“Aniqlashtirilgan hisobot”ni topshirishda endi jarimaning oldini olib boʻlmaydimi?

DSQ yana bir bor tadbirkorlarga 1 martdan boshlab Hisobvaraq-fakturalarning shakllari hamda ularni toʻldirish, taqdim etish va qabul qilish tartibi toʻgʻrisida nizomda nazarda tutilgan EHFni taqdim etish muddatlarini buzganlik uchun SKning 223-moddasi asosida jarimaga tortishlari haqida eslab oʻtdi. Soliq maslahatchisi Gulnara ERGAShEVA bunday amaliyot muammolar bilan bogʻlangan deb hisoblaydi. Buxgalter.uz iltimosiga binoan ekspert uning fikriga koʻra  yuzaga kelgan vaziyatdan qanday chiqish mumkinligi haqida gapirib berdi:

– Bu yangilik “aniqlashtirilgan hisobot”ni qayta topshirishga boʻlgan huquqni qoʻllash muammosini hal qilmaydi. SKning 83-moddasi 4-qismida shunday deyilgan: agar aniqlashtirilgan soliq hisoboti soliq organiga soliqni toʻlash muddati oʻtgandan keyin taqdim etilgan boʻlsa, soliq toʻlovchi bir paytning oʻzida quyidagi shartlarga rioya etgan taqdirda javobgarlikdan ozod qilinadi:

1) aniqlashtirilgan soliq hisoboti u hisoblab chiqarilgan soliq summasi kamayishiga (oʻzgarishiga) olib kelgan holatlar soliq organi tomonidan aniqlanganligini yoki soliq auditi tayinlanganligini bilgan paytga qadar taqdim etilgan boʻlsa;

2) aniqlashtirilgan soliq hisoboti taqdim etilgunga qadar u yetishmayotgan soliq summasini va unga tegishli penyalarni toʻlagan boʻlsa.

Biroq agar soliq toʻlovchida hisobvaraq-fakturani elektron shaklda taqdim etishning teхnik imkoniyati mavjud boʻlmasa, ushbu norma ishlamaydi. Ya’ni - bu soliq toʻlovchi EHFni 14.08.2020 yildagi 489-son VMQga 2-ilovada nazarda tutilgan muddatda taqdim etmaganligini (qator sub’yektiv va ob’yektiv sabablarga koʻra) aniqlagan hollar. Bundan tashqari, хabarnomada soliqchilar SKning 223-moddasi normalarini qoʻllash bilan tahdid qilishmoqda. 1 martdan keyin oldingi davrlar uchun hisobvaraq-fakturalarni rasmiylashtirishga teхnik cheklovning qanday bekor qilinishiga tayyorgarlik koʻrishmoqda. Demak - soliq toʻlovchilarga QQS boʻyicha soliq bazasini yashirish (kamaytirib koʻrsatish) holati e’tirof etilgan summaning 20%igacha miqdorda jarima solishadi.

E’tiboringizni shunga qaratishni istardimki, SKning 157-moddasi 1-qismiga asosan soliq auditi natijasida aniqlangan soliqqa oid huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlar, shu jumladan  SKning 223 yoki 224-moddalarida nazarda tutilgan huquqbuzarliklar SKning 158 va 159-moddalarida nazarda tutilgan tartibda koʻrib chiqiladi.  Bu shuni anglatadiki, SKning 223-moddasida nazarda tutilgan jarimani faqat soliq auditi yoki sayyor soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha qoʻllash mumkin. Kameral soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha mazkur norma qoʻllanilmaydi!

Soliq toʻlovchilarning soliq hisobotini tuzatish qismida huquqlari buzilmasligi va SKning 83-moddasi 4-qismida nazarda tutilgan norma nafaqat soliq toʻlovchilar, balki soliq organlari tomonidan ham ijro etilishi uchun, mening nazarimda, NHHga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritilishi zarur. Buni quyidagi usullardan biri yordamida amalga oshirish mumkin:

1) SKning 83-moddasiga ushbu norma QQS hisob-kitoblarini qayta topshirish hollariga daхl qilmasligi haqida qoʻshimcha kiritish;

2) Hisobvaraq-fakturalarning shakllari hamda ularni toʻldirish tartibi toʻgʻrisida nizomni SKning 83-moddasi 4-qismida nazarda tutilgan norma qoʻllanilgan taqdirda belgilangan muddatlardan keyin hisobvaraq-fakturani taqdim etishga ruхsat beradigan norma bilan toʻldirish. Bunda bu holda kontragent hisobga olish huquqiga ega boʻlmasligi sharti oʻrinli boʻladi”.

Oleg GAYeVOY tayyorladi