Koʻchmas mulkni chet ellik shaxs sotganda soliqlarni kim toʻlaydi

Chet ellik shaxs (norezident) Oʻzbekiston fuqarosiga oʻz koʻchmas mulkini sotdi. Vuxgalter.uz iltimosiga koʻra MV Soliq-bojxona siyosati va daromadlarni prognozlash departamenti direktorining birinchi oʻrinbosari Umid HAMROYeV ushbu vaziyatda JShDSni kim toʻlashi kerakligi, uni qanday qilib toʻgʻri hisoblash mumkinligini tushuntirib berdi:

– Norezident Oʻzbekistondagi manbalardan daromad olganida soliq toʻlovchi deb e’tirof etiladi . Bunda uning daromadlariga soliq solish toʻlov Oʻzbekiston ichkarisida yoki tashqarisida qilinganligiga bogʻliq boʻlmaydi .

Norezidentlarning daromadlariga Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarini hisobga olgan holda soliq solinadi .

Bunday bitim boʻyicha JShDSni jismoniy shaxs – xaridor toʻlaydi. U soliq agenti hisoblanib, soliqni hisoblab chiqarishi, ushlab qolishi va byudjetga oʻtkazishi kerak .

Norezident mol-mulkini realizatsiya qilishdan olingan daromad ob’yektni realizatsiya qilish summasining uni hujjatlar bilan tasdiqlanadigan sotib olish qiymatidan oshgan summasi sifatida aniqlanadi.

Sotib olish qiymatini tasdiqlaydigan hujjatlar mavjud boʻlmaganda, soliq agenti mol-mulkni realizatsiya qilish qiymatidan kelib chiqqan holda soliqni ushlab qoladi .

Norezidentning mol-mulkini realizatsiya qilishdan olingan daromadga quyidagi stavkada soliq solinadi (26.07.2022 yildagi OʻRQ-785-son Qonun tahriridagi SK 382-m. 3-b.):

• 2022 yil 1 maygacha – 20%;
• 2022 yil 1 maydan – 12%.

E’tibor bering

Norezidentlarning daromadlariga imtiyozlar qoʻllanilmaydi .

Xaridor norezidentga daromad toʻlayotganda soliqni ushlab qolmasa

Bu holda xaridor (soliq agenti) ushlab qolinmagan soliq summasini va u bilan bogʻliq penyani oʻz hisobidan byudjetga oʻtkazishi shart .

Xaridor qanday yoʻl tutishi lozim

Norezidentning mol-mulkni realizatsiya qilishdan olgan daromadlariga soliq solish tartibi SK 356-moddasida qayd etilgan:

1) qiymatni koʻrsatgan holda koʻchmas mulk oldi-sotdi shartnomasini tuzing.

Bunda xaridor yoki sotuvchi shartnomani imzolash vakolatini ishonchnoma boʻyicha ishonchli shaxsga berishi, oldi-sotdi bitimini rasmiylashtirish uchun zarur hujjatlarni tayyorlashi mumkin va h.k.;

2) norezidentda mol-mulkni sotib olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlar boʻlsa, ularning koʻchirma nusxasini oling;

3) toʻlanadigan soliq summasini hisoblang;

4) koʻchmas mulk joylashgan yerdagi soliq organiga norezidentning mol-mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromad soligʻi hisob-kitobini taqdim eting;

5) hisob-kitobga mol-mulk oldi-sotdi shartnomasining koʻchirma nusxasi hamda norezidentning sotib olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlarning (mavjud boʻlgan taqdirda) koʻchirma nusxalarini ilova qiling. Mol-mulkni sotib olish qiymati hisob-kitob tuziladigan valyutada ifodalanmagan boʻlsa, uni MBning mol-mulkni sotib olish sanasidagi kursi boʻyicha hisob-kitob tuzilayotgan valyutaga qayta hisoblab chiqaring;

6) soliq organlari soliq hisoboti taqdim etilgan sanadan e’tiboran 10 ish kuni ichida soliq summasini koʻrsatgan holda toʻlov xabarnomasini yoxud norezident tomonidan realizatsiya qilingan mol-mulkdan olingan soliq boʻyicha qarzdorlik yoʻqligi toʻgʻrisidagi ma’lumotnomani yozib beradi;

7) soliqni sotib olingan mol-mulkka boʻlgan mulk huquqi roʻyxatdan oʻtkazilguniga (rasmiylashtirilguniga) qadar byudjetga toʻlang;

8) soliq organiga soliq toʻlanganligi faktini tasdiqlovchi hujjatni taqdim eting va soliq boʻyicha qarzdorlik yoʻqligi toʻgʻrisida ma’lumotnoma oling. Uni 1 ish kuni ichida olish mumkin;

9) barcha zarur hujjatlar, shu jumladan – soliq organining soliq boʻyicha qarzdorlik yoʻqligi toʻgʻrisidagi ma’lumotnomasini roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga taqdim etib, mulk huquqini rasmiylashtiring.