоя этилиши устидан назоратни кучайтирмоқда (тегишли ўзгартиришлар Солиқ хавфини бошқариш тартиби тўғрисидаги низомга киритилди).

Батафсил маълумот – бухгалтер.уз шарҳида.

Ўсимлик ёғини рақамли маркировкалаш

1 июлдан 2026 йил охиригача ўсимлик ёғини рақамли маркировкалаш тажриба тариқасида бошланади. Ярим йил давомида ишлаб чиқарувчилар, импорт қилувчилар, улгуржи ва чакана савдо субъектлари тажриба лойиҳасида ихтиёрий равишда иштирок этишлари мумкин бўлади.

2027 йил 1 июлдан бошлаб ўсимлик ёғини мажбурий рақамли маркировкалашни амалга ошириш шарт. Мажбурий рақамли маркировкалаш жорий этиладиган, шунингдек тажриба лойиҳалари амалга ошириладиган айрим турдаги товарлар рўйхати тегишли позиция билан тўлдирилди:

Иштирокчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳамда тажриба лойиҳасини амалга ошириш тартиби янги Низомда белгиланган (23-сон ВМҚга илова). Тажриба давомида рақамли маркировка кодлари бепул тақдим этилади.

Тажриба лойиҳасида иштирок этиш учун талаблар стандарт ҳисобланади:

1) «Asl belgisi»га ариза бериш;

2) маркировка билан ишлаш учун шарт-шароитлар яратиш:

– электрон ҳужжатларни яратиш ва уларни ЭРИ ёрдамида тасдиқлаш, «Asl belgisi» АТдан зарур ҳужжатларни қабул қилиш, шу жумладан шахсий кабинет орқали ишлаш имкониятини таъминлайдиган компьютер тизимини ўзида жорий этиш;

– зарур бўлган барча ускуналарни, жумладан ҳар бир чакана савдо нуқтаси учун онлайн-НКТ, 2Д-сканерларни сотиб олиш.

Масофавий текширувлар ва ҚҚСни қоплаш бўйича чекловлар

Мажбурий рақамли маркировкалаш қоидаларини бузганлиги сабабли юқори хавф тоифасига киритилган солиқ тўловчига (солиқ агентига) нисбатан онлайн-НКТ ва ЭҲФ чекларини таҳлил қилиш асосида масофавий солиқ текшируви ўтказилиши мумкин .

Масофавий солиқ текшируви 5 кундан кўп бўлмаган муддатда тадбиркорлик субъектларини хабардор қилмасдан, бизнес-омбудсманни текширув кунида хабардор қилган ҳолда ўтказилади.

Агар текширув чоғида солиқ тўловчи томонидан Солиқ кодексининг 227-1-моддасида жавобгарлик назарда тутилган мажбурий рақамли маркировкалаш қоидалари бузилганлиги аниқланса, масофадан туриб солиқ текшируви далолатномаси тузилади. У барча илова қилинган ҳужжатлар билан бирга солиқ тўловчига шахсий кабинетга юборилади.

Солиқ тўловчи масофадан туриб ўтказилган солиқ текшируви далолатномасига ўз муносабатини далолатнома олинган кундан эътиборан 5 кун ичида розилик ёки рад этиш тугмасини босиш орқали билдириши шарт. Агар у бундай қилмаган бўлса, далолатномага рози бўлган ҳисобланади.

Далолатнома асосида солиқ органи раҳбари (раҳбар ўринбосари) мажбурий рақамли маркировкалаш қоидаларини бузганлик учун молиявий санкциялар қўллаш тўғрисида қарор қабул қилади. Молиявий санкциялар тўғрисидаги қарор ҳам солиқ тўловчининг шахсий кабинетига юборилади.

Молиявий санкциялар тўғрисидаги қарор солиқ тўловчи томонидан қарор олинган кундан эътиборан 1 ойдан кечиктирмай ижро этилиши керак. Қарор устидан юқори турувчи солиқ органига ёки судга шикоят қилиниши мумкин.

Рақамли маркировкалаш қоидаларини тўртинчи марта ва ундан ортиқ бузганлик учун жаримага тортилган тадбиркорлик субъектларига ҚҚС суммаси 1 йил давомида қопланмайди .