МЧЖни қандай қилиб оилавий бизнесга айлантириш мумкин

«МЧЖни оилавий бизнесга айлантириш мумкинми? Агар шундай бўлса, қандай қилиб?»

Buxgalter Pro фойдаланувчисининг саволига «Норма» эксперти, ҳуқуқшунос Жамолиддин ВАҚҚОСОВ жавоб берди:

– Амалдаги қонунчиликка кўра, масъулияти чекланган жамият (МЧЖ) оилавий корхона (ОК)га айлантирилиши мумкин, бироқ бу тўғридан-тўғри «ўтказиш» йўли билан эмас, балки юридик шахсни ўзгартириш шаклида қайта ташкил этиш йўли билан амалга оширилади.

«Оилавий тадбиркорлик тўғрисида»ги қонуннинг 5-моддасига кўра, оилавий тадбиркорлик иштирокчилари фақат айрим яқин қариндошлар (эр, хотин, уларнинг болалари, неваралари, ота-оналари, ака-укалари, опа-сингиллари, амакилари, холалари, амакиваччалари ва уларнинг оила аъзолари) бўлиши мумкин. Бошқа шахслар оилавий бизнес иштирокчилари бўлиши мумкин эмас.

Демак, МЧЖ иштирокчилари орасида қариндош бўлмаган шахслар бўлса, бундай МЧЖ МЧЖга айлантирилиши мумкин эмас. Бунда дастлаб бегона иштирокчилар ширкатни тарк этишлари ёки уларнинг улушлари қонунда белгиланган тартибда бошқа иштирокчиларга ўтказилиши лозим.

Оилавий корхонани ташкил этиш ва давлат рўйхатидан ўтказиш тартиби «Оилавий тадбиркорлик тўғрисида»ги Қонуннинг 2-боби билан тартибга солинади.

МЧЖни ОКга айлантириш учун МЧЖ иштирокчилари тегишли қарор қабул қилишлари, оилавий корхонанинг таъсис шартномасини ва топшириш далолатномасини тасдиқлашлари, оилавий корхона раҳбарини сайлашлари ва юридик шахсни қайта рўйхатдан ўтказишлари керак .

Шунингдек, шуни билиш муҳимки, агар корхона активлари унинг мажбуриятларини бажариш учун етарли бўлмаса, иштирокчилар оилавий корхона мажбуриятлари бўйича ўз мол-мулклари билан субсидиар жавобгар бўладилар иштирокчилар . Бу шуни англатадики, МЧЖдан фарқли ўлароқ, баъзи ҳолларда иштирокчилар ўзларининг шахсий мулклари билан ҳам жавобгар бўлишлари мумкин.

Buxgalter.uz тавсия қилади

 

• Оилавий корхонанинг устав фондини қандай шакллантириш керак;
• Дивидендларни олишда қандай солиқ оқибатлари юзага келади (жумладан – оилавий корхона иштирокчисига).