Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
Yagona yer soligʻi yuridik shaxslardan olinadigan yer soligʻi tarkibiga kiritildi. Bu yangi Soliq kodeksi loyihasida belgilangan.
Bir xil mazmundagi ikkita soliq birlashtirildi. Bunda turlicha soliq solinadigan bazalar saqlanib qoladi:
- qishloq xoʻjaligida foydalanilmaydigan yerlar boʻyicha - yer uchastkasining umumiy maydoni;
- qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan yerlar boʻyicha – yer maydonlarining qonunchilikka muvofiq aniqlanadigan normativ qiymati.
Qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan yerlar uchun yer soligʻi stavkalari (oldingi YaYeS) deyarli 2 baravarga pasaytiriladi.
Ayrim toifadagi yerlar boʻyicha imtiyozlar oʻrniga yer soligʻini pasaytirilgan stavkada toʻlash joriy etildi.
|
Soliq kodeksidagi amal qilayotgan norma
|
Soliq kodeksining yangi tahriri loyihasidagi taklif |
Sharh |
|
Yagona yer soligʻini toʻlovchilar yer soligʻini toʻlovchilar boʻlmaydi (SK 279-m.). |
Yagona yer soligʻi yuridik shaxslardan olinadigan yer soligʻi tarkibiga kiritildi. |
Bir xil mazmundagi ikkita soliq birlashtirildi. |
|
Koʻchmas mulk ijaraga berilgan taqdirda, ijaraga beruvchi yer soligʻini toʻlovchi boʻladi (SK 279-m.).
|
Lizingga berilganda toʻlovchi kim boʻlishi aniqlashtirildi. Koʻchmas mulk ijaraga berilgan taqdirda, yer soligʻini ijaraga beruvchi toʻlaydi. Koʻchmas mulk moliyaviy ijaraga (lizing) berilganida (olinganida) moliyaviy ijara (lizing) shartnomasiga muvofiq yer soligʻi ijaraga oluvchi (lizingga oluvchi) shaxs tomonidan toʻlanadi (437-m.). |
Kodeksdagi yer uchastkasini moliyaviy ijaraga (lizingga) berish normalari aniqlashtirildi. |
|
Yuridik shaxslardan olinadigan yer soligʻi va yagona yer soligʻi boʻyicha turlicha soliq solinadigan bazalari amal qiladi. |
Yagona yer soligʻi va yer soligʻi birlashtirilganiga qaramay, turlicha soliq solinadigan bazalar saqlab qolindi:
|
Qishloq xoʻjaligi korxonalari tomonidan yagona yer soligʻi toʻlangan. Endi soliq qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan va foydalanilmaydigan yerlar boʻyicha alohida-alohida toʻlanadi. Ya’ni, qishloq xoʻjaligi korxonalariga tegishli yerlar tushunchasi oʻrniga «qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan yerlar» tushunchasi kiritiladi. |
|
Ayrim toifadagi yer uchastkalari uchun imtiyozlar mavjud (SK 282-m.).
|
Ayrim toifadagi yerlar boʻyicha imtiyozlar oʻrniga yer soligʻini pasaytirilgan stavkada toʻlash joriy etildi. Quyidagi ob’yektlar joylashgan yer maydonlarining yer soligʻi stavkasiga 0,1 koeffitsiyent qoʻllaniladi: byudjet tashkilotlari, elektr uzatish liniyalari, umumdavlat aloqa liniyalari, samolyotlarning uchish - qoʻnish maydonlari, umumiy foydalanishdagi temir yoʻllar, metropoliten liniyalari, magistral neft va gaz quvurlari. Vazirlar Mahkamasining yer maydonlarining konservatsiyasi toʻgʻrisidagi qarorlari qabul qilingan ob’yektlar egallagan yer maydonlarining yer soligʻi stavkasiga 0,5 koeffitsiyent qoʻllaniladi (441-m.). |
Yer soligʻi boʻyicha imtiyozlar sekin-asta kamaytiriladi. |
|
Yagona yer soligʻi stavkasi qishloq xoʻjaligi ekinlarining normativ qiymatiga nisbatan 0,95% miqdorda belgilanadi. |
Qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan yerlar uchun yer soligʻi stavkalari pasaytiriladi. Qishloq xoʻjaligi uchun moʻljallangan yer maydonlari uchun yuridik shaxslardan olinadigan yer soligʻi stavkalari qishloq xoʻjaligi ekinlarining normativ qiymatiga nisbatan 0,5% miqdorda belgilanadi (441-m.). |
Qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan yerlar uchun yer soligʻi stavkalari (oldingi YaYeS) deyarli 2 baravarga pasaytiriladi. |
Sharhni «Norma» MChJ yetakchi eksperti Jorilla Abdullayev tayyorladi.