9 oyni xatolarsiz yopamiz:
Ishlab chiqarish korxonasining xodimi unga beriladigan davolash-profilaktika oziq-ovqatini pul bilan almashtirishni iltimos qildi. Ish beruvchi xodimning ushbu iltimosini qanoatlantirishga haqlimi? Buxgalter.uz ushbu masalani “Norma”ning mehnat huquqi boʻyicha eksperti Lenara XIKMATOVAdan aniqlashtirdi:
– Mehnat sharoiti noqulay ishlarda band boʻlgan xodimlarga haqiqatan turli kafolatlar va preferensiyalar berilishidan boshlaymiz. Xususan, ular sut va davolash-profilaktika oziq-ovqatini olishlari kerak. Bu MKning 217-moddasi va 0184-05-son SanQvaNda nazarda tutilgan.
Davolash-profilaktika oziq-ovqati (DPOO) - bu insonning organlari va tizimlarini mehnatning zararli va noqulay omillaridan himoya qilishga qaratilgan maxsus oziq-ovqatdir. Bunday ta’sir faktini ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari va asbob-uskunalarning jarohatlash xavfliligi yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish natijalari boʻyicha aniqlaydilar 
.
Ish beruvchi ish oʻrinlarini 5 yilda kamida bir marta FHX shartnoma asosida jalb qilinadigan ixtisoslashgan tashkilot bilan birgalikda attestatsiyadan oʻtkazadi .
Attestatsiyadan oʻtkazish natijalari boʻyicha ayrim ish oʻrinlari uchun quyidagilar nazarda tutilishi mumkin:
- yillik qoʻshimcha toʻlanadigan ta’til;
- qisqartirilgan ish vaqti;
- DPOO.
“Zararli” ishlar roʻyxati, DPOO bilan ta’minlash normalari, tartibi va shartlari jamoa shartnomasida belgilanadi, agar u tuzilmagan boʻlsa - xodimlarning vakillik organi bilan kelishib belgilanadi .
E’tibor bering!
Mulkchilik shaklidan qat’i nazar barcha tashkilotlar zararli va noqulay mehnat sharoitlarida ishlovchilarga bepul DPOO berishlari shart. Agar ish beruvchi ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazishni tashkil etmagan boʻlsa, bu uni xodimlarga DPOO berish majburiyatidan ozod etmaydi. Ularni bermaganlik uchun 5 BHMdan 10 BHMgacha jarima nazarda tutilgan , yil davomida takroran huquqbuzarlik sodir etilgan taqdirda - 10 BHMdan 15 BHMgacha.0184-05-son SanQvaN DPOO ratsionining 4 turini va ularda ishlash ularni bepul olish huquqini beradigan ishlab chiqarishlar roʻyxatini belgilaydi .
DPOOni pul kompensatsiyasi bilan almashtirish mumkinmi?
- Yoʻq, bunga hatto xodimning iltimosiga binoan ham yoʻl qoʻyilmaydi. 0184-05-son SanQvaNning 4.3-bandiga muvofiq DPOOni pul yoki boshqa qimmatliklar bilan kompensatsiya qilish, shuningdek DPOOni oʻtgan vaqt uchun berishga ruxsat etilmaydi.
E’tibor bering!
Ish beruvchi noqulay mehnat sharoitlarida ishlovchilarga yana qanday kafolatlarni belgilashi shart? Qanday ish oʻrinlari majburiy attestatsiyadan oʻtkazilishi lozim? Mehnatni muhofaza qilishga mablagʻlar qanday sarflanadi? Bu haqda bu yerda oʻqing.
