Бухгалтерский учет и налогообложение в Узбекистане

Божхона қўмитаси «E-kontrakt» ташқи савдо ахборот тизимида аллақачон етказиб берилган маҳсулотлар учун тўловни кечиктираётган ишончсиз хорижий ҳамкорлар – компаниялар реестри шакллантирилганини маълум қилди. Янгилик ташқи савдо шартномаларини тузадиган Ўзбекистоннинг барча резидентларига, биринчи навбатда экспорт қилувчиларга тааллуқли: контрагентни текшириш энди шартномани рўйхатдан ўтказишга киритилган ва ҳисоб-китоб шартларини танлашга бевосита таъсир кўрсатади. Экспорт пайтида контрагентларни қандай текшириш ва солиқ нозикликларини ҳисобга олиш ҳақида buxgalter.uz сайтида «Норма» эксперти Олег ЦОЙ тушунтириш беради.

Ҳар ой 25 санасидан ойнинг охирги санасигача соат 09:00 дан 18:00 гача «Ўзсувтаъминот» юридик шахсларнинг совуқ сув бўйича кўрсаткичларини қабул қилади. Асосий тафсилотлар – бу ерда:

Иш берувчи шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақларига (ШЖБПҲ) штатдаги ходимлар, ўриндошлар, ишловчи пенсионерлар ва ФҲТ шартномалари бўйича ижрочиларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш тарзидаги барча ЖШДСга тортиладиган даромадлардан бадаллар ҳисоблаши шарт. Бундан ташқари, ходим ЖШДСга тортилмайдиган ихтиёрий бадалларни тўлаши мумкин. 2026 йил 1 сентябрдан бошлаб 23.06.2026 йилдаги ПФ-115-сон Фармонга мувофиқ МҲТЭКМ оширилди – имтиёзли тоифалар даромадининг солиқ солинмайдиган қисми ва шунга мос равишда шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварағига бадални ҳисоблаш базаси унинг миқдорига бевосита боғлиқ.

Солиқ маълумотларининг автоматлаштирилган таҳлили солиқ маъмуриятчилигини соддалаштириши керак: тизим турли манбалардан олинган маълумотларни таққослайди ва юзага келиши мумкин бўлган тафовутларни аниқлайди.

Номлар деярли бир хил, аммо улар турли мезон ва оқибатларга эга бўлган икки хил тушунчадир. Компания даромад ҳажми бўйича йирик тадбиркорлик субъекти бўлиши ва йирик солиқ тўловчи ҳисобланмаслиги мумкин ёки аксинча. 2026 йил 1 июлдан бошлаб йирик солиқ тўловчилар тоифасига киритиш мезонлари ПФ-95-сонли Фармон билан ўзгартирилди, ЎРҚ-1168-сонли Қонун эса тадбиркорлик субъектларини тоифаларга ажратиш мезонларини мустаҳкамлади. Бу тушунчаларни чалкаштириш ҳисоботларни қаерга топшириш ва солиқ аудитини ким ўтказишини нотўғри белгилаш хавфини туғдиради.

Компания товарни муддатли тўлов шарти билан сотади. 2027 йил 1 январдан бошлаб муддатли тўлов хизматларини фақат Марказий банк реестрига киритилган компаниялар кўрсатиши мумкин бўлади. Тўғридан-тўғри сотувлар ушбу хизмат таърифига мос келмайди, шунинг учун бухгалтер ўзгаришлар унинг компаниясига тааллуқли эмас деб қарор қилди. Аммо рўйхатдан ўтиш ва янги муддатли тўлов қоидаларига риоя қилиш мажбурияти тўғридан-тўғри сотувчида ҳам пайдо бўлиши мумкин.