9 oyni xatolarsiz yopamiz:
Xodim rozi boʻlganda ish haqini oyda bir marta toʻlash mumkinmi
Korxonada ish haqini oyda bir marta olishga rozi boʻlgan xodimlar bor, bu haqda ularning arizalari mavjud. Bu huquqbuzarlik hisoblanmaydimi?
Vaziyatni mehnat huquqi boʻyicha “Norma” eksperti Lenara XIKMATOVA tushuntirdi:
- Mehnatga haq toʻlash muddatlari jamoa shartnomasi yoki boshqa lokal normativ hujjatda belgilanadi va har yarim oyda bir martadan kam boʻlishi mumkin emas 
. Bundan tashqari, jamoa shartnomasida ish beruvchining aybi bilan xodimga haq toʻlash belgilangan muddatlarga nisbatan kechikkanligi uchun javobgarlik nazarda tutilishi mumkin .
Xodimlarning ayrim toifalari uchun faqat alohida hollarda Hukumat tomonidan ish haqi toʻlashning boshqa muddatlari belgilab qoʻyilishi mumkin .
Mehnat haqidagi kelishuvlar va shartnomalarning xodimlar ahvolini mehnat toʻgʻrisidagi qonunlar va boshqa normativ hujjatlarda nazarda tutilganiga qaraganda yomonlashtiradigan shartlari haqiqiy emas . Shu tariqa, hatto buni xodimning oʻzi istagan taqdirda ham, ish haqini oyda bir marta toʻlash mumkin emas, deb hisoblaymiz.
Birinchidan, ish beruvchi va xodim oʻrtasida ish haqini oyda bir marta toʻlash toʻgʻrisidagi kelishuv xodimning ahvolini MKning 161-moddasiga qaraganda yomonlashtiradi, binobarin, haqiqiy emas hisoblanadi.
Ikkinchidan, oʻsha MKning 161-moddasida aniq, hech bir shartlarsiz, ish beruvchining xodimlar mehnatiga har yarim oyda haq toʻlash majburiyati belgilangan. Shu bois ham ish haqini ushbu davriyrikdan kechiktirib berish koʻrsatilgan modda normasini buzadi.
E’tibor bering
MK bir oyda ish haqi toʻlashning eng kam sonini belgilaydi (ikkitadan kam emas), biroq uni cheklamaydi. Ya’ni mehnatga haq toʻlash muddatlari bir oyda ikki martadan koʻp boʻlishi mumkin (masalan, haftada bir marta, 10 kunda bir marta va h.k.).Hatto jamoa shartnomasida yoki tashkilotning boshqa lokal normativ hujjatida mehnatga haq toʻlash oyda bir marta amalga oshirilishi koʻrsatilgan taqdirda ham, ushbu shart haqiqiy emas hisoblanadi, sababi MKning 5 va 161-moddalariga zid.
Shu tariqa, ish haqini oyiga kamida ikki marta toʻlash ish beruvchining majburiyati hisoblanadi, u buni xodimning ish haqini oyda bir marta olishga roziligi va shu kabi arizasi mavjudligidan qat’i nazar bajarishi kerak.
Agar xodim boʻnak ololmagan boʻlsachi?
Ish beruvchi oʻzining moliyaviy holatidan qat’i nazar, xodimga bajargan ishi uchun haqni belgilangan muddatlarda toʻlashi shart . Bundan tashqari, Hukumatning qarorlari bilan xoʻjalik yurituvchi sub’yektlar rahbarlariga ish haqining oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanishi uchun shaxsiy javobgarlik yuklatilgan.
Agar xodim ish beruvchining aybisiz boʻnakni naqd shaklda oʻz vaqtida ololmagan boʻlsa (masalan, xastalanib qolgan), ushbu summa bankka topshiriladi, shundan keyin oyning ikkinchi yarmi uchun ish haqi bilan birgalikda toʻlanadi.
Mehnatga haq toʻlash muddatlarini buzish ish beruvchi uchun nimaga sabab boʻladi?
Ish haqini oyda ikki marta toʻlash oʻrniga bir marta toʻlaganlik uchun tashkilotning mansabdor shaxsini BHMning 5 baravaridan 10 baravarigacha jarima solgan holda ma’muriy javobgarlikka tortishlari mumkin . Huquqbuzarlik ma’muriy jazo chorasi qoʻllanilganidan keyin bir yil davomida takroran sodir etilgan boʻlsa – jarima endi BHMning 10 baravaridan 15 baravarigachani tashkil etadi.
