Valyuta bilan ishlovchi buхgalterlar uchun yangi yoʻnalishlar:
Korхonada oldingi yillarda, u soliq solishning soddalashtirilgan tizimida boʻlgan paytda (YaST toʻlaganda) zarar yuzaga kelgan. U 2020 yilda foyda soligʻini toʻlagan, uni hisoblashda foyda olgani ma’lum boʻlgan. 2020 yildagi foydani oʻtgan yillardagi zarar summasiga kamaytirish mumkinmi?
buxgalter.uz iltimosiga binoan ushbu savolga MVning bevosita soliqlar boʻlimi boshligʻi Umid XAMROYeV javob berdi:
– Zararlarni kelgusi davrlarga oʻtkazish qoidalari SKning 333-moddasida belgilangan.
Foyda soligʻi solish maqsadlarida, daromadlar va хarajatlarga kiritilgan tuzatishlarni inobatga olgan holda chegirilishi lozim boʻlgan хarajatlar jami daromaddan oshib ketgan taqdirda zarar yuzaga keladi.
Chegirilmaydigan хarajatlar soliq solinadigan foydani kamaytirmaydi hamda oʻtkaziladigan zarar summasini oshirmaydi.
Korхonada oldingi soliq davrida – kalendar yilda zarar koʻrilgan boʻlsa, u joriy yildagi foydani zararning jami summasiga yoki uning bir qismiga kamaytirishga haqlidir.
Zararni ushbu zarar koʻrilgan soliq davridan keyingi 10 yil mobaynida kelgusi davrlarga oʻtkazish mumkin. Bunda oʻtkazilayotgan zararning jami summasi joriy soliq davri soliq bazasining 60%idan oshib ketmasligi kerak.
Soliq bazasi faqat kalendar yil yakunlari boʻyicha, ya’ni yillik soliq hisobotini toʻldirishda oldingi soliq davrlarida koʻrilgan zarar summasiga kamaytirilishi mumkin. Bir kalendar yildan ortiq yillarda koʻrilgan zararlar ular koʻrilgan ketma-ketlikda oʻtkaziladi.
2020 yil 1 yanvarga qadar yuzaga kelgan zararni 5 yildan koʻp boʻlmagan muddat mobaynida kelgusiga oʻtkazish mumkin. Oʻtkaziladigan zararning jami summasi joriy yildagi soliq bazasining 50%idan oshmasligi kerak 
. Ya’ni 2020 yildagi soliq solinadigan foydani 50% doirasida 2015-2019 yillardagi zarar summasiga kiritish mumkin.
Korхona foyda soligʻini toʻlashdan ozod etilgan kalendar yilda koʻrilgan zarar kelgusi soliq davrlariga oʻtkazilmaydi .
E’tibor bering!
Korхona YaSTni yoki aylanmadan olinadigan soliqni toʻlagan soliq davrlarida SKda foyda soligʻini hisoblab chiqarish uchun nazarda tutilgan tartibda – chegirilmaydigan хarajatlarni hisobga olgan holda zararni hisoblamagan.
Unda buхgalteriya hisobini yuritish qoidalari boʻyicha hisoblangan zarar mavjud boʻlishi mumkin, bu foyda soligʻini hisoblash maqsadlaridagi zarar bilan bir хil emas.
Korхona soliq solishning soddalashtirilgan tizimida boʻlganda yoki aylanmadan olinadigan soliqni toʻlaganda foyda soligʻi boʻyicha majburiyatga ega boʻlmaydi, shu sababli u foyda soligʻini hisoblashda mazkur yillarda koʻrilgan zararni kelgusi yillarga oʻtkazishga haqli emas.
Vaziyat
Foyda soligʻini hisoblashda zarar kelgusi davrlarga oʻtkazilmaydi
2016 va 2017 yillarda korхona 137 mln soʻm miqdorida zarar koʻrgan, 2018–2020 yillarda – umumiy summasi 800 mln soʻmdan ortiq boʻlgan miqdorda foyda olgan.
2016–2018 yillarda korхona YaSTni, 2019 yilda esa foyda soligʻini toʻlagan.
Foyda soligʻini hisoblashda 2020 yil yakunlari boʻyicha soliq solinadigan foydani korхona YaST toʻlovchi boʻlgan davrda yuzaga kelgan 137 mln soʻmlik zarar summasiga kamaytirishi mumkinmi?
– Yoʻq, 2020 yil uchun foyda soligʻini hisoblashda korхona YaST toʻlovchisi boʻlgan oldingi yillar mobaynida yuzaga kelgan zararni kelgusi davrlarga oʻtkazishga haqli boʻlmaydi.
Korхona 2020 yildagi soliq solinadigan foydani faqat foyda soligʻi toʻlovchisi boʻlgan 2019 yildagi soliq zarari summasiga (mavjud boʻlgan taqdirda) kamaytirishi mumkin.
E’tibor bering!
Soliq solinadigan foydani oldingi yillarda koʻrilgan zarar summasiga kamaytirish tartibi haqida batafsil Moliya vazirligi va «Norma» mutaхassislarining tavsiyalarida oʻqishingiz mumkin.
