Янгиликлар
20.10.26
Ўзбекистонда янги тажриба-синовга старт берилди: солиқ органлари ходимлари ҳамда Навоий ва Чирчиқ шаҳарлари аҳолиси 2026–2027 йилларда олинган жами йиллик даромадлари тўғрисидаги декларацияларни янги рақамли тизим орқали топширишни бошлайдилар. Пилот лойиҳасининг асосий мақсади – ҳисобдорликни соддалаштириш, фуқароларни ортиқча солиқ ҳисобланишидан ҳимоя қилиш ҳамда чеклар ва идоралар маълумотлари асосида солиқ базасини автоматик ҳисоблаб чиқаришни синовдан ўтказишдир.
Вазирлар Маҳкамаси Вақтинчалик маъмурий регламентни тасдиқлади. У тажриба-синов доирасида ким, қандай ва қайси муддатларда ўз даромадлари ва харажатлари тўғрисида ҳисобот беришини, шунингдек иштирокчилар учун қандай кафолатлар назарда тутилганини белгилайди.
Ҳужжатнинг асосий янгиликларини таҳлил қиламиз.
16.10.26
Солиқ қўмитаси муҳокамага ўзгартиришлар лойиҳасини киритди, унга кўра норезидентларнинг даромадларидан олинадиган солиқ ҳисоб-китоби бошқа 6 турдаги солиқлар каби проактив тартибда шакллантирилади.
ВМҚ лойиҳаси муҳокамаси 2026 йил 29 октябргача қуйидаги ҳавола орқали давом этади: https://regulation.adliya.uz/project/11513/37101
Нима учун бу лойиҳага эътибор билан ёндашиш кераклигини қуйида тушунтириб беришди.
16.10.26
Ўзбекистонда 2026 йил 15 октябрдан 30 ноябргача тадбиркорлик субъектларини тўлиқ қамраб олиш ва статистика маълумотлари базаларини янгилашга қаратилган бизнесни рўйхатдан ўтказиш бўйича кенг кўламли тадбир ўтказилади. Вазирлар Маҳкамаси ташкилий, услубий ва рақамли чора-тадбирлар комплексини, шу жумладан ҳоким ёрдамчиларини планшетлар орқали маълумотларни тўплашга ва ихтисослаштирилган ахборот тизимлари орқали онлайн рўйхатдан ўтказишга жалб қилишни тасдиқлади.
Ўзбекистонда бизнесни рўйхатдан ўтказиш қачон ва қандай амалга оширилади – бу бизнинг шарҳимиздаги Вазирлар Маҳкамаси қарорининг асосий қисми.
16.10.26
Ўзбекистонда масъулияти чекланган жамиятлар иштирокчиларининг жамият таркибига кириши ва ундан чиқиши тартибини ўзгартиришга қаратилган қонун лойиҳаси тайёрланди. Асосий мақсад – бюрократик тўсиқларни бартараф этиш, иштирокчилар таркиби ўзгарганда умумий йиғилишлар билан боғлиқ сансалорликка чек қўйиш ҳамда инвесторлар ва меросхўрларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишдан иборат.
Regulation.adliya.uz порталида жамоатчилик муҳокамаси учун «Масъулияти чекланган жамиятлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига жамиятнинг иштирокчиси мақомини олиш (йўқотиш) тартиб-таомилларини соддалаштиришга қаратилган қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонун лойиҳаси эълон қилинди (лойиҳа IDси: 11224).
Муҳокамада 2026 йил 1 ноябрга қадар ҳавола орқали иштирок этиш мумкин.
Қонун лойиҳасида таклиф этилаётган ўзгартиришлар ҳақида батафсил – buxgalter.uz шарҳида.
16.10.26
Мамлакатнинг транспорт-логистика тизимини кенг кўламли модернизация қилиш, транзит салоҳиятини ошириш ва хизматлар экспорти ҳажмини оширишга қаратилган Президентнинг 12.10.2026 йилдаги ПҚ-368-сон қарори бизнес учун асосий рағбатлантирувчи омил бўлиши керак: халқаро стандартларга жавоб берадиган ва «E-logistika» платформасига интеграциялашган логистика марказлари 2040 йилгача ер солиғи ва мол-мулк солиғидан озод қилинади, шунингдек, бир қатор божхона имтиёзларига эга бўлади.
Қайси ҳудудлар мамлакатнинг янги логистика марказларига айланиши ва янги «E-logistika» платформаси бизнесга нима бериши ҳақида батафсил маълумотни шарҳимизда кўриб чиқамиз.
15.10.26
Ўзбекистон ҳукумати томорқа ва деҳқон ерларидан самарали фойдаланишни рағбатлантириш бўйича кенг кўламли тажрибани бошлади. Вазирлар Маҳкамасининг 09.10.2026 йил 547-сон қарорига мувофиқ, Наманган вилоятида 2027 йилда ҳар бир сотих ердан юқори даромад олувчиларга тўланган ер солиғининг 90 фоизи маҳаллий бюджетдан қайтариб берилади.
15.10.26
Маркировкаланган товарни сотишда сотувчи рақамли маркировка кодини онлайн-НКТ чекида акс эттириши керак. Шундагина «Asl belgisi» тизими товарни якуний истеъмолчига сотилган деб рўйхатдан ўтказади. Охирги бир йил ичида қоидалар сезиларли даражада ўзгарди. Энди касса, агар у онлайн режимда бўлса, кассирнинг хатоларини олдини олиш учун кодсиз, такрорий кодли ва муддати ўтган товар учун чекни автоматик равишда блоклайди. Умумий овқатланиш корхоналари ва меҳмонхоналар давлатдан жуда катта ёрдам олди, жумладан, уларга маркировкаланган товарлар билан ишлаш қоидалари бўйича имтиёзлар берилди.
Бу кимга ва нимага тегишлилигини «GAROV TARAQQIYOT NKM» МЧЖ таъсисчиси Владимир ГИБЕЛЬ тушунтиради.
15.10.26
Президентнинг 13.10.2026 йилдаги ПҚ-371-сон қарори иссиқхона соҳасида энергия тежамкор ва «яшил» технологияларни кенг кўламда жорий этишга қаратилган. Ҳужжатда юридик шахслар учун ҳам, томорқа хўжалигини ривожлантираётган аҳоли учун ҳам жиддий солиқ имтиёзлари, электр энергияси учун субсидиялар ва имтиёзли молиялаштириш жорий этилмоқда. Қабул қилинган чора-тадбирлар маҳаллий иссиқхоналарни янада барқарор ва рентабелли қилишга қаратилган.
15.10.26
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 26.05.2026 йилдаги ПФ-100-сон Фармони билан ҚҚСни ҳисоблаб чиқариш ва тўлашнинг соддалаштирилган тартибига ўтган солиқ тўловчилар учун фойда солиғининг ноль даражали ставкаси белгиланди. Мазкур имтиёз 2026 йил 1 июндан 2030 йил 1 январга қадар амал қилади.
Вuxgalter.uz Солиқ қўмтасига мурожаат қилиб, ҚҚСни соддалаштирилган тартибда тўлашга ўтганлар фойда солиғи бўйича қандай ҳисобот топшириши ҳақидаги масалага аниқлик киритди.
14.10.26
Солиқ ҳисоботини автоматик тарзда шакллантириш бухгалтернинг ишини енгиллаштириши лозим. Бироқ, агар тизим нотўғри кўрсаткичларни шакллантирса ва солиқ тўловчи уларни тузатолмаса, у «танлов» олдида қолади: рози бўлмаган ҳисоботни имзолаш ёки уни имзоламаслик, шунда топшириш муддати тугагач, шакл барибир автоматик равишда солиқ идорасига кетади. Иккала ҳолатда ҳам солиқ тўловчи ҳисоботни хатолар билан тақдим этади.
Ижарадан олинган даромадлардан ЖШДС бўйича ҳисоботни топшириш чоғида аудитор, Солиқ қўмитаси ҳузуридаги Жамоатчилик кенгаши аъзоси Борис ФРЯНЧЕНКО шундай вазиятга тушиб қолди.
Мутахассис проактив шаклда қандай хатоларни аниқлагани ва нималарни ўзгартириш кераклигини айтди.
13.10.26
Солиқ аудити натижаларига кўра, текширувчилар компаниянинг баъзи етказиб берувчилар билан битимларини қалбаки деб ҳисобладилар ва фойда солиғи ва ҚҚС бўйича қўшимча тўловларни ҳисоблаб чиқдилар. Компания бунга рози эмас, аммо текширув далолатномаси муҳокама қилинаётганда бу ҳақда тўғридан-тўғри фикрини маълум қилмади.
Аудитор, «Arkad Audit» аутсорсинг компанияси раҳбари Наталья ТУРАЛИНОВА норозиликни ўз вақтида билдириш нима учун муҳимлигини ва бу кейинги муҳокамаларга қандай таъсир қилганини реал кейсда кўрсатди.
12.10.26
Импорт қилинган товарлар нархи сунъий равишда оширилганда бериладиган божхона имтиёзлари бекор қилинади. Вазирлар Маҳкамаси қийматнинг тасдиқланмаган қисми учун имтиёзни бекор қилиш ва унга божхона тўловларини ҳисоблаш тартибини белгиловчи қарор лойиҳасини жамоатчилик муҳокамасига қўйди.
Лойиҳада, шунингдек, ТИФ соҳасидаги хизматлар шартномаларини ҳисобга олиш бўйича янги талаблар ва яширин иқтисодиётни қисқартириш бўйича бошқа чора-тадбирлар назарда тутилган.
ВМҚ лойиҳаси муҳокамаси 2026 йил 27 октябргача қуйидаги ҳавола орқали давом этади: https://regulation.adliya.uz/project/11686/36957
Лойиҳанинг асосий жиҳатлари – бизнинг шарҳимизда.
12.10.26
Ҳукумат солиқ маъмуриятчилигини соддалаштириш бўйича тажрибани бошлаяпти: 2027 йилдан бошлаб Тошкентда солиқ органлари тадбиркорлик субъектлари учун сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқ бўйича ҳисоботларни мустақил равишда шакллантира бошлайди. Янгилик қишлоқ хўжалиги корхоналаридан ташқари барча тадбиркорларга тааллуқли бўлади.
Бу тадбиркорлар учун нимани англатиши ва пойтахтда пилот лойиҳа қандай ишлаши ҳақида buxgalter.uz сайтидаги шарҳда билиб олинг.
12.10.26
Вазирлар Маҳкамаси Солиқ қўмитасининг рақамли маълумотлари асосида маҳаллаларни баҳолаш мезонларини тартибга солувчи «Энг яхши солиқ тўловчи маҳаллаларни аниқлаш мезонлари ва тартиби тўғрисида»ги низомни тасдиқлади (09.10.2026 й.548-сон ВМҚ).
Бизнес ва фуқаролар солиқларни ўз вақтида тўлашга қандай рағбатлантирилади – buxgalter.uz сайтидаги шарҳда.
09.10.26
Regulation.adliya.uz порталида Солиқ қўмитаси ташаббуси билан Вазирлар Маҳкамасининг қарори лойиҳаси тақдим этилди. Ҳужжат 2027 йилда «Asl belgisi» миллий тизими (лойиҳа ID рақами: 10924) орқали ўсимлик ёғини идентификациялаш воситалари орқали мажбурий рақамли маркировкалашни жорий этишни назарда тутади.
Муҳокамада 2026 йил 25 октябргача ушбу ҳавола орқали иштирок этиш мумкин.
09.10.26
Тадбиркорлик субъектларининг барқарорлик рейтинги Солиқ қўмитаси маълумотлари асосида автоматик тарзда шакллантирилади ҳамда субсидия ва преференциялардан фойдаланиш имкониятига таъсир кўрсатади. 2026 йилда қоидалар бир неча бор ўзгарди: 1 мартдан бошлаб балларни пасайтирувчи янги мезонлар қўшилди, 1 июндан бошлаб ҚҚС гувоҳномасини тўхтатиб туриш бекор қилинди, Президентнинг 27.08.2026 йилдаги ПФ-175-сон Фармони билан эса солиқ ва божхона имтиёзлари, шунингдек ҚҚСни қайтариш энди рейтинг даражасига боғлиқ эмаслиги белгиланди.
Қайси қоидалар янгиланди ва бу нимани ўзгартиришини «Норма» эксперти Ирина Ахметова тушунтиради.
07.10.26
Компания ишчиларга қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари билан моддий ёрдам берди. «Arkad Audit» консалтинг компанияси раҳбари, аудитор Наталья ТУРАЛИНОВА бу қандай солиқ оқибатларига олиб келишини ва уни сотиб олиш учун пул бериш нима учун хавфсизроқ бўлганини мисол тариқасида таҳлил қилади.
07.10.26
2026 йил сентябрь ойи охирида фармацевтика компаниялари импорт қилинган товарларни ҚҚСни ҳисоблаш мақсадида қабул қилинган қийматдан паст нархда реализация қилиш ҳолатларида ҚҚСни қўшимча ҳисоблаш учун бир томонлама электрон ҳисобварақ-фактураларни расмийлаштиришда техник муаммога дуч келишди. Тизим бундай ЭҲФни товар миқдори ва унинг рақамли маркировкаси тўғрисидаги маълумотларни кўрсатмасдан юбориш имконини бермасди. Бу фармацевтика бозори иштирокчилари учун Asl Belgisi рақамли маркировкалаш тизимида операцияларни тўғри акс эттириш бўйича ноаниқлик ва асосли хавотирларни келтириб чиқарди.
Юзага келган вазият ва унинг ечими бўйича солиқ маслаҳатчиси, «FINOLOGY» МЧЖ директори Лола КАРИМОВА изоҳ берди.
07.10.26
2027 йилдан бошлаб акциз солиғи бўйича ҳисобот бериш проактив форматга ўтади. Солиқ қўмитаси солиқ тўловчиларга солиқ мажбуриятларини бажаришда қўшимча қулайликлар яратиш ва юзага келиши мумкин бўлган ноаниқликларнинг олдини олиш мақсадида жорий йилнинг октябрь ойи учун солиқ ҳисоботи кўрсаткичлари автоматик тарзда шакллантирилишини маълум қилди.
06.10.26
Вазирлар Маҳкамаси 2027 йил 1 январдан кучга кирадиган янги Энергия бозори қоидаларини тасдиқлади. Вазирлар Маҳкамасининг 30.09.2026 йилдаги 527-сонли қарори билан электр энергетикасини ислоҳ қилишнинг биринчи босқичи (2023-2030 йиллар) бошланди. Электр энергияси бозорини эркинлаштиришнинг биринчи босқичи ишга туширилиши марказлашган моделдан воз кечиб, тўғридан-тўғри икки томонлама шартномалар асосидаги иқтисодий муносабатларга ўтишни англатади.
Харид қилинган ва (ёки) сотилган электр энергияси ҳамда уни марказий харид қилувчининг контрагентига бериш бўйича кўрсатилган хизмат учун қандай ҳисоб-китоб қилиш керак – buxgalter.uz сайтидаги қисқача шарҳда.