Oʻrta va yirik korxonalar uchun soliq imtiyozlari

preview

Davlat karantin davrida biznesga turli turdagi qoʻllab-quvvatlashni taklif qilmoqda. Prezidentning “Koronavirus pandemiyasi davrida aholi va tadbirkorlik sub’yektlarini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha navbatdagi chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020 yil 18 maydagi PF-5996-son Farmoni bilan soliqlar boʻyicha qoʻshimcha imtiyozlar joriy etildi. Barcha amaldagi imtiyozlar va preferensiyalar toʻgʻrisida «Norma» yetakchi eksperti Jorilla ABDULLAYeVning sharhida oʻqing.

- Pandemiya davrida tadbirkorlik sub’yektlarini qoʻllab-quvvatlash uchun soliq itiyozlari Prezidentning quyidagi Farmonlarida aks etgan:

1) Prezidentning 19.03.2020 yildagi PF-5969-son Farmoni;

2) Prezidentning 3.04.2020 yildagi PF-5978-son Farmoni;

3) Prezidentning 27.04.2020 yildagi PF-5986-son Farmoni;

4) Prezidentning 18.05.2020 yildagi PF-5996-son Farmoni;

Ilova qilinayotgan jadval oʻrta va yirik korxonalar uchun soliq imtiyozlarini tushunib olishga yordam beradi:

№

Soliqlar va yigʻimlar

 

Oʻrta va yirik korxonalar

 

 

1 mlrd soʻmgacha aylanma bilan

1 mlrd soʻmdan ortiq aylanma bilan 

Soliqlar boʻyicha imtiyozlar  

1

Mol-mulk soligʻi

1. Mol-mulk soligʻini toʻlashdan ozod qilinadi:

  • 2020 yilning 1 iyunidan 1 sentyabrigacha boʻlgan davrda - bozorlar va savdo komplekslari, kinoteatrlar, umumiy ovqatlanish korxonalari, jamoat transporti korxonalari, sport-sogʻlomlashtirish muassasalari, shuningdek, yoʻlovchi tashish, maishiy xizmatlar koʻrsatish, binolarni, shu jumladan banketlar oʻtkazish uchun ijaraga berish faoliyati bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslar ;
  • 2020 yil 1 apreldan 31 dekabrga qadar  - turoperatorlar, turagentlar va turizm sohasida mehmonxona xizmatlari (joylashtirish xizmatlari) koʻrsatuvchi sub’yektlar .

2. Quyidagilar 2020 yil 1 apreldan 31 dekabrga qadar toʻxtatiladi:

  • foydalanilmayotgan ishlab chiqarish maydonlari, yashash uchun moʻljallanmagan inshootlarga nisbatan mol-mulk soligʻi oshirilgan stavkalarini qoʻllash;
  • oshirilgan stavkalarni qoʻllash natijasida yuzaga kelgan qarzdorlikka nisbatan penya hisoblash va majburiy undirish .

Ma’lumot uchun: yuridik shaxslardan olinadigan mol-mulk soligʻi stavkalari SKning 415-moddasida belgilangan.

2

Yer soligʻi

1. Yer soligʻini toʻlashdan ozod qilinadi:

  • 2020 yilning 1 iyunidan 1 sentyabrigacha boʻlgan davrda - bozorlar va savdo komplekslari, kinoteatrlar, umumiy ovqatlanish korxonalari, jamoat transporti korxonalari, sport-sogʻlomlashtirish muassasalari, shuningdek, yoʻlovchi tashish, maishiy xizmatlar koʻrsatish, binolarni, shu jumladan banketlar oʻtkazish uchun ijaraga berish faoliyati bilan shugʻullanuvchi yuridik shaxslar ;
  • 2020 yil 1 apreldan 31 dekabrga qadar  - turoperatorlar, turagentlar va turizm sohasida mehmonxona xizmatlari (joylashtirish xizmatlari) koʻrsatuvchi sub’yektlar .

2. Toʻxtatiladi:

  • 2020 yil 1 apreldan 31 dekabrga qadar foydalanilmayotgan ishlab chiqarish maydonlari, yashash uchun moʻljallanmagan inshootlarga nisbatan yer soligʻi oshirilgan stavkalarini qoʻllash, shu jumladan – 2020 yil 1 aprelga qadar aniqlanganlarga nisbatan, shuningdek, oshirilgan stavkalarni qoʻllash natijasida yuzaga kelgan qarzdorlikka nisbatan penya hisoblash va majburiy undirish ;
  •  karantin tadbirlari davrida oʻz faoliyatini toʻxtatishga majbur boʻlgan tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan davlat mulkidan foydalanganlik uchun ijara toʻlovlarini hisoblash va undirish .

Ma’lumot uchun: yuridik shaxslardan olinadigan yer soligʻi stavkalari SKning 429-moddasida belgilangan.

 

3

Suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq

Qishloq xoʻjaligidagi yerlarni sugʻorish uchun foydalaniladigan hajmlar boʻyicha soliq stavkasi 2020 yilda 50%ga pasaytiriladi .

Ma’lumot uchun: 2020 yil uchun suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq stavkalari 9.12.2019 yildagi OʻRQ-589-son Qonunning 11-ilovasida belgilangan.

4

Ijtimoiy soliq

2020 yil 1 apreldan 31 dekabrga qadar turoperatorlar, turagentlar va turizm sohasida mehmonxona xizmatlari (joylashtirish xizmatlari) koʻrsatuvchi sub’yektlar uchun ijtimoiy soliq stavkasi 12%dan 1%gacha kamaytiriladi .

5

Aylanmadan olinadigan soliq

1. 2020 yil yakuniga qadar qarz beruvchiga foiz shaklida daromad toʻlash majburiyatisiz qarz (moliyaviy koʻmak) taqdim etilganda qayta moliyalash stavkasi asosida aniqlanadigan daromad soliqqa tortilmaydi .
2. 2020 yil 1 apreldan 1 oktyabrga qadar "Mahalla", "Saxovat va koʻmak", "Oʻzbekiston mehr-shafqat va salomatlik" fondlariga (va ularning boʻlinmalariga), shuningdek, hokimliklar tomonidan shakllantiriladigan ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashga muhtoj boʻlgan jismoniy shaxslar roʻyxatiga kiritilgan jismoniy shaxslarga begʻaraz beriladigan tovarlar (xizmatlar) soliq solish ob’yektiga kiritilmaydi .

 

6

Foyda soligʻi

 

 

1. Toʻlovchilar foyda soligʻini avvalgi chorak yakunlari asosida hisoblash boʻyicha talablarni bekor qilgan holda, 2020 yilning II choragidan boshlab, kutilayotgan hajmlardan kelib chiqib soliq boʻyicha avans toʻlovlar summasi toʻgʻrisida ma’lumotnoma taqdim etish huquqiga ega .

2. 2020 yil yakuniga qadar qarz beruvchiga foiz shaklida daromad toʻlash majburiyatisiz qarz (moliyaviy koʻmak) taqdim etilganda soliq solish maqsadida qayta moliyalash stavkasi asosida aniqlanadigan daromad jami daromad tarkibiga kiritilmaydi va tegishincha, soliqqa tortilmaydi

3. Tijorat banklari tomonidan kreditlar boʻyicha hisoblangan va kechiktirilgan foizlar summasi kechiktirish taqdim etilgan davrda  soliqni hisoblashda jami daromad tarkibiga kiritilmaydi .

4. 2020 yil 1 apreldan 2020 yil 1 oktyabrga qadar soliqni hisoblab chiqarishda:

  • "Mahalla", "Saxovat va koʻmak", "Oʻzbekiston mehr-shafqat va salomatlik" fondlariga (va ularning boʻlinmalariga), shuningdek, hokimliklar tomonidan shakllantiriladigan ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashga muhtoj boʻlgan jismoniy shaxslar roʻyxatiga kiritilgan jismoniy shaxslarga begʻaraz beriladigan pul mablagʻlari, tovarlar (xizmatlar) chegiriladigan xarajatlar sifatida qaraladi;
  • lizing korxonalari tomonidan hisoblangan va kechiktirilgan lizing boʻyicha foiz daromadlari summasi foyda soligʻini hisoblashda (kechiktirish berilgan davrdagi) jami daromad tarkibiga kiritilmaydi .

7

QQS


1. 2020 yil 1 apreldan boshlab Prezident va Vazirlar Mahkamasining qarorlarida nazarda tutilgan QQS boʻyicha imtiyozlar soliq solishdan boʻshagan mablagʻlarni muayyan maqsadlarga yoʻnaltirish shartlarisiz qoʻllanadi .

2.2020 yilning 1 aprelidan 1 oktyabriga qadar "Mahalla", "Saxovat va koʻmak", "Oʻzbekiston mehr-shafqat va salomatlik" fondlariga (va ularning boʻlinmalariga), shuningdek, hokimliklar tomonidan shakllantiriladigan ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashga muhtoj boʻlgan jismoniy shaxslar roʻyxatiga kiritilgan jismoniy shaxslarga begʻaraz beriladigan tovarlar (xizmatlar) QQSdan ozod etiladi .

8

Aksizlar

2020 yilning oxiriga qadar amaldagi stavkalar saqlanib qolinadi:

  • spirt, alkogol mahsulotlari, shu jumladan vino va pivo uchun aksiz soligʻining;
  • benzin, dizel yoqilgʻisi va gazni yakuniy iste’molchilarga realizatsiya qilishdagi aksiz soligʻining .

Ma’lumot uchun: aksiz soligʻi stavkalari 9.12.2019 yildagi OʻRQ-589-son Qonunga 8-ilovada belgilangan.

9

Bojxona toʻlovlari

1.2020 yil 31 dekabrga qadar 3.04.2020 yildagi PF-5978-son Farmonga 1-ilovaga muvofiq tovarlarni olib kirishda bojxona boji va aksiz soligʻining nol stavkalari belgilanadi .

2. Koronavirus infeksiyasiga qarshi kurashish boʻyicha tibbiyot va karantin muassasalari qurilishi uchun zarur boʻlgan qurilish materiallari, shuningdek, ular faoliyat koʻrsatishi uchun zarur tovarlar 2020 yil 31 dekabrgacha muddatga bojxona toʻlovlaridan (bojxona boji, aksiz soligʻi va QQS) ozod etiladi .

3. Koronavirus infeksiyasini aniqlash boʻyicha ekspress-testlarni olib kirishda ular uchun bojxona rasmiylashtiruvi yigʻimi undirilmaydi .

10

JShDS (ma’lumot uchun) 

1. 2020 yil 1 apreldan boshlab jismoniy shaxslar tomonidan xayriya tashkilotlaridan moddiy naf tarzida olinadigan daromadlar soliqqa tortishdan ozod qilinadi .

2. 2020 yil 1 apreldan 2020 yil 1 oktyabrga qadar "Mahalla", "Saxovat va koʻmak", "Oʻzbekiston mehr-shafqat va salomatlik" fondlaridan, yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan begʻaraz yordam (pul mablagʻlari, tovarlar va xizmatlar)ga, agar yordam oluvchi shaxslar mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan shakllantiriladigan ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashga muhtoj boʻlgan jismoniy shaxslar roʻyxatiga kiritilgan boʻlsa, jismoniy shaxslarning daromadi sifatida qaralmaydi .

3. 2020 yilda xodimga toʻlanadigan, JShDSga tortilmaydigan moddiy yordam summasi MHEKMning 4,22 baravaridan 7,5 baravarigacha oshiriladi .

11

Umumiy ovqatlanish korxonalari uchun alkogol mahsulotlarini chakana sotish huquqi uchun yigʻim

25%ga kamaytiriladi .

12

Turistik (mehmonxona) yigʻimi

2020 yil 1 apreldan 1 iyulgacha boʻlgan davrda hisoblash va toʻlash toʻxtatiladi .

Soliqlarni toʻlashni kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)

13

Mol-mulk soligʻi, yer soligʻi va suv soligʻi

Xoʻjalik yurituvchi sub’yektlarga mahalliy davlat hokimiyati organi qarori asosida foizlarni undirmasdan 6 oyga kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) huquqi taqdim etiladi .

14

Bojxona toʻlovlari

Xoʻjalik yurituvchi sub’yektlarga tovarlar (ishlar, xizmatlar) import qilishda QQSni toʻlash boʻyicha 120 kun muddatgacha kechiktirish olish huquqi berildi .

Soliq ma’muriyatchiligi sohasida imtiyozlar 

15

2020 yil 1 oktyabrgacha boʻlgan davrda tashqi savdo operatsiyalari boʻyicha muddati oʻtgan debitor qarzdorlik uchun xoʻjalik yurituvchi sub’yektlarga jarima sanksiyalari qoʻllash toʻxtatiladi .

16

2020 yil 1 oktyabrgacha boʻlgan davrda vaqtincha qiyinchiliklarni boshdan kechirayotgan xoʻjalik yurituvchi sub’yektlarga mol-mulk soligʻi, yer soligʻi va suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq boʻyicha penyalar hisoblanishi toʻxtatib turiladi. Shuningdek, soliq qarzini majburiy undirish choralari koʻrilmaydi .

Ma’lumot uchun: penya miqdori SKning 110-moddasida belgilangan.

17

2021 yil 1 yanvarga qadar soliq auditidan oʻtkazish toʻxtatiladi, jinoyat ishlari doirasida va yuridik shaxsni tugatish munosabati bilan soliq auditidan oʻtkazish bundan mustasno .

Ma’lumot uchun: soliq auditidan oʻtkazish tartibi SKning 140-143-moddalarida belgilangan. 

18

Karantinga olingan shaxslarga nisbatan qoʻllanilgan ma’muriy jarimalarni (karantin qoidalarini buzganlik uchun javobgarlik bundan mustasno) toʻlash muddatlari karantin muddati tugagunga qadar uzaytiriladi .

Izoh: bazaviy hisoblash miqdori (BHM) – 223 000 soʻm, mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdori (MHEKM) – 679 330 soʻm materialni e’lon qilish sanasida.

Imtiyozlar: soliq hisobi — maslahatlar Imtiyozlar Imtiyozlar (soliq hisobi) — buxgalter.uz ekspertlarining maslahatlari: tushuntirishlar, misollar va koʻp beriladigan savollarga javoblar. /oz/publish/doc/text160215_urta_va_yirik_korhonalar_uchun_soliq_imtiezlari