Ўзбекистон Республикаси Президентининг 18.08.2026 й. ПҚ-298-сон "Мамлакатда кичик ва микро гидроэлектр станциялари тармоғини ривожлантиришнинг навбатдаги чора-тадбирлари тўғрисида"ги Қарори
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ
ПРЕЗИДЕНТИНИНГ
ҚАРОРИ
18.08.2026 й.
N ПҚ-298
МАМЛАКАТДА КИЧИК ВА МИКРО
ГИДРОЭЛЕКТР СТАНЦИЯЛАРИ ТАРМОҒИНИ
РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ НАВБАТДАГИ
ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ ТЎҒРИСИДА
Республикамизда сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш ва кичик гидроэнергетикани янада ривожлантириш, бунда рақамлаштириш ва сунъий интеллект технологиялари имкониятларидан кенг фойдаланиш, шунингдек, кичик ва микро гидроэлектр станцияларини барпо этишга тадбиркорлик субъектларини кенг жалб этиш учун шарт-шароитларни кенгайтириш мақсадида ҚАРОР ҚИЛАМАН:
I. Мақсадлар
1. Қуйидагилар республика ҳудудларида кичик ва микро гидроэлектр станциялари (кейинги ўринларда - кичик ва микро ГЭСлар) тармоғини 2026-2030 йилларда ривожлантиришнинг асосий мақсадлари этиб белгилансин:
(а) кичик ва микро ГЭСлар тармоғининг умумий қувватини 204 МВтдан ошириш ва йилига 620 млн кВт/соат экологик тоза электр энергиясини ишлаб чиқариш;
(б) янги кичик ва микро ГЭСларни ишга тушириш ҳисобига 350 мингта аҳоли хонадонини яшил энергия билан таъминлаш;
(в) кичик гидроэнергетикага оид ягона маълумотлар базаси ва рақамли платформани яратиш, сунъий интеллект технологиялари асосида техник-иқтисодий баҳолашларни ташкил этиш;
(г) кичик гидроэнергетика тармоғини ривожлантиришда "таълим - инновация - ишлаб чиқариш" кооперациясини йўлга қўйиш ва соҳада дуал таълимни ривожлантириш.
II. Кичик ва микро ГЭСлар тармоғини кенгайтириш, соҳани рақамлаштириш ва сунъий интеллектни жорий этиш
2. Республика ҳудудида жойлашган каналлар, дарёлар ва ўзанларда умумий қуввати 204 МВтдан ортиқ бўлган кичик ва микро ГЭСларни қуриш имконияти аниқланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
3. 2026-2030 йилларда кичик ва микро ГЭСлар тармоғини кенгайтиришнинг мақсадли кўрсаткичларини ўз ичига олган республика ҳудудларида кичик ва микро ГЭСларни қуриш ва ишга тушириш дастури (кейинги ўринларда - Дастур) 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
4. Энергетика соҳасини ривожлантириш ва соҳага инвестицияларни жалб қилиш масалалари бўйича мувофиқлаштирувчи комиссия (кейинги ўринларда - Мувофиқлаштирувчи комиссия) Дастурнинг ўз вақтида ва тўлиқ ижро этилиши юзасидан тизимли назорат ўрнатсин.
5. Энергетика вазирлиги Сув хўжалиги вазирлиги ва Рақамли технологиялар вазирлиги билан биргаликда 2027 йил 1 февралга қадар салоҳиятли кичик ва микро ГЭС лойиҳаларини аниқлаш, амалга ошириш ва эксплуатация қилиш жараёнларини мувофиқлаштириш ва мониторинг қилиш мақсадида рақамли платформа (кейинги ўринларда - Рақамли платформа) ишлаб чиқилишини таъминласин ва уни тажриба-синов тариқасида ишга туширсин.
6. Рақамли платформада қуйидаги чора-тадбирлар амалга оширилиши таъминлансин:
(а) дарёлар, каналлар ва ўзанларнинг техник, гидрологик ва топологик кўрсаткичлари, режали бетонлаштириш, сув сарфининг мавсумий ўзгаришлари, тегишли космик суратлар ҳамда инфратузилмага (йўл, канал, электр тармоғи) оид маълумотлар базасини шакллантириш;
(б) маълумотлар базаси асосида сунъий интеллект ечимлари ёрдамида кичик ва микро ГЭСларни қуриш бўйича салоҳиятли лойиҳа нуқталарини аниқлаш;
(в) аниқланган нуқталар ва инфратузилма маълумотлари таҳлиллари ҳамда сунъий интеллект ечимларига таяниб лойиҳаларнинг техник-иқтисодий жиҳатдан самарадорлиги (паст, ўрта, юқори) кўрсаткичларини аниқлаш ва улар асосида амалга ошириш учун тавсия этиш;
(г) кичик ва микро ГЭСлар лойиҳаларини амалга ошириш мониторинги, географик жойлашуви, ишлаб чиқариш кўрсаткичлари ҳамда қурилиш-пудрат ва лойиҳа-қидирув ташкилотлари, бутловчи қисмларни ишлаб чиқарувчи, етказиб берувчи ва хизмат кўрсатувчи тадбиркорлик субъектларига доир маълумотлар базасини юритиш.
7. Энергетика вазирлиги "Ўзбекгидроэнерго" АЖ, маҳаллий ҳокимликлар ҳамда бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар маълумотлари асосида олти ой муддатда 2026 йилга қадар бетонлаштирилган каналлар, дарёлар ва ўзанларни тўлиқ хатловдан ўтказиб, уларда кичик ва микро ГЭСларни қуриш ва ишга тушириш бўйича туман (шаҳар) кесимида аниқ манзилли рўйхатларни (кейинги ўринларда - манзилли рўйхатлар) тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
8. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ:
(а) маҳаллий ҳокимликлар, республика ҳудудларида микро гидроэлектр станцияларини ўрнатиш ва барпо этиш бўйича ҳудудий комиссиялар Энергетика вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги ҳамда "Ўзбекгидроэнерго" АЖнинг техник тавсиялари асосида ҳар йили янги бетонлаштирилган каналлар, дарёлар ва ўзанларда кичик ва микро ГЭСларни қуриш имкониятларини ўрганади, манзилли рўйхатларни шакллантиради ва Энергетика вазирлигига тақдим этади;
(б) Энергетика вазирлиги тақдим этилган манзилли рўйхатларни тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига киритиб боради.
9. Мувофиқлаштирувчи комиссияга, заруратга кўра, Энергетика вазирлигининг асослантирилган таклифлари асосида Дастур ва манзилли рўйхатларга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳуқуқи берилсин.
III. Кичик ва микро ГЭСларни қуришга оид тартибларни такомиллаштириш
10. Кичик ва микро ГЭСларни лойиҳалаш, қуриш ва эксплуатация қилишда атроф-муҳитга оид ва ижтимоий талаблар мажбурий тартибда инобатга олиниши белгилансин.
11. Қуввати 5 МВтгача бўлган кичик ва микро ГЭСларни қуриш бўйича лойиҳа ташаббускорларини аниқлаш мақсадида Энергетика вазирлиги буюртмаси асосида "E-auksion" электрон савдо майдончасида ишлаб чиқарилган электр энергиясини сотиб олиш тарифини пасайтириб бориш юзасидан ўтказиладиган электрон аукционда бошланғич нарх билан биргаликда энг қуйи нархни ҳам белгилаш тартиби жорий этилсин. Бунда нархлар II гуруҳ истеъмолчилари учун белгиланган тарифга нисбатан қуйидагича ўрнатилади:
(а) қуввати 500 кВтгача бўлган микро ГЭСларга - бошланғич нархи 150 фоиз, энг қуйи нархи 50 фоиз миқдорида;
(б) қуввати 500 кВтдан 2 МВтгача бўлган кичик ГЭСларга - бошланғич нархи 120 фоиз, энг қуйи нархи 40 фоиз миқдорида;
(в) қуввати 2 МВтдан 5 МВтгача бўлган кичик ГЭСларга - бошланғич нархи 100 фоиз, энг қуйи нархи 30 фоиз миқдорида.
12. Энергетика вазирлиги ва "Ўзбекгидроэнерго" АЖнинг қуввати 100 кВтгача бўлган микро ГЭСларни лойиҳалаштириш ва қуришни соддалаштирилган тартибда амалга оширишга оид қуйидаги таклифларига розилик берилсин:
(а) қуввати 100 кВтгача бўлган микро ГЭСларни қурилиш объектларининг хавф-хатар тоифаси бўйича II мураккаблик тоифасига киритиш;
(б) қуввати 50 кВтгача бўлган, иншоот ҳажми 300 метр кубдан ошмайдиган микро ГЭСларни шаҳарсозлик ҳужжатлари экспертизасидан ҳамда давлат архитектура-қурилиш назоратидан ўтказишдан озод этиш;
(в) мазкур банднинг "а" ва "б" кичик бандларида назарда тутилган лойиҳа ташаббускорларига қурилиш ишларини қурилиш лойиҳасининг электр қисми асосида босқичма-босқич амалга оширишга рухсат бериш.
Бунда лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқиш ва "Ўзбекгидроэнерго" АЖ билан келишиш, ягона электр энергетикаси тизимига уланиш нуқтаси бўйича техник шартлар ва давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосасини олиш талаблари сақланиб қолади.
13. Кичик ва микро ГЭС лойиҳалари ташаббускорларига қўшимча сув босимини яратиш мақсадида каналлар, дарёлар ва ўзанлар конструкциясига ўзгартириш киритиш ҳуқуқи берилсин.
Бунда каналлар, дарёлар ва ўзанлар конструкциясини ўзгартириш ишлари Сув хўжалиги вазирлиги томонидан берилган техник шартлар асосида, белгиланган тартибда ишлаб чиқилган ва давлат экспертизасидан ўтказилган лойиҳа-смета ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилиши белгилаб қўйилсин.
14. Сув хўжалиги вазирлиги ва унинг тизимидаги эксплуатация ташкилотларига, Энергетика вазирлиги билан келишилган ҳолда ўзларига тегишли сув объектларида ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси ишлаб чиқарувчи кичик ва микро ГЭС лойиҳаларини аукцион савдоларисиз тўғридан-тўғри амалга оширишга рухсат берилсин.
Бунда кичик ва микро ГЭС қуриш лойиҳаларини амалга оширишнинг туман (шаҳар) кесимидаги ҳар йилги манзилли рўйхатлари уларнинг молиялаштириш манбалари кўрсатилган ҳолда Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.
15. "Ўзбекгидроэнерго" АЖ манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда халқаро ва миллий стандартлар асосида бир ой муддатда кичик ва микро ГЭСларни лойиҳалаштириш, қуриш, ишга тушириш ва эксплуатация қилиш бўйича услубий қўлланмани ишлаб чиқсин. Мазкур қўлланмада қуйидаги мажбурий экологик талаблар алоҳида кўзда тутилсин:
(а) лойиҳалаштирилаётган ҳар бир кичик ва микро ГЭС учун дарё ёки ариқ сувининг минимал экологик оқим сатҳи сақланишини кафолатлаш;
(б) сув олиш иншоотлари атрофида балиқлар ва сув ҳайвонлари учун миграция йўлларини ҳамда балиқ ўтказгич мосламаларини лойиҳалаштириш;
(в) кичик ва микро ГЭСларни қуриш ва эксплуатация қилиш жараёнида сувнинг лойқаланиши, гидрокимёвий ёки термик ифлосланишига йўл қўймаслик чораларини кўриш;
(г) кичик ва микро ГЭСларни қуришда сув объектларининг сувни муҳофаза қилиш зоналари ва қирғоқбўйи минтақаларига экологик зарарни минималлаштириш;
(д) давлат экологик экспертизаси хулосалари олинишини таъминлаш;
(ж) ишлаб турган кичик ва микро ГЭСларда доимий равишда сув оқими ҳажми, сув сифати ва биохилма-хиллик мониторингини олиб бориш.
16. Энергетика вазирлиги ва "Ўзбекгидроэнерго" АЖ икки ой муддатда Хусусий сектор иштирокида кичик ва микро ГЭСлар лойиҳаларини амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомни ишлаб чиқиб, Вазирлар Маҳкамасига тасдиқлаш учун киритсин.
IV. Маҳаллий ишлаб чиқаришни кенгайтириш
17. Энергетика вазирлиги, "Ўзбекгидроэнерго" АЖ, Савдо-саноат палатаси, Саноат кооперацияси ва давлат харидлари агентлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда бир ой муддатда:
(а) маҳаллийлаштирилиши лозим бўлган кичик ва микро ГЭСлар технологиялари, агрегатлари ва бутловчи қисмларининг аниқ рўйхатини шакллантирсин;
(б) 2026-2027 йилларда кичик ва микро ГЭСлар технологиялари, агрегатлари ва бутловчи қисмларини ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш ҳамда қувватларни кенгайтириш таклифини Саноат кооперацияси ва давлат харидлари агентлиги бошқарув кенгашига киритсин.
18. "Ўзбекгидроэнерго" АЖнинг микро ГЭСлар технологиялари, агрегатлари ва бутловчи қисмларини ишлаб чиқарувчи маҳаллий корхоналарни "шатакка олиш" тизими асосида қўллаб-қувватлаш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.
Бунда "Ўзбекгидроэнерго" АЖга Саноат кооперацияси ва давлат харидлари агентлигининг таклифига асосан камида 5 та маҳаллий корхонага муҳандислар ажратиш, ускуналарни етказиш, техник ҳужжатларни ишлаб чиқиш ҳамда бошқа техник, технологик ва молиявий кўмак кўрсатиш ҳуқуқи берилсин.
V. Илм-фан ва амалиётнинг уйғунлигини таъминлаш
19. Кичик қувватли яшил энергия йўналишлари, жумладан, кичик гидроэнергетика учун юқори малакали кадрларни тайёрлаш тизимини такомиллаштириш мақсадида:
(а) Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Энергетика вазирлиги билан биргаликда 2026/2027 ўқув йилидан бошлаб кичик қувватли яшил энергия йўналишлари, жумладан, кичик гидроэнергетика учун юқори малакали кадрларни тайёрлашни олий таълим ташкилотларида дуал таълим тизими асосида жорий этсин;
(б) Энергетика вазирлиги "Ўзбекгидроэнерго" АЖ билан биргаликда энергетика тизимидаги корхоналар, жумладан, кичик гидроэнергетика объектларини амалиёт базалари сифатида белгиласин ва талабаларнинг ишлаб чиқаришдаги амалий фаолиятини молиявий қўллаб-қувватлаш механизмларини ташкил этсин.
20. Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Энергетика вазирлиги билан биргаликда қуйидагиларга қаратилган илмий-амалий семинарлар, форумлар ва ҳудудий тарғибот тадбирларини тизимли ташкил этиб борсин:
(а) соҳага инвестиция киритиш истагида бўлган тадбиркорлар (инвестор) учун профессор-ўқитувчилар, мутахассислар ва масъул ташкилотлар иштирокида кичик ва микро ГЭСларнинг имкониятлари, энергия тежамкор технологиялар ҳамда қайта тикланувчи энергия манбаларининг самарадорлигини тушунтириш;
(б) кичик ва микро ГЭСларнинг иқтисодий, экологик ва ижтимоий афзалликларини оммавий ахборот воситалари орқали кенг тарғиб қилиш.
VI. Қарор ижросини ташкил қилиш, таъминлаш ва назорат
21. Давлат активларини бошқариш агентлиги Энергетика вазирлиги билан биргаликда икки ҳафта муддатда "E-auksion" электрон савдо майдончасида қуввати 5 МВтгача бўлган ГЭСларни қуриш бўйича лойиҳа ташаббускорларини аниқлаш мақсадида ўтказиладиган электрон онлайн аукцион савдоларини ўтказиш регламентига тегишли ўзгартиришлар киритсин.
22. Энергетика вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
23. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 28 мартдаги "Республика ҳудудларида микро гидроэлектр станциялари тармоғини ривожлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида"ги ПҚ-129-сон қарорига 2-иловага мувофиқ қўшимча киритилсин.
24. Мазкур қарор ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсан жавобгар этиб қуйидагилар белгилансин:
(а) энергетика вазири Ш. Ходжаев ва сув хўжалиги вазири Ш. Хамраев - белгиланган топшириқ ва вазифаларнинг ўз вақтида бажарилишини таъминлашга;
(б) рақамли технологиялар вазирининг биринчи ўринбосари О. Пекось, энергетика вазирининг биринчи ўринбосари У. Мамадаминов ва сув хўжалиги вазирининг ўринбосари М. Каримов - соҳани рақамлаштириш ва сунъий интеллектни жорий этишга;
(в) энергетика вазирининг биринчи ўринбосари У. Мамадаминов ва сув хўжалиги вазирининг биринчи ўринбосари З. Ишпулатов - кичик ва микро ГЭСлар лойиҳалари амалга оширилишини мониторинг қилишга.
25. Белгилансинки, мазкур қарор ижроси ҳар йили Мувофиқлаштирувчи комиссия йиғилишларида танқидий муҳокама қилиб борилади.
26. Қарор ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул вазирлик ва идоралар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. Мирзиёев
Президентининг
2026 йил 19 августдаги
ПҚ-298-сон қарорига
1-ИЛОВА
Республика ҳудудларида кичик ва микро
ГЭСларни қуриш ва ишга тушириш
ДАСТУРИ
Т/р |
Ҳудуд номи |
Ишга тушган қувватлар (кВт) |
Режалаштирилган қувватлар (кВт)
|
Жами (кВт) |
||||
2026 йилгача
|
2026 йил |
2027 йил |
2028 йил* |
2029 йил* |
2030 йил* |
|||
Жами |
40 830 |
13 435 |
38 380 |
60 882 |
34 183 |
17 090 |
204 800 |
|
1. |
Қорақалпоғистон Республикаси |
145 |
5 |
900 |
610 |
521 |
60 |
2 241 |
2. |
Андижон вилояти |
13 980 |
7 000 |
15 750 |
14 923 |
8 100 |
5 675 |
65 428 |
3. |
Бухоро вилояти |
0 |
50 |
253 |
964 |
500 |
100 |
1 867 |
4. |
Жиззах вилояти |
550 |
1 260 |
6 640 |
8 440 |
4 000 |
230 |
21 120 |
5. |
Қашқадарё вилояти |
3 750 |
3 180 |
2 598 |
4 774 |
5 000 |
3 600 |
22 902 |
6. |
Навоий вилояти |
80 |
5 |
501 |
2 700 |
181 |
20 |
3 487 |
7. |
Наманган вилояти |
720 |
400 |
877 |
2 410 |
1 200 |
300 |
5 907 |
8. |
Самарқанд вилояти |
3 740 |
490 |
5 521 |
7 500 |
3 100 |
400 |
20 751 |
9. |
Сурхондарё вилояти |
6 880 |
50 |
1 088 |
7 200 |
1 000 |
2 680 |
18 898 |
10. |
Сирдарё вилояти |
0 |
5 |
1 662 |
4 069 |
1 000 |
100 |
6 836 |
11. |
Тошкент вилояти |
8 160 |
25 |
1 500 |
2 950 |
9 186 |
3 645 |
25 466 |
12. |
Фарғона вилояти |
2 730 |
925 |
150 |
2 832 |
150 |
200 |
6 987 |
13. |
Хоразм вилояти |
35 |
5 |
920 |
1 300 |
145 |
50 |
2 455 |
14. |
Тошкент шаҳри |
60 |
35 |
20 |
210 |
100 |
30 |
455 |
*) 2028-2030 йиллар учун режалаштирилган қувватларга рақамли платформа, Сув хўжалиги вазирлигининг гидрологик ва топографик маълумотлари ҳамда ҳудудий комиссияларнинг тавсиялари асосида аниқлик киритиб борилади.
Президентининг
2026 йил 19 августдаги
ПҚ-298-сон қарорига
2-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
2025 йил 28 мартдаги "Республика ҳудудларида микро
гидроэлектр станциялари тармоғини ривожлантириш
бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида"ги
ПҚ-129-сон қарорига киритилаётган қўшимча
3-илова қуйидаги мазмундаги хатбоши билан тўлдирилсин:
"Лавозими бўйича |
- |
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раисининг ҳамда вилоятлар ҳокимларининг қишлоқ ва сув хўжалиги масалалари бўйича илмий маслаҳатчилари". |
Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси (www.lex.uz),
2026 йил 25 август
Бизнинг Facebook
Телеграм канали @uz_buxgalter
