Қарз олувчи товар қарзини олиш ва қайтаришни қандай ҳисобга олиши керак

20.05.2026
author avatar

Гулнора НИЗАМУТДИНОВА

начальник управления Налогового комитета
author avatar

Ирина АХМЕТОВА

эксперт «Нормы»

Тавсияда:

– товар қарзини ҳужжатли расмийлаштириш;
– товар қарзини олиш:
бухгалтерия ҳисоби;
солиқ оқибатлари;
– қарз бўйича фоизли даромад ва харажатларни  ҳисобга олиш:
– товар қарзини қайтариш:
бухгалтерия ҳисоби;
солиқ оқибатлари.

 

Эътибор беринг
Тавсияга Президентнинг 19.05.2026 йилдаги ПФ-95-сон Фармонига мувофиқ ўзгартиришлар киритилган.

Товар қарзини қандай ҳужжатлаштириш керак

1. Шартнома товар қарзи шартномаси бўйича қарз берувчи қарз олувчига муайян ашёларни мулк қилиб беради, қарз олувчи эса қарз берувчига бир йўла ёки бўлиб-бўлиб, ашёларнинг худди ўша хил ва сифат (қарз суммаси)дагиларини қайтариб бериш мажбуриятини олади .

Товар қарзи шартномаси, агар шартнома тарафи юридик шахс бўлса, қарз суммасидан қатъи назар, оддий ёзма шаклда тузилади ва ТМЗ топширилган пайтдан эътиборан тузилган ҳисобланади.

Товар қарзи шартномасида қуйидагиларни белгиланг:

  • қандай ТМЗ топширилаётгани;
  • қарз суммаси – топшириш қиймати (солиқ тўловчилар учун ҚҚСни ҳисобга олган ҳолда);
  • ТМЗни қабул қилиш-топшириш тартиби;
  • қарз муддати;
  • фоизларни тўлаш ҳақида шарт (фоизли ёки фоизсиз қарз);
  • қарзни қайтариш тартиби (бир йўла ёки бўлиб-бўлиб).
Эътибор беринг
Қарз ва молиявий ёрдам шартномалари солиқ органларида ҳисобга қўйилади .

2. Ҳисобварақ-фактура

Товар қарзи шартномаси бўйича ТМЗ топширилганда қарз берувчи-юридик шахс стандарт электрон ҳисобварақ-фактурани (ЭҲФ) расмийлаштиради. Унда сиз ҳисобга оладиган ТМЗнинг топшириш қиймати кўрсатилади.

3. Товар-транспорт юкхати (ТТЮ)

Электрон ТТЮни юк жўнатувчи, яъни қарз берувчи...

lock

Чтобы читать дальше, войдите на Buxgalter Pro