Рекомендации

Ижтимоий солиқ қандай ҳисобланади

19.02.2021
author avatar

Умид ХАМРОЕВ

МВ бўлим бошлиғи
author avatar

Дилором САИДОВА

«Норма» эксперти

Тавсияда:

– ижтимоий солиқ бўйича солиқ базаси;
– ижтимоий солиқ ҳисоб-китоби;
– ижтимоий солиқ ставкалари;
– давлат бюджетидан молиялаштирилганда ижтимоий солиқ ставкаси. 

 

Меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромадлардан ижтимоий солиқнинг солиқ базаси қандай аниқланади

Юридик шахснинг СК 371-моддасига мувофиқ аниқланадиган меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги харажатлари ижтимоий солиқ бўйича солиқ солинадиган база ҳисобланади. Уларга қуйидагилар киради:

  • меҳнатга ҳақ тўлашнинг қабул қилинган шакллари ва тизимларига мувофиқ ишбай нархлардан, тариф ставкаларидан ва мансаб маошларидан келиб чиққан ҳолда ҳисоблаб чиқарилган, ҳақиқатда бажарилган иш учун ҳисобланган иш ҳақи;
  • илмий даража ва фахрий унвон учун устамалар;
  • рағбатлантириш хусусиятига эга тўловлар
  • компенсация тўловлари ;
  • ишланмаган вақт учун ҳақ тўлаш .

Меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромадлар жумласига мувофиқ қуйидаги тўловлар ҳам киради :

  • предмети ишларни бажариш ва хизматлар кўрсатишдан иборат бўлган, тузилган фуқаролик-ҳуқуқий тусдаги шартномаларга мувофиқ жисмоний шахсларга тўловлар (бундан якка тартибдаги тадбиркорлик фаолиятидан олинган даромадлар мустасно);
  • юридик шахснинг бошқарув органи (кузатув кенгаши ёки бошқа шунга ўхшаш органи) аъзоларига юридик шахснинг ўзи томонидан амалга ошириладиган тўловлар;
  • Мудофаа вазирлиги, ИИВ, ФВВ, ДХХ, Президент Давлат хавфсизлик хизмати, Миллий гвардиянинг ҳарбий хизматчиларига, ички ишлар органларининг оддий аскарлар, сержантлар ва офицерлар таркибига ҳамда ДБҚнинг ва бошқа ҳарбий хизмат назарда тутилган идоралар ходимларига хизматни ўташи (хизмат мажбуриятларини бажариши) муносабати билан тўланадиган пул таъминоти, пул мукофотлари ва бошқа тўловлар.

Ижтимоий солиқ фақат меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромадлардан ҳисобланганлиги сабабли, уни жисмоний шахсларнинг қуйидаги даромадларига ҳисобламайсиз:

  • мулкий даромадлар ;
  • моддий наф тарзидаги даромадлар ;
  • бошқа даромадлар .
Мисол
Ижтимоий солиқ бўйича солиқ базаси қандай аниқланади
Корхона ҳодимга март ойи учун 4 млн сўм миқдорида даромад тўлайди, шундан:
меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромад – 2 млн сўм.;
таътил учун тўлов – 1 млн сўм.;
ходимнинг автоулови ижараси учун тўлов – 500 минг сўм.;
моддий ёрдам – 500 минг сўм.
Ижара тўлови ва моддий ёрдам меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромадларга кирмайди, шунинг учун солиқ базаси 3 млн сўмни (2 млн + 1 млн) ташкил этади.
Эслатиб ўтамиз

Ходимларнинг  қайд этилган қуйидаги даромадларини ижтимоий солиққа тортмайсиз:

  • иш берувчининг ходимга меҳнатда майиб бўлганлиги ёки соғлигига бошқача шикаст етганлиги билан боғлиқ зарарнинг ўрнини белгиланган миқдорлардан ортиқча қоплаш;
  • пахта йиғим-терими бўйича мавсумий қишлоқ хўжалиги ишлари учун меҳнат ҳақи.

Ижтимоий солиқ бўйича солиқ базасини аниқлашда қуйидаги ҳолатларда ўзига хос хусусиятлар мавжуд:

  • Ўзбекистон ташқарисига хизмат сафарига юборилган дипломатик ваколатхоналар ходимларининг даромадлари бўйича;
  • норезидент томонидан чет эл кадрлари тақдим этилганда.
Вазият
Ўзбекистон ташқарисидаги дипломатик ваколатхона ходими иш ҳақи олади.
Ушбу иш ҳақи тўловларига ижтимоий солиқ қандай ҳисобланади?
 – Ходимнинг республикадан ташқарида ишлашга юборилишидан илгари охирги иш жойида олинган меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромадларидан келиб чиқиб, солиқ базасини аниқланг. Агар шу вақт ичида Ўзбекистонда МҲТЭКМнинг оширилиши амалга оширилган бўлса, ушбу ўсишни ҳисобга олган ҳолда, солиқ базасини қайта ҳисоб-китоб қилинг .
Вазият
Ўзбекистон резиденти норезидент билан хорижий ходимларни ишга тақдим этилиши тўғрисида шартнома тузади.
Ижтимоий солиқ бўйича солиқ базаси қандай ҳисобланади?
– Солиқ базасини чет эллик ходимларга...
lock

Чтобы читать дальше, подпишитесь на Buxgalter Pro

Помощь