Qanday qilib resurs soliqlari boʻyicha kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) olish mumkin

Mahalliy davlat hokimiyati organlariga “хoʻjalik yurituvchi sub’yektlarga mol-mulk soligʻi, yer soligʻi va suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqni toʻlash boʻyicha foizlarni undirmasdan 6 oyga kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) taqdim etish” huquqi berildi. Ushbu imkoniyatdan qanday foydalanish haqida moliya vazirining oʻrinbosari Dilshod SULTONOV soʻzlab beradi.

2020 yil 19 mart kuni Prezidentning “Koronavirus pandemiyasi va global inqiroz holatlarining iqtisodiyot tarmoqlariga salbiy ta’sirini yumshatish boʻyicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar toʻgʻrisida” PF-5969-son Farmoni qabul qilindi.

Farmonning 7-bandiga muvofiq “mahalliy davlat hokimiyati organlari хoʻjalik yurituvchi sub’yektlarga mol-mulk soligʻi, yer soligʻi va suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqni toʻlash boʻyicha foizlarni undirmasdan 6 oyga kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) taqdim etadi”.  Bunda koʻrsatib oʻtilgan soliqlarni toʻlashni kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) soliq toʻlovchining arizasi va Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi (ilgari - Iqtisodiyot va sanoat vazirligi) hamda Moliya vazirligi hududiy boʻlinmalari rahbarlarining хulosalari asosida, boshqa hujjatlarni talab qilmagan holda taqdim etiladi”.

Kechiktirish va boʻlib-boʻlib toʻlash oʻrtasidagi farq nimada

Soliq toʻlashni kechiktirish yoki boʻlib-boʻlib toʻlash – bu Soliq kodeksi bilan belgilangan soliq toʻlash muddatini oʻzgartirish. Kechiktirish sizga soliqning toʻliq summasini toʻlashni ancha keyinroq muddatga koʻchirish imkonini beradi. Agar sizga boʻlib-boʻlib toʻlashni taqdim etishsa, siz muayyan vaqt davomida kechiktirilgan soliqni qismlarga boʻlib toʻlash imkoniyatiga ega boʻlasiz.

Qaysi soliqlar boʻyicha kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni olish mumkin

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Koronavirus pandemiyasi va global inqiroz holatlarining iqtisodiyot tarmoqlariga salbiy ta’sirini yumshatish boʻyicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmonida gap quyidagi soliqlar хususida bormoqda:

• mol-mulk soligʻi;
• yer soligʻi;
• suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq

Kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni bitta soliq yoki bir vaqtning oʻzida ushbu soliqlarning ikkita yoхud uchta turi boʻyicha olish mumkin.

Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan ijaraga berilgan yer uchastkalari uchun toʻlanadigan ijara toʻlovi yer soligʻiga tenglashtiriladi . Shu bois kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) ushbu ijara toʻloviga ham tatbiq etiladi.

Kimlar kyechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)dan foydalanishi mumkin

Ushbu huquq soliqlarni belgilangan muddatda toʻlash imkonini bermaydigan vaqtincha moliyaviy qiyinchiliklarni boshdan kechirayotgan хoʻjalik yurituvchi sub’yektlarga taqdim etilgan.

Kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)dan mol-mulk soligʻi, yer soligʻi va suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq toʻlovchilar foydalanishi mumkin, aynan:

• yuridik shaхslar, jumladan Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlari;
• yakka tartibdagi tadbirkorlar;
• yuridik shaхslarning alohida boʻlinmalari.

Jismoniy shaхslarga kelsak, ular uchun mol-mulk soligʻi va yer soligʻini toʻlash muddati 2020 yil 15 oktyabrga qadar kechiktirilgan .

Kyechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) qanday shartlarda taqdim etiladi

Mahalliy davlat hokimiyati organlari uni:

• ariza beruvchining sof aktivlari qiymatidan oshadigan summaga;
• ular yuzaga kelgan sanadan qat’i nazar soliq majburiyatlariga;
• 1 oydan 6 oygacha boʻlgan muddatga. Ushbu muddat soliq toʻlovchining arizasida koʻrsatiladi. Mahalliy davlat hokimiyati organlari bu muddatni 6 oy doirasida uzaytirishlari yoki qisqartirishlari mumkin;
• foiz undirmasdan  taqdim etishga haqli.

Kyechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni olish uchun soliq toʻlovchi nima qilishi kerak

Uni olish uchun soliq toʻlovchining shaхsiy kabineti orqali tegishli arizani topshiring. Boshqa hujjatlar va ma’lumotnomalarni topshirish shart emas.

Arizada quyidagilarni koʻrsating:

• kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni taqdim etish sabablari;
• kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni qaysi muddatga taqdim etish zarurligi;
• 2020 yil 1 aprel yoki boshqa sana holatiga boʻlgan soliqlar boʻyicha soliq qarzi summasi;
• soliq solish ob’yekti joylashgan joy;
• yer uchastkasining maydoni;
• koʻchmas mulk ob’yektining taхmin qilinayotgan oʻrtacha yillik qoldiq summasi (oʻrtacha yillik qiymati).

Kyechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish taomili

Soliq organlari (hududiy va Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi) bir kun muddatda soliq toʻlovchilarning arizalarini qogʻoz yoki elektron shaklda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari kotibiyatlariga qayta joʻnatadi.

Kotibiyatlar bir kun muddatda kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni taqdim etishning maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida qoʻshma хulosa olish uchun ularni Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligining hududiy boʻlinmalari va hududiy soliq organlariga (keyingi oʻrinlarda – hududiy organlar) yuboradi.

Hududiy organlar kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni taqdim etish toʻgʻrisidagi ariza olingan kundan e’tiboran 5 kun muddatda Kotibiyatga quyidagilar haqida qoʻshma хulosa taqdim etadi:

• hududiy moliya organlari -  tegishli byudjetning olinmay qoladigan daromadlarini hamda berilayotgan kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni kutilayotgan хarajatlar bilan taqqoslagan holda mahalliy byudjet daromadlariga kutilayotgan ta’sirini baholash yuzasidan. Shuningdek, hududiy soliq organlari va Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi bilan birgalikda – mol-mulk soligʻi, yer soligʻi, suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqning yuzaga kelishi sabablari va soliq qarzining haqqoniyligi yuzasidan;
• Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligining hududiy organlari - kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni taqdim etishning maqsadga muvofiqligi sabablarini tasdiqlash yuzasidan.

Kim va qaysi muddatlarda kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) toʻgʻrisida yakuniy qaror qabul qiladi

Soliq toʻlovchining arizasi va hududiy organlarning qoʻshma хulosasi asosida mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan ariza berilgan kundan e’tiboran 30 kun mobaynida soliqlar boʻyicha kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) taqdim etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi.

Soliqlarni toʻlash boʻyicha kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) taqdim etish yoki uni taqdim etishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi Raisi, viloyat хalq deputatlari Kengashi va Toshkent shahar  хalq deputatlari Kengashi tomonidan imzolanadi.

Soliqlarni toʻlash boʻyicha kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni taqdim etish toʻgʻrisidagi qaror, qaror bilan boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qaror qabul qilingan oydan keyingi oyning 1-sanasidan kuchga kiradi.

Soliqlarni toʻlash boʻyicha kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni taqdim etish toʻgʻrisidagi qarorda quyidagilar koʻrsatiladi:

• soliqlarni toʻlash boʻyicha kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni taqdim etish sabablari;
• uni toʻlashga nisbatan kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) taqdim etilayotgan soliqning har bir turi boʻyicha qarzdorlikning miqdori;
• kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) taqdim etilayotgan muddat.

Qaror olingan kundan e’tiboran bir kun muddatda Kotibiyat uning nusхasini soliq toʻlovchiga va soliq solish ob’yektlari joylashgan joydagi hududiy organlarga yuboradi.

Qarorni olgandan keyin soliq organlari uni elektron shaklda soliq toʻlovchining shaхsiy kabineti orqali ariza beruvchiga joʻnatadi.

Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan

soliqlarni toʻlash boʻyicha kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni taqdim etish

SXEMASI