Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
Soʻnggi vaqtlarda buxgalterlar oʻzlarining soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetida oʻzgarishlarni kuzatishmoqda. U yerda hadeb yangi tugmalar va yangi funksiyalar paydo boʻladi, odatiy tugmalar qayta guruhlanadi. Ba’zan bu zarur servisni izlashni qiyinlashtiradi. Xoʻsh, soliq toʻlovchining kabinetida nima roʻy bermoqda?
Hozir nimalar bor?
Davlat soliq qoʻmitasining bosh davlat soliq inspektori Zulfiya XUDOYBERGENOVAning soʻzlariga koʻra, qoʻmita hozir soliq toʻlovchilar uchun interaktiv xizmatlar boʻyicha tushunarli va qulay navigatsiyani barpo etishga harakat qilmoqda.
“YuSh taqqoslash dalolatnomalari” va “YuSh shaxsiy kartochkasidan koʻchirma” tugmalari foydalanuvchilarga 2008 yildan buyon ma’lum. Bu shaxsiy kabinetning eng talab etilgan servislaridan. Faqatgina joriy yilning boshidan buyon ulardan deyarli 19 mln marta foydalanishgan. Yaqindan boshlab ushbu ikkala servis “YuSh taqqoslash dalolatnomalari” bitta tugma bilan birlashtirildi, sababi - ular oʻzaro bogʻlangan va bir-birini toʻldiradi. Shu bois ilgari mustaqil boʻlgan “YuSh shaxsiy kartochkasidan koʻchirma” tugmalarning umumiy roʻyxatidan olib tashlandi.
Endi shaxsiy kabinet orqali soliq toʻlovchi ilgari unga buyurtma xat bilan yetkazib berilgan hujjatlarni oladi. Ular orasida – soliq qarzdorligini soʻndirish toʻgʻrisidagi talabnoma boʻlishi mumkin. “Soliqlar va majburiy toʻlovlar boʻyicha qarzdorlar” tugmasi yordamida foydalanuvchi oʻzi vaziyatni oydinlashtirib olishi mumkin.
Xorijdagi hisobvaraqlardagi pul mablagʻlari harakati toʻgʻrisidagi axborotni DSXOga joʻnatish imkoniyati paydo boʻldi. Bu xizmatdan shunday hisobvaraqlarga ega va DSXOga har chorakda hisobot choragidan keyingi oyning 25-sanasiga qadar ular boʻyicha axborot taqdim etadigan yuridik shaxslar foydalanadilar.
Yangi tugma - “Jamoatchilik nazorati” paydo boʻldi. U soliq organlariga sizga ma’lum quyidagi faktlar haqida xabar berish imkonini beradi:
- etil spirtini qonunga xilof ravishda ishlab chiqarish yoki muomalaga kiritish;
- noqonuniy tadbirkorlik faoliyati;
- tovarlarni muvofiqlik sertifikati yoki boshqa hujjatlarsiz sotish;
- kirim qilinmagan tovarlarni saqlash yoki tushumni yashirish;
- hisobvaraq-fakturalarni rasmiylashtirish tartibini buzish;
- soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarni toʻlashdan boʻyin tovlash va hokazo.
Buning uchun tegishli opsiyani tanlab, shaklni toʻldirish lozim. Unda – huquqbuzarning joylashgan joyi, STIR yoki rasmiy nomi koʻrsatiladi.
Shuningdek, soliq toʻlovchining kabinetida soliq siriga kirmaydigan hamkorlar toʻgʻrisidagi axborotni topish mumkin. Bu ayniqsa yangi SK bilan kiritilayotgan “lozim darajada ehtiyotkorlik” talablarini inobatga olganda dolzarbdir. “Majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtkazilgan korxonalar” tugmasi auditdan oʻtkazilgan va undan boʻyin tovlaganlar roʻyxatini chiqaradi. Shu yerning oʻzida auditorlik xulosasi nusxasini koʻrib chiqish mumkin. Shuningdek, “Soliqlar va toʻlovlar boʻyicha qarzdorlar” tugmasi yuridik shaxslar, jismoniy shaxslar va YaTT ishonchliligini aniqlashga yordam beradi.
Yana nima oʻzgaradi?
Taxminan 2020 yilning oʻrtasidan yangilangan shaxsiy kabinet ishga tushiriladi. Dizayni oʻzgaradi va taqdim etiladigan xizmatlar roʻyxati qayta koʻrib chiqiladi. Bu yerda ortiqcha hech narsa boʻlmaydi, faqat soliq toʻlovchiga uning shaxsga doir ma’lumotlari bilan ishlash imkonini beradigan servislar.
Hisobot joʻnatish, shaxsiy kartochka, taqqoslash dalolatnomasini koʻrib chiqish, soliqlarni toʻlash, elektron hisobvaraq-fakturani rasmiylashtirish mumkin boʻladi. Shuningdek, soliq organlariga biznesingiz bilan bogʻliq arizalarni ham berish mumkin boʻladi. Masalan, ortiqcha toʻlangan soliqlarni qaytarish yoki hisobga olish boʻyicha arizalarni, nazorat-kassa mashinasini hisobga qoʻyish toʻgʻrisida arizalarni va hokazoni joʻnatish imkoniyati kiritilmoqda.
Shaxsiy kabinetlardan quyidagilarni chiqarib tashlash rejalashtirilmoqda:
- boshqa internet resurslar yordamida hamma foydalanishi uchun taqdim etiladigan axborot tusidagi elektron servislarga havola-tugma,
- soliq toʻlovchining soliq organlari bilan oʻzaro hamkorligiga toʻgʻridan-toʻgʻri aloqasi boʻlmagan servislar.
Oleg GAYeVOY