Бухгалтерлар учун батафсил тушунтиришлар:
2026 йил 25 июлдан бошлаб Ўзбекистонда 13.07.2026 йилдаги ЎРҚ-1158-сон Конституциявий қонун амал қилмоқда – у ўз ҳуқуқи, суди ва солиқ режимига эга бўлган Тошкент халқаро молия марказини жорий этади. Қонун Марказ ҳудудида молиявий ёки қўшимча хизматлар кўрсатишни режалаштираётган ҳар қандай компанияга, шунингдек, компаниялар у ерга ишга жалб қилмоқчи бўлган чет эллик мутахассисларга тааллуқлидир.
Кимлар иштирокчи бўлишга ҳақли эканлиги, қайси фаолият турлари билан шуғулланиш мумкинлиги ва қандай имтиёзлар назарда тутилганини buxgalter.uz сайтида кўриб чиқамиз.
Муҳим янгиликлар ва экспертларнинг тушунтиришларини ўтказиб юбормаслик учун бизнинг Телеграм-каналимизга обуна бўлинг.
Эътибор беринг
Материаллардан нусха кўчириш ва улардан фойдаланишга фақат манбага фаол ҳавола мавжуд бўлганда ёки таҳририятнинг ёзма рухсати билан йўл қўйилади.
Марказ ҳудудида кимнинг ҳуқуқи амал қилади
«Тошкент» ХММ – инвестицияларни жалб этиш ва молиявий хизматлар бозорини ривожлантириш мақсадида ташкил этилган, махсус ҳуқуқий режим амал қиладиган алоҳида ҳудуддир 
.
Бу ерда қонунчилик қатъий устуворлик тартибида қўлланилади: Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, ушбу Конституциявий қонун, Президентнинг Марказ масалалари бўйича фармонлари, Марказ органларининг қарорлари ҳамда – алоҳида ҳолларда – Англия ва Уэльснинг умумий ҳуқуқи қўлланилади . Ўзбекистоннинг жиноят, маъмурий, миграция қонунчилиги ва қонунчиликнинг бошқа бир қатор тармоқлари Марказ ҳудудида умумий тартибда амал қилишда давом этади .
Кимлар иштирокчи бўлиши мумкин ва нималар билан шуғулланиши мумкин
Чет эл ҳуқуқига, Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига ёки Марказ қарорларига мувофиқ ташкил этилган юридик шахс Марказ иштирокчиси бўлиши мумкин; иштирокчи сифатида эътироф этиш ва рўйхатдан ўтказиш талаблари ва тартиб-таомиллари ХММ кенгаши томонидан белгиланади . Иштирокчилар банк, инвестиция ва брокерлик фаолиятини юритишга, молиявий воситалар ва валюталар билан савдо қилишга, таваккалчиликларни суғурталашга, молиявий ва инвестициявий маслаҳат хизматлари кўрсатишга ҳақли . Рақамли активлар ва биржалар билан боғлиқ фаолиятни амалга ошириш учун Молиявий хизматлар бошқармасининг алоҳида рухсати талаб этилади.
Қандай имтиёзлар назарда тутилган ва ҳуқуқбузарликлар учун нималар хавф солади
2076 йил 1 январга қадар Марказ иштирокчилари, уларнинг ходимлари ва инвестициявий солиқ резидентларига Марказ қарорлари билан белгиланган шартларга риоя қилинган тақдирда фойда солиғи, ижтимоий солиқ ва ЖШДСдан озод этиш мавжуд; Марказ хизматлари ва фаолиятига ҳам муддатсиз ҚҚС солинмайди . Охирги 3 йил давомида Ўзбекистоннинг солиқ резиденти бўлмаган ва охирги 10 йил давомида фуқаролигини ўзгартирмаган жисмоний шахслар инвестициявий солиқ резиденти мақомига даъвогарлик қилишлари мумкин . Қонун ёки Марказ қарорлари талабларини бузганлик учун иштирокчига жарима хавф солади, юзага келадиган низоларни эса Тошкент халқаро тижорат суди ҳал этади .
Имтиёзлардан фойдаланиш шартлари Марказ органлари, иштирокчилари ва уларнинг ходимлари учун фарқ қилади, муайян хизматларни лицензиялаш тўғрисидаги қарорларнинг бир қисмини эса Марказ ҳали қабул қилиши лозим. Мақомни аниқлашда хатоликка йўл қўйиш – имтиёзни қўлдан бой беришни ёки фаолиятни тегишли рухсатномасиз бошлашни англатади.
Buxgalter Pro тавсияси
«Тошкент» халқаро молия марказида (ХММ) фаолиятни қандай юритиш керак» тавсиясида – рухсатнома талаб қилинадиган ва талаб қилинмайдиган фаолият турларининг тўлиқ рўйхати, инвестициявий солиқ резиденти мақомини олиш шартлари, санкцияларни қўллаш тартиби ҳамда иштирокчиларнинг ҳар бир тоифаси бўйича солиқ ва божхона имтиёзлари жадвали келтирилган.
«Тошкент» ХММ ишга туширилишига қадар ҳали бир нечта босқичлардан ўтиш лозим: Марказ органлари зарур қарорларни қабул қилади, Кенгаш Марказни фаолиятни бошлашга тайёр деб топади, Президент эса ушбу қарорни тасдиқлайди. Марказ қарорлари эълон қилиб борилишига қараб уларнинг мақоми ва имтиёзлар шартларини текшириб боринг.
