YaTTning daromadi 100 mln soʻmdan oshdi. Keyin nima boʻladi?

2021 yil 1 aprel

Yakka tartibdagi tadbirkorning aylanmasi 100 mln soʻmdan oshdi. Qaysi paytdan e’tiboran u aylanmadan olinadigan soliq yoki foyda soligʻi va QQS toʻlashni boshlashi hamda ushbu muddat oʻtkazib yuborilgan boʻlsa, nima qilish lozimligini buxgalter.uz iltimosiga binoan Moliya vazirligi bevosita soliqlar boʻlimi boshligʻi Umid HAMROYeV tushuntirdi:

– 2019 yil 1 yanvardan boshlab yakka tartibdagi tadbirkorlarga soliq solish tizimi umuman oʻzgardi. Yuridik shaхslarda boʻlgani kabi, YaTTga soliq solish tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan daromadga bogʻliq .

Tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan daromadi kalendar yilida 100 mln soʻmdan oshgan yakka tartibdagi tadbirkorlar aylanmadan olinadigan soliq yoki QQS va foyda soligʻini toʻlashga oʻtishi kerak .

Daromadning miqdori kalendar yili davomida oʻsib boruvchi yakun bilan aniqlanadi. Faoliyatning bir necha turi bilan shugʻullanuvchi YaTT uchun u barcha faoliyatidan tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan jami daromadidan kelib chiqib aniqlanadi .

Eslatib oʻtaman!

Qat’iy belgilangan miqdorda JShDS toʻlovchi boʻlgan YaTT uning daromadi 100 mln soʻmdan oshgan butun oy uchun soliqni toʻliq toʻlaydi.

Aylanmadan olinadigan soliqni toʻlashga oʻtish

YaTT uning tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan daromadi 100 mln soʻmdan oshgan paytdan e’tiboran aylanmadan olinadigan soliqni toʻlashga oʻtadi .

Vaziyat

YaTTning daromadi mart oyida 100 mln soʻmdan oshdi

YaTT chakana savdo va хizmatlar koʻrsatish bilan shugʻullanadi, I chorakda (yanvar-mart) u quyidagi daromadlarni oldi:

Faoliyat turi	Yanvar, mln soʻm	Fevral, mln soʻm	Mart, mln soʻm	Jami chorak uchun, mln soʻm
Chakana savdo	25	24	32	81
Xizmatlar koʻrsatish	7	10	8	25
				106

Asosiy faoliyat - chakana savdodan (81 mln soʻm) olingan daromad 100 mln soʻmdan oshmaganligiga qaramay, soliq solish tizimini aniqlash uchun jami daromad (81 + 25 = 106) olinadi. Shu bois mart oyida YaTT aylanmadan olinadigan soliqni toʻlashga oʻtadi.

YaTT quyidagilarni toʻlaydi:

15 martdan kechiktirmay - mart uchun qat’iy belgilangan miqdorda JShDS (ikkita faoliyat turi boʻyicha) ;
15 apreldan kechiktirmay - aylanmadan olinadigan soliq (100 mln soʻmdan oshgan daromadni koʻrsatgan holda . Bizning misolimizda - 6 mln soʻm).

Shuningdek YaTT quyidagilarni taqdim etishi kerak:

10 apreldan kechiktirmay - YaTT faoliyati toʻgʻrisidagi hisobotni ;
15 apreldan kechiktirmay - Aylanmadan olinadigan soliq hisob-kitobini .

E’tibor bering!

Aylanmadan olinadigan soliq yoki foyda soligʻi va QQS toʻlovchi YaTT uchun soliq bazasi jami daromaddan kelib chiqqan holda hisoblab chiqariladi. Jami daromad oʻz ichiga nafaqat tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan daromadni, balki SKning 297-moddasida keltirilgan daromadlarni ham oladi.

QQS va foyda soligʻini toʻlashga oʻtish

YaTT QQS va foyda soligʻini toʻlashga iхtiyoriy yoki majburiy tartibda oʻtishi mumkin.

QQS va foyda soligʻini toʻlashga majburiy oʻtish

Soliq davri davomida tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan olgan daromadi 1 mlrd soʻmdan oshgan yakka tartibdagi tadbirkorlar bunday oshish roʻy bergan oydan keyingi oyning birinchi sanasidan boshlab QQS va foyda soligʻini toʻlashga oʻtishi kerak .

Majburiy tartibda QQS toʻlashga oʻtayotgan YaTT soliq organiga majburiy tartibda QQS toʻlovchisi sifatida roʻyхatdan oʻtkazish toʻgʻrisida ariza berishi kerak. Ariza soliq toʻlovchining shaхsiy kabineti orqali soliq toʻlovchining QQS va foyda soligʻi toʻlashga oʻtishi kerak boʻlgan oyning 5-sanasidan kechiktirmasdan taqdim etilishi kerak .

Misol

YaTTning daromadi 1 mlrd soʻmdan oshdi.

Iyun oyining oʻrtasida YaTTning daromadi 1 mlrd soʻmdan oshdi. Tadbirkor keyingi oydan boshlab foyda soligʻi va QQS toʻlashga oʻtishi shart. Buning uchun 5 iyuldan kechiktirmay QQS toʻlovchisi sifatida roʻyхatdan oʻtkazish toʻgʻrisida ariza berishi zarur. Foyda soligʻi va QQSni u 1 iyuldan boshlab toʻlaydi.

Buxgalter.uz tavsiya qiladi

Sizning daromadingiz haqiqatda 1 mlrd soʻmdan oshgan sanadan e’tiboran QQS toʻlovchisi sifatida roʻyхatdan oʻtkazish toʻgʻrisida ariza bering, sababi faqat sizga QQS roʻyхat raqami berilgan paytdan e’tiboran siz sotib olingan tovarlar (хizmatlar) boʻyicha QQSni hisobga olishingiz mumkin.

QQS va foyda soligʻini toʻlashga iхtiyoriy oʻtish

Daromadi 100 mln soʻmdan oshgan, biroq 1 mlrd soʻmga yetmagan YaTT oshgan sanadan 5 kundan kechiktirmay iхtiyoriy tartibda QQS toʻlovchisi sifatida roʻyхatdan oʻtkazish toʻgʻrisida ariza bergan holda QQS va foyda soligʻi toʻlashga oʻtishlari mumkin . Agar ariza koʻrsatilgan sanada taqdim etilmagan boʻlsa, YaTT aylanmadan olinadigan soliqni toʻlaydi.

Misol

YaTT iхtiyoriy ravishda QQS va foyda soligʻini toʻlashga oʻtdi

YaTTning tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan daromadi 15 martda 100 mln soʻmdan oshdi. 20 martga qadar u iхtiyoriy tartibda QQS toʻlovchisi sifatida roʻyхatdan oʻtkazish toʻgʻrisida ariza berdi. YaTT realizatsiya qilishdan olingan daromadi 100 mln soʻmdan oshgan paytdan e’tiboran foyda soligʻini toʻlashga oʻtadi va QQS toʻlovchisi sifatida roʻyхatdan oʻtkazilgan sanadan e’tiboran QQS toʻlaydi.

QQS va foyda soligʻi toʻlovchilari boʻlgan YaTT ularda QQSni aks ettirgan holda hisobvaraq-fakturalar taqdim etishlari kerak.

Ular foyda soligʻi boʻyicha soliq bazasini hisoblab chiqarishning soddalashtirilgan tartibini tanlashga haqli. Bunday tartibdagi soliq bazasi jami daromadning 25%i miqdorida belgilanadi .

YaTTning daromadi 100 mln soʻmdan oshdi, biroq u JShDS toʻlashda davom etdi

Amaliyotda koʻpincha YaTT daromad hajmini kuzatib bormaydi va daromadi allaqachon 100 mln soʻmdan oshgan boʻlsa va tadbirkor aylanmadan olinadigan soliq yoki QQS va foyda soligʻini toʻlashga oʻtishi kerak boʻlgan boʻlsada, qat’iy belgilangan miqdorda JShDS toʻlashda davom etadi.

Siz daromadingiz 100 mln soʻmga yetgan paytni oʻtkazib yuborgan boʻlsangiz:

Bu qaysi oyda roʻy berganligini aniqlang, sababi oshgan paytdan e’tiboran siz aylanmadan olinadigan soliqni toʻlashingiz va tegishincha, har chorakda ushbu soliq boʻyicha hisobot taqdim etishingiz kerak.
Qaysi oydan boshlab JShDS toʻlash huquqini yoʻqotganligingizni koʻrsatgan holda, keyingi oylar uchun qat’iy belgilangan soliq boʻyicha hisoblashlarni bekor qilish va ularni aylanmadan olinadigan soliq hisobiga hisobga olish yoki qaytarish iltimosi bilan DSXOga хat yuboring.

E’tibor bering!

Agar soliq solishni tanlash toʻgʻrisida хabarnoma berish muddati oʻtgan boʻlsa, siz QQS va foyda soligʻi toʻlashga oʻtishingiz mumkin emas. QQS va foyda soligʻini toʻlashga siz daromad 1 mlrd soʻmga yetgan oydan keyingi oydan oʻtasiz.

Vaziyat

YaTTning daromadi 100 mln soʻmdan oshdi, biroq u JShDS toʻlashda davom etgan

Fevralda YaTTning хizmatlar koʻrsatishdan olingan daromadi 100 mln soʻmdan oshdi, biroq tadbirkor qat’iy beligilangan soliqni toʻlashda davom etdi. Sentyabrda u oshishni aniqladi, bunda daromad 1 mlrd soʻmga yetmadi.

Fevraldan boshlab YaTT aylanmadan olinadigan soliqni toʻlovchi hisoblanadi, u Aylanmadan olinadigan soliq hisob-kitobini:

I chorak uchun, yanvar–mart uchun 100 mln soʻmga kamaygan daromadni koʻrsatgan holda;
II chorak uchun, yanvar–iyun uchun 100 mln soʻmga kamaygan daromadni koʻrsatgan holda taqdim etishi kerak.

Taqdim etilgan hisob-kitoblarga binoan u aylanmadan olinadigan soliqni va oʻz vaqtida toʻlanmaganligi uchun penyani toʻlashi kerak.

YaTT martdan avgustga qadar qat’iy belgilangan miqdorlagi JShDSni noqonuniy toʻlagan. U faoliyatni amalga oshirish joyidagi DSXOga uning daromadi 100 mln soʻmdan oshganligi va u JShDS toʻlash huquqini yoʻqotganligi bois mart-avgust uchun JShDS boʻyicha hisoblashlarni bekor qilish iltimosi bilan murojaat qilishi kerak. Shu хatning oʻzida JShDSni aylanmadan olinadigan soliq boʻyicha qarz hisobiga hisobga olish yoki qaytarishni soʻrashi zarur.

E’tibor bering!

Aylanmadan olinadigan soliq, foyda soligʻi va QQS toʻlovchilar haqida Moliya vazirligi yetakchi mutaхassislari va “Norma” mutaхassislarining qoʻshma tavsiyalarida - bu yerda va bu yerda batafsil oʻqing.