Ижтимоий солиқ қайтарилишини қандай ҳисобга олиш ва ҳисоботда акс эттириш керак

Тавсияда:

– ижтимоий солиқни қайтариш тартиби;
– ижтимоий солиқни қайтаришга ариза топшириш;
– ижтимоий солиқнинг қайтарилишини бухгалтерия ҳисобида ва фойда солиғи бўйича ҳисоботда акс эттириш.

Ижтимоий солиқни қайтариш тартиби

2022 йил 1 мартдан 2024 йил 1 мартга қадар ногиронлиги бўлган шахсларнинг даромадларидан ҳисоблаб чиқарилган ва бюджетга тўланган ижтимоий солиқ суммаси бюджетдан корхонага тўлиқ ҳажмда қайтарилади .

Ушбу тартиб қуйидагиларга татбиқ этилмайди:

• бюджет ташкилотларига;
• давлат корхоналарига;
• давлат улуши 50% ва ундан ортиқ бўлган юридик шахсларга.

Ижтимоий солиқ қуйидаги шартларда қайтарилади:

• солиқ суммаси еттинчи ойдан бошлаб қайтарилади;
• ногиронлиги бўлган ходим узлуксиз 6 ой давомида меҳнат фаолиятини амалга оширади.

Масалан, агар ходим корхонада 2023 йил январдан бошлаб ишлаётган бўлса, 2023 йил июль ойидан бошлаб ҳисобланган вабюджетга тўланган даромадларидан ижтимоий солиқ бюджетдан қайтарилиши мумкин.

Корхона солиқ тўловчининг шахсий кабинети орқали ижтимоий солиқни қайтариш тўғрисида ариза тақдим этади. 

Ижтимоий солиқни қайтаришга ариза қандай топширилади

1. my.soliq.uz сайтида шахсий кабинетда «Хизматлар» тоифасида «Электрон ҳужжатлар айланиши» бўлимида «Ижтимоий солиқ суммасини қайтариш» тугмасини танланг.

2. Очилган ойнада «Ногиронлиги бўлган шахслар учун» иловасини танланг.

3. Аризачи тўғрисидаги маълумотлар (номи, СТИР, ташкилотнинг манзили ва фаолият тури) автоматик равишда шаклланади.

4. Кейин йил ва даврни (ойларни) танланг.

5. Аризага иловани тўлдиринг. Жадвалда ногиронлиги бўлган шахснинг ЖШШИР, солиқ ставкаси, ойлик иш ҳақи ва ойни қўлда қайд этинг. Агар ижтимоий солиқ суммасини қайтариш учун ариза бир неча ой олдин берилаётган бўлса, у ҳолда жадвалдаги сатрларни ҳар бир ой учун алоҳида битта ходим бўйича тўлдиринг.

6. Жадвал тўлдирилгач, пастдаги сатрларда ходимларнинг умумий сони ва қайтарилиши лозим бўлган ижтимоий солиқнинг якуний суммаси автоматик равишда шаклланади.

7. Корхонанинг банк реквизитлари ҳам автоматик равишда шаклланади.

8. «Аризани шакллантириш» тугмасини босинг. Ариза ва унга иловада келтирилган маълумотларнинг ишончлилиги ва тўлиқлигини текширинг, кейин эса «Аризани жўнатиш» тугмасини босинг.

Аризанинг мақомини «Жўнатилган аризалар» ойнасида кузатиш мумкин.

Ижтимоий солиқнинг қайтарилишини бухгалтерия ҳисобида ва фойда солиғи бўйича ҳисоботда қандай акс эттириш керак

Ижтимоий солиқ суммасини харажатларга киритинг, солиқ қайтарилишини эса илгари чегириб ташланган харажатларнинг ўрнини қоплаш тарзидаги даромад сифатида акс эттиринг.

Ижтимоий солиқ бўйича харажатлар чегириб ташланадиган харажатлардир .

Улар:

•  I–III чораклар учун Фойда солиғи ҳисоб-китобига 2-илованинг 0105-сатрида;
•  товарлар (хизматлар)нинг ишлаб чиқариш таннархига тегишли бўлса – бир йил учун Фойда солиғи ҳисоб-китобига 2.1 (а) ёки 2.1 (б)-илованинг 0202-сатрида;
•  бошқа харажатларга тегишли бўлса – бир йил учун Фойда солиғи ҳисоб-китобига 2.1-илованинг 0305-сатрида акс эттирилади.

Агар корхона Президентнинг 21.12.2021 йилдаги ПҚ-57-сон қарори бўйича имтиёзлардан фойдаланган бўлса ва ижтимоий солиқни қайтариш учун мурожаат қилса, унда солиқ бюджетдан қайтарилаётганда, фойда солиғини ҳисоб-китоб қилишда қайтарилган суммани жами даромадга киритиш лозим.

Қайтарилган сумма – бу илгари чегириб ташланган харажатларнинг ўрнини қоплаш тарзидаги даромад. Унга бошқалар қатори харажатларнинг ўрнини қоплаш учун давлат бюджетидан олинган суммалар киради .

Эътибор беринг

Олинган компенсация у қайси ҳисобот даврида олинган бўлса, ўша ҳисобот (солиқ) даврининг даромади бўлади . Яъни ижтимоий солиқ бўйича харажатларни ва унинг қоплаб берилиши бўйича даромадларни тан олишнинг ҳисобот (солиқ) даврлари бир-бирига тўғри келмаслиги мумкин.

Ижтимоий солиқнинг қоплаб берилган суммасини қоплаб бериш олинган ҳисобот даври учун Фойда солиғи ҳисоб-китобига 1-илованинг 221–228-сатрларидан бирида акс эттиринг.

Шу тариқа, фойда солиғи бўйича адолатли солиқ базасини шакллантиришга эришилади. Дастлаб ижтимоий солиқ харажатларга киритилади ва чегириб ташланади, бюджетдан қайтарилганда эса – жами даромадга киритилади.