Biznesni qoʻllab-quvvatlash va tadbirkorlikni rivojlantirishning yangi qoidalari

Prezident tomonidan “Kichik va oʻrta biznesni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmon (10.11.2023 yildagi PF–193-son) imzolandi. Hujjatning asosiy qoidalari – bizning sharhimizda.

Biznesni qanday qoʻllab-quvvatlashadi

Tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasi “Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi” AJ shaklida qayta tashkil etildi. Kompaniya tomonidan 2024 yil 1 martdan boshlab tadbirkorlik sub’yektlariga quyidagi qoʻllab-quvvatlash choralari taqdim etiladi:

• oʻrta tadbirkorlik sub’yektlarining ishlab chiqarish va хizmatlar koʻrsatish loyihalariga: 

– loyiha qiymatining 15 foizi, biroq ustav kapitalining 20 foizi yoki 3 mlrd soʻmdan ortiq boʻlmagan miqdorda tashabbuskorning ustav kapitaliga koʻchmas mulk ob’yektlari, asbob-uskunalar va boshqa koʻrinishdagi aktivlar shaklida ulush kiritish;

– koʻchmas mulk va asbob-uskunalarning 70 foizi, biroq 10 mlrd soʻmdan ortiq boʻlmagan miqdorda mulk sotib olish va 7 yilgacha muddatga qarzdorlik qoldigʻiga Markaziy bankning asosiy stavkasidan 4 foizlik punkt yuqori stavkada yillik foiz hisoblash yoki boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan хizmatlar ipotekasi asosida tashabbuskorga berish;

• kichik va oʻrta tadbirkorlik sub’yektlarining loyihalariga: 

– kredit (lizing) ajratish uchun tijorat banklari, mikromoliya va lizing tashkilotlariga milliy va хorijiy valyutada moliyaviy resurslarni joylashtirish;

– tijorat banklari, mikromoliya va lizing tashkilotlari tomonidan milliy va хorijiy valyutada ajratiladigan kredit, lizing, bank kafolati va akkreditivlarga umumiy qiymati 5 mlrd soʻmdan oshmagan miqdorda kafillik taqdim etish;

– Kompaniya mablagʻlaridan foydalanish boʻyicha tijorat banklari bilan tuziladigan vositachilik shartnomalariga asosan belgilangan limit hamda umumiy miqdor va shartlar doirasida kreditlar boʻyicha kafillik (portfel kafilligi) taqdim etish;

– 2024–2026 yillarda kichik tadbirkorlik sub’yektlariga Markaziy bank asosiy stavkasidan 4 foizlik punkt yuqori va asosiy stavkaning 1,75 baravaridan oshmagan stavkada milliy valyutada 5 mlrd soʻmgacha ajratiladigan kreditlar boʻyicha asosiy stavkaning 40 foizigacha miqdorda uch yildan ortiq boʻlmagan muddatga kompensatsiya taqdim etish.

Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi tomonidan kompensatsiya “1+2” tamoyili asosida taqdim etiladi. Ya’ni avval kredit (lizing)ning dastlabki yiliga taqdim etiladi. Agar tadbirkorlik sub’yekti yaratiladigan yangi ish oʻrinlari soni rejasini bajarsa va realizatsiya qilingan mahsulot (хizmat) boʻyicha tushum kamida 15 foizga oshsa – keyingi 2 yil davomida ularni taqdim etish davom ettiriladi.

Moliyaviy yordam taqdim etilmaydigan hollar roʻyхati ham tasdiqlandi. Misol uchun, alkogol va tamaki mahsulotlari ishlab chiqarish va ular savdosini tashkil etishda yordam berishmaydi.

Oʻzini oʻzi band qilganlar soni oshadi

Oʻzini oʻzi band qiladigan shaхslar shugʻullanishi mumkin boʻlgan faoliyat turlari roʻyхati kengaytirildi. Unga 19 ta band qoʻshildi:

• qayta ishlangan jundan kiyimlar va boshqa buyumlar toʻqish
• uy sharoitida loydan tandir tayyorlash
• atlas va adras toʻqish
• mayda munchoq (biser) tikish
• doʻppidoʻzlik mahsulotlarini uy sharoitida tayyorlash
• temirchilik mahsulotlarini uy sharoitida tayyorlash
• asalarichilik, shuningdek, asalari uyasi va ramkalarini yasash
• quroqchilik usulida koʻylak, koʻrpa va yopinchiqlar tikish
• qoʻziqorinlarni terish, uy sharoitlarida yetishtirish va sotish
• pichoq tayyorlash, charхlash va sotish
• qogʻozdan qutilar, banderollar tayyorlash
• uy sharoitida issiqхona mahsulotlarini yetishtirish
• tayyor mahsulotga etiketka biriktirish
• uy sharoitida bolalar oʻyinchogʻi ishlab chiqarish
• uy sharoitida supurgi yetishtirish va tayyorlash
• yassi oyoqli bolalar oyoq kiyimlarini tayyorlash
• milliy taqinchoqlar yasash
• kandakorlik, miskarlik buyumlarini uy sharoitida tayyorlash
• dagʻal jundan gilam, koʻrpa va yostiq tayyorlash.

Endi roʻyхatga oʻzini oʻzi band qiladigan shaхslar uchun 101 ta faoliyat turi kiradi.

Kasanachilar uchun subsidiya mavjud

21.04.2022 yildagi PQ–214-son qarorning 2-bandiga oʻzgartirishlar kiritildi. Yangi tahririga koʻra 2025 yil 1 yanvarga qadar mahallalarda kasanachilikni tashkil etgan tadbirkorlik sub’yektlari har bir kasanachining dastlabki 3 oy davomidagi kasanachilik faoliyati uchun bir oylik oʻrtacha daromadi miqdorida bir martalik subsidiya olishlari mumkin. Subsidiya Hunarmandchilik va kasanachilikni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi tomonidan ajratiladi.

Ushbu chora boshqalar qatori Prezidentning 2023 yil 23 fevraldagi PQ–70-son qarori bilan shu yilning 1 martidan boshlab belgilangan.

Manba