Бухгалтерлар учун батафсил тушунтиришлар:
2026 йил 1 июлгача ва ундан кейин меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси қандай тўланади
2026 йил 1 июлдан бошлаб вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақасини тўлашнинг янги тартиби жорий этилди. Шу муносабат билан бухгалтерларда иккита принципиал муҳим савол пайдо бўлди:
1) Касалликнинг дастлабки 5 куни учун иш берувчи тўласа, ҳар бир меҳнатга лаёқатсизлик даври учун 5 кун назарда тутиладими? Ёки бутун календарь йили учун 5 кунми?
2) «Касаллик варақаси» 1 июлгача расмийлаштирилган бўлса-чи?
Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги Давлат меҳнат инспекцияси Текширувларни мувофиқлаштириш бўлими бош мутахассиси Отабек БОБОМУРАТОВ buxgalter.uz илтимосига биноан янги тартибни тушунтириб берди:
Керакли тушунтиришни ўтказиб юбормаслик учун бизнинг Телеграм-каналимизга обуна бўлинг.
Эътибор беринг
Материаллардан нусха кўчириш ва улардан фойдаланишга фақат манбага фаол ҳавола ёки таҳририятнинг ёзма рухсати мавжуд бўлгандагина йўл қўйилади.
Иш берувчи касалликнинг дастлабки 5 куни учун ҳар бир меҳнатга лаёқатсизлик даври учун тўлайдими ёки календарь йили учунми?
– 2026 йил 1 июлдан бошлаб вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси қуйидаги тартибда тайинланади ва тўланади 
:
- тегишли календарь йилининг дастлабки 5 куни учун – иш берувчи томонидан;
- кейинги кунлар учун – Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси орқали проактив шаклда.
Иш берувчи календарь йил давомида вақтинча меҳнатга лаёқатсизликнинг дастлабки 5 куни учун тўлайди. Бунда 2026 йилда ушбу 5 кунни ҳисоб-китоб қилишда, гарчи янги тартиб фақат 2026 йил 1 июлдан бошлаб юзага келган суғурта ҳодисаларига нисбатан қўлланса ҳам, Ижтимоий суғурта жамғармаси амалда 2026 йил 1 январдан бошлаб очилган касаллик варақаларини ҳисобга олади.
Агар йил давомида ходим иш жойини ўзгартирса, янги иш берувчи аввалги иш берувчи вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақасини ўз ҳисобидан тўлаган-тўламаганлигини ЯММТ тизимида текшириши мумкин.
Агар ходимга 2026 йил 1 июлгача меҳнатга лаёқатсизлик варақаси расмийлаштирилган бўлса, иш берувчи 1 июлдан кейин 5 кунлик «касаллик варақаси» учун ҳақ тўлаши керакми?
– Вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақаларини тўлашнинг янги тартиби 2026 йил 1 июлдан бошлаб юзага келган суғурта ҳодисаларига нисбатан қўлланилишига қарамай, амалда касаллик даврининг дастлабки беш кунини белгилашда Ижтимоий суғурта жамғармаси 2026 йил 1 январдан бошлаб юзага келган, ходим вақтинча меҳнатга лаёқатсиз бўлган барча даврларни ҳисобга олади.
Яъни, агар ходим 2026 йил 1 июлдан кейин биринчи марта касал бўлиб қолса ва 2026 йил 1 январдан буён касаллик варақасини расмийлаштирмаган бўлса, иш берувчи вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик даврининг дастлабки 5 куни учун тўлайди..
Бухгалтер учун янада кўпроқ фойдали амалий маълумотлар (ҳисоб-китоб намуналари, ҳужжат шакллари ва вазиятларни таҳлил қилиш билан) Buxgalter Pro сайтида мавжуд:
