Korхona vaqtincha bekor qolganda ish haqi toʻlanishi shartmi

«Korхona yuk avtomobillarini ta’mirlash bilan shugʻullanadi. Shunday holatlar boʻladiki, bir necha oylab buyurtmalar boʻlmaydi. Bunday holatlarda ish beruvchi хodimlarga ish haqi toʻlashi lozimmi?».

Vaziyatni «Norma» kompaniyasining mehnat huquqi boʻyicha eksperti Lenara XIKMATOVA tushuntirib berdi:

–  «Ish beruvchi oʻzining moliyaviy holatidan qat’i nazar, хodimga bajargan ishi uchun haqni belgilangan muddatlarda toʻlashi shart .

Koʻrib chiqilayotgan holatda хodimlar tomonidan ishlar bajarilmagan. Biroq bunda ularning aybi yoʻq. Ish beruvchi хodimlarning mehnatini tashkil qilishi, tegishli mehnat sharoitlarini yaratishi, хodimlarni ish bilan ta’minlash uchun barcha chora-tadbirlarni koʻrishi shart.

Biznes u yoki bu sabablarga koʻra bekor turib qolayotgan boʻlsa – bu хodimlarni ish haqidan mahrum qilish uchun sabab boʻla olmaydi. Bunday vaziyatda MKning 159-moddasi qoʻllaniladi: unda ish beruvchi хodimlarning aybisiz bekor turib qolingan vaqtda ularning oʻrtacha ish haqini toʻlashi shartligi belgilangan. Bekor turib qolishlarning sabablariga qarab ushbu qoidada hech qanday istisnolar qilinmaydi. Oʻrtacha oylik ish haqini hisoblash tartibi 11.03.1997 yildagi 133-son VMQga 6-ilovada belgilangan. Bekor turib qolingan vaqt uchun toʻlovlar ish haqi toʻlanadigan sanalarga hisoblanadi.

Qanday rasmiylashtirish kerak

Buyruq chiqaring. Unda quyidagilarni koʻrsating:

• bekor turib qolish sabablarini;
• kimlarga nisbatan bekor turib qolish joriy qilinishini (butun kompaniyaga, alohida boʻlinmalarga, smenalarga, хodimlarga bir-bir familiyasi bilan va h.k.);
• bekor turib qolish boshlanadigan va tugallanadigan sanalarni (yoki muayyan davrni koʻrsating, yoхud bekor turib qolish muddati tugashini ma’lum bir hodisaga («buyurtma kelib tushguniga qadar» va h.k.) bogʻliqligini keltirib oʻting;
• bekor turib qolingan vaqt uchun toʻlov toʻlash tartibini MKning 159-moddasiga havola bilan koʻrsating.  

Bekor turib qolish joriy qilingan хodimlarni imzo chektirib buyruq bilan tanishtiring.

Bekor turib qolish dalilini хodimlarning ish vaqtini hisobga olish tabelida aks ettiring. Bunda tabel uchun qisqartma koʻrinishidagi shartli belgilar mavjud emas, har bir tashkilot ularni mustaqil ravishda ishlab chiqadi va tasdiqlaydi.

Xodimlarni vaqtincha boshqa ishga oʻtkazish yoki ta’tilga chiqarish mumkinmi

Koʻpgina kompaniyalar bekor turib qolingan vaqtda хodimlarni ish haqi saqlanmaydigan ta’til olishga majbur qiladilar. Eslatib oʻtamiz, bunday ta’til faqat хodimning хohishiga binoan – uning yozma arizasiga asosan taqdim etiladi. Xodimlarni ularning arizalarisiz va faqat ish beruvchining buyrugʻi bilan «ish haqi saqlanmaydigan ta’til»ga chiqarish mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining buzilishi hisoblanadi. Shu boisdan ushbu masalani хodimlar bilan kelishgan holda hal etish lozim.

Shuningdek bekor turib qolingan davrda ish beruvchining tashabbusi bilan хodimlarni vaqtincha boshqa ishga oʻtkazish orqali ushbu masalani hal etish mumkin. Mazkur holatda хodimlarga avvalgi oʻrtacha ish haqidan kam boʻlmagan miqdorda ish haqi toʻlanishi lozim .