Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
Soliq kodeksining loyihasi QQS boʻyicha soliq solish tizimini saqlab qoladi. Bunda 2019 yilning boshidan amal qilib kelgan soliqni soddalashtirilgan tartibda hisoblab chiqarish va toʻlash tartibi chiqarib tashlandi. Muhim yangiliklar quyidagilar:
- asosiy vositalarni xarid qilishda - hisobga oʻtkazish bir yoʻla va toʻliq amalga oshiriladi;
- chet el yuridik shaxslarining doimiy muassasalari QQS toʻlovchilar boʻladi;
- qishloq xoʻjaligi tovar ishlab chiqaruvchilari QQS toʻlovchilar boʻladi;
- QQS boʻyicha imtiyozlar tizimi qayta koʻrib chiqildi;
- QQSni toʻliq qaytarish tizimi joriy etilmoqda;
- «Tax-Free» tizimi joriy etilmoqda;
- hisobotlar topshirish va QQS toʻlash muddatlari oʻzgartirildi.
Endi ushbu oʻzgartirishlarga batafsil toʻxtalamiz:
|
Soliq kodeksidagi amaldagi norma
|
Yangi tahrirdagi Soliq kodeksi loyihasidagi taklif |
Sharhlar |
|
SKga muvofiq zimmasiga OʻzR norezidentlari tomonidan amalga oshirilayotgan soliq solinadigan oborotlar uchun QQS toʻlash boʻyicha majburiyat yuklatiladigan yuridik shaxslar QQS toʻlovchilar hisoblanadi (SKning 197-moddasi) |
Chet el yuridik shaxslarining doimiy muassasalari QQS toʻlovchilar hisoblanadi (249-modda) |
Ilgari doimiy muassasalar tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlar boʻyicha QQS toʻlovchilar shu xizmatlarni oluvchilar boʻlgan boʻlsa, endi doimiy muassasalar oddiy QQS toʻlovchilar boʻladi |
|
Qishloq xoʻjaligi tovarlari ishlab chiqaruvchilar yagona yer soligʻini toʻlovchilar hisoblanadi |
50 gektar va undan ortiq qishloq xoʻjaligi ekin maydoni mavjud boʻlganda va oldingi kalendar yil yakunlari boʻyicha ularning mahsulotni realizatsiya qilishdan olgan tushumi summasi soliqni hisobga olmaganda 1 mlrd soʻmdan ortiqni tashkil etganda qishloq xoʻjaligi tovar ishlab chiqaruvchilari QQS toʻlovchilar hisoblanadi (470-modda) |
Ilgari qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilari Yagona yer soligʻini toʻlagan boʻlsa, endi ular tushum hajmiga bogʻliq holda soliqlarni soddalashtirilgan yoki umumbelgilangan tartibda toʻlaydi. Tushum hamji bilan bir qatorda ular uchun qoʻshimcha mezon qoʻshilmoqda – yer maydonining miqdori |
|
Mavjud emas |
QQS solish maqsadlari uchun yangi tushuncha kiritilmoqda – elektron shakldagi xizmatlar. Bu – “Internet” tarmogʻi orqali axborot texnologiyalaridan foydalangan holda avtomatik usulda koʻrsatilgan xizmatlar. (294-modda). Loyihada ushbu xizmatlarga QQS solish xususiyatlari belgilangan |
|
|
Hisobga olish boʻyicha cheklovlar mavjud emas |
TMZ boʻyicha QQSni hisobga oʻtkazish boʻyicha oʻzgarishlar. QQS boʻyicha hisobga qoʻyilganda, shaxs hisobga qoʻyilgan sanadan oldingi oxirgi 12 oy ichida olingan tovar-moddiy zaxiralari qoldiqlarining balans qiymatida hisobga olingan QQS summasini hisobga oʻtkazish huquqiga ega (278-modda) |
|
|
Tadbirkorlik faoliyati doirasida foydalaniladigan koʻchmas mulk sotib olinganda, oluvchi QQS summasini 36 kalendar oy davomida teng ulushlarda hisobga olish huquqiga ega boʻladi. Asosiy vositalar, bundan koʻchmas mulk mustasno, va nomoddiy aktivlar sotib olinganda, oluvchi qoʻshilgan qiymat soligʻi summasini 12 oy davomida teng ulushlarda hisobga olish huquqiga ega boʻladi. (SKning 218-moddasi). |
AV boʻyicha toʻliq hisobga oʻtkazish joriy etilmoqda Toʻlovchiga sotuvchi tomonidan taqdim etilgan yoki asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarni OʻzR hududiga olib kirishda toʻlovchi tomonidan toʻlangan soliq summasi bunday asosiy vositalar foydalanishga topshirilgan sanada toʻliq hisobga oʻtkaziladi (278-modda)
|
Ilgari AV qiymati muayyan davr mobaynida bosqichma-bosqich QQS boʻyicha hisobga oʻtkazilgan boʻlsa, endi AVning barcha qiymati ularni foydalanishga topshirish sanasida toʻliq hisobga oʻtkaziladi |
|
QQSni hisoblab chiqarish va toʻlashning soddalashtirilgan tartibi amal qiladi |
QQSni hisoblab chiqarish va toʻlashning soddalashtirilgan tartibi chiqarib tashlandi |
|
|
Hisobga olinadigan QQS summasining hisobot davri uchun hisoblab chiqarilgan soliq summasidan ortgan summasi QQS boʻyicha kelgusi toʻlovlar hisobiga oʻtkaziladi. Hisobga olinadigan QQSning soliq davri yakunlariga koʻra hisoblangan soliq summasidan ortiqchaligi saqlanib qolgan taqdirda, ushbu ortiqcha summa keyingi soliq davriga oʻtkaziladi va QQS boʻyicha kelgusi toʻlovlar hisobiga oʻtkaziladi. (SKning 227-moddasi) |
QQSni toʻliq qaytarish tizimi joriy etilmoqda. Hisobot davri uchun hisoblangan soliq summasidan hisobga oʻtkaziladigan ortiqcha toʻlangan soliq summasi soliq boʻyicha kelgusi toʻlovlar hisobiga hisobga oʻtkaziladi. Hisobga olinadigan soliqning soliq davri yakunlariga koʻra hisoblangan soliq summasidan ortiqchaligi saqlanib qolgan taqdirda, ushbu ortiqcha toʻlangan summa soliq toʻlovchiga uning soliq summasini qaytarish toʻgʻrisidagi yozma arizasiga binoan toʻliq qoplanishi lozim. Soliq summasini qaytarish toʻgʻrisida ariza olganda soliq organi qoplanishi haqida ariza berilgan soliq summasining asoslanganligini kameral soliq tekshiruvi oʻtkazish yoʻli bilan tekshirishi shart (276-modda)
|
Ilgari ortiqcha toʻlangan QQS summasi keyingi soliq davriga oʻtkazilgan va QQS boʻyicha kelgusi toʻlovlar hisobiga hisobga oʻtkazilgan boʻlsa, endi faqat kameral tekshiruvidan keyin qoplanishi lozim. |
|
Bunday tizim mavjud emas |
«Tax-Free» tizimi joriy etilmoqda. Chet davlatlar fuqarolari tomonidan ular OʻzRda chakana savdoda xarid qilgan tovarlarni olib chiqilayotganda (“QQSni qaytarish” tizimida ishtirok etuvchilar) ular shunday tovarlar narxi tarkibida toʻlagan QQS summasi qaytarilishi huquqiga egalar (289-modda) |
Chet elliklar tomonidan OʻzRda tovarlar xarid qilishda QQSni qaytarishning umume’tirof etilgan xalqaro tizimi joriy etilmoqda |
|
QQSning hisob-kitobi ortib boruvchi yakun bilan har oyda hisobot davridan keyingi oyning 25-kunidan kechiktirmay taqdim etiladi (SKning 225-moddasi). QQSni toʻlash har oyda keyingi oyning 25-kunidan kechiktirmay amalga oshiriladi (SKning 226-moddasi) |
Hisobotlarni topshirish va QQS toʻlash muddatlari boʻyicha oʻzgarishlar Soliq toʻlovchilar oʻtgan hisobot davridan keyingi oyning 20-kunidan kechiktirilmagan muddatda soliq hisobotini taqdim etishi shart. Soliqni toʻlash oʻtgan hisobot davridan keyingi oyning 20-kunidan kechiktirmay amalga oshiriladi (285-modda) |
|
Oʻz takliflaringizni bizning tahririyatga - kodeks@norma.uz pochta qutisiga ham yuborishingiz mumkin. Biz ularni umumlashtirib, Moliya vazirligi, DSQ va Oliy Majlisga taqdim etamiz.
Shoshiling! QHTBT portalida loyiha muhokamasi 17 sentyabrda nihoyasiga yetadi. Vaqt juda kam qoldi!
Sharhni «Norma» MChJ yetakchi eksperti Jorilla Abdullayev tayyorladi.