Онлайн-НКТ эгалари Солиқ қўмитасининг февраль ойидаги охирги билдиришномаларини олгандан кейин нима қилишлари керак

Назорат-касса техникасидан фойдаланувчи тадбиркорлар my3.soliq.uz тизимидаги шахсий кабинетларига унчалик ёқимли бўлмаган мазмундаги иккита билдиришнома олишди.

Улардан бири солиқ органлари хўжалик юритувчи субъектни унинг рўйхатдан ўтказилган жойидан топа олмаган ёки у бир ой мобайнида ўз касса аппаратидан фойдаланмаган тақдирда онлайн-НКТ ва виртуал кассани рўйхатдан чиқариш мумкинлиги тўғрисида огоҳлантиради. Иккинчиси – мажбурий рақамли маркировкалаш қоидаларини бузганлик учун жаримага тортилган барчага ҚҚСни қоплашдан бир йил муддатга маҳрум қилиш билан таҳдид қилади.

Ваҳима қилманг! Онлайн-НКМга хизмат кўрсатиш соҳасидаги эксперт, «RIG» МЧЖ директори Рустам ЁҚУБОВ билан биргаликда муаммоларнинг олдини олиш йўлларини кўриб чиқамиз:

1. «НКМни рўйхатдан чиқариш тўғрисида»ги хабарнома

– Дарҳақиқат, онлайн-НКМ ва виртуал касса тизимини қўллаш тартиби тўғрисидаги низомнинг 26-банди хатбоши билан тўлдирилиб, унга кўра «тадбиркорлик субъектини аниқлаш имкони бўлмаган тақдирда (у рўйхатдан ўтказилган жойи, яшаш манзили бўйича мавжуд бўлмаса ва бошқа ҳолларда), унинг касса техникаси солиқ органининг маълумотлари асосида рўйхатдан чиқарилиши мумкин».

Бунда Низомнинг 25-бандида айтилишича, онлайн-НКМ ва (ёки) виртуал касса рўйхатдан ўтказилган турғун шохобча манзили ўзгарган тақдирда, тадбиркорлик субъекти уч иш куни ичида ўзи келиб ёки электрон шаклда бу ҳақда ТХКМга ариза тақдим этади. Онлайн-НКМ ёки виртуал кассани рўйхатдан ўтказиш тўғрисидаги маълумотларга тегишли ўзгартиришлар киритиш учун унга янги манзил бўйича стационар шохобча мавжудлигини тасдиқловчи ҳужжатларнинг нусхаларини илова қилади.

Бундай мазмундаги аризалар, шунингдек, тадбиркорлик субъекти фаолияти тўхтатилганда, носозлик юзага келганда, амал қилиш муддати тугаганда, фискал модуль хотираси тўлиб кетганда, онлайн-НКМ ёки виртуал кассани алмаштириш зарур бўлганда ёхуд бошқа кўзда тутилмаган ҳолларда ҳам ТХКМга тақдим этилади.

Тадбиркорнинг НКТси ҳисобдан чиқарилмаслиги учун у нима қилиши керак?

– Юқорида санаб ўтилган барча ҳолатлар тўғрисида ўз ТХКМни зудлик билан хабардор қилиш.

Билиш муҳим: онлайн-НКТни бевосита солиқ органларининг ўзи эмас, балки айнан ТХКМ ҳисобдан чиқаради. Бу икки йўл билан амалга ошиши мумкин:

1) солиқ органлари ТХКМга мурожаат қилишади, мана бу касса аппарати анчадан бери чекларни уриб чиқармаган, биз бу хўжалик юритувчи субъектни топа олмаяпмиз, деб айтишади. НКМни ҳисобдан чиқаришни сўраймиз. Шунда ТХКМ НКМ ёки кассани ҳисобдан чиқаради.

2) Ёки ТХКМнинг ўзи солиқ идорасига мурожаат қилади, биз мана бу тадбиркорни топа олмаяпмиз, у савдо нуқтаси жойлашган жойда йўқ, дейди. Солиқ идораси ТХКМ марказига ҳа, ижара шартномаси муддати тугаган ёки хўжалик юритувчи субъект у ерда ҳақиқатан ҳам ишламаяпти, деб жавоб беради. Ушбу хат билан ТХКМ қурилмани ҳисобдан чиқаради.

Шу сабабли, агар сиз ўз касса аппаратингиздан объектив сабабларга кўра (мавсумий иш, ишлаб чиқаришнинг қандайдир ўзига хос хусусиятлари ёки касса техникасидан фойдаланиш вақтинча тўхтатилишига олиб келадиган бошқа ҳолатлар, масалан, товар келиб тушишининг кечикиши ва ҳ.к.) фойдаланмаётган бўлсангиз:

1) ўз касса аппаратингиздан маълум муддат фойдаланмаслигингиз тўғрисида ТХКМни хабардор қилинг;

2) тегишли ҳужжатларнинг нусхаларини илова қилинг.

ТХКМ сизни ҳисобдан чиқариш керак эмаслигини билади, чунки сиз ўз фаолиятингизни барибир олиб борасиз ва қандайдир даврийлик билан чекларни уриб турасиз.

Фискал модулни қайтариш тўғрисидаги билдиришнома нимани билдиради?

Тахмин қилишим мумкинки, солиқчилар бу ерда ҳисобдан чиқаришда фискал модуль ТХКМга топширилади ва – тадбиркорнинг талабига кўра – у унга қайтарилиши мумкинлигини назарда тутмоқдалар. Кейинчалик рўйхатдан ўтказиш ва фойдаланиш ёки маълумотларни текшириш учун тадбиркор ТХКМга мурожаат қилиши ва ўзининг эски модулини олиб кетиши мумкин.

2. ҚҚС ва жарималарни ҳисобга олиш тўғрисида хабарнома

– Ушбу билдиришномани аниқ тушуниш учун илованинг 4-бандини диққат билан яна бир бор ўқиб чиқиш лозим. 23.05.2025 йилдаги ПҚ-190-сон қарорга 2-илова:

Мана, 4 банд бўйича (4 марта ва ундан ортиқ) жаримага тортилганларга эса ҚҚС суммаси бир йил давомида қоплаб берилмайди.