Бухгалтерлар учун батафсил тушунтиришлар:
2015 йилдан бери амалда бўлган Ўзбекистон ташқарисига сафарлар чоғида хизмат сафари харажатлари учун маблағлар бериш тартиби тўғрисидаги аввалги Низом 2026 йил 29 сентябрдан ўз кучини йўқотди. Унинг ўрнига Вазирлар Маҳкамасининг 11.06.2026 йилдаги 303-сонли қарори билан тасдиқланган янги Низом амал қилмоқда. Аммо у ҳамма учун мажбурий эмас: хусусий компаниялар хизмат сафари тўловлари тартиби ва меъёрларини мустақил равишда белгилашлари лозим. Ўзгаришлар кимларга таъсир қилишини кўриб чиқамиз.
Эътибор беринг
Муҳим янгиликларни ўтказиб юбормаслик учун бизнинг Телеграм-каналимизга обуна бўлинг.
Материаллардан нусха кўчириш ва улардан фойдаланишга фақат манбага фаол ҳавола ёки таҳририятнинг ёзма рухсати мавжуд бўлгандагина йўл қўйилади.
Қайси ҳужжат бекор қилинди ва унинг ўрнига нима амал қилмоқда
Иқтисодиёт ва молия вазирининг Адлия вазирлигида 29.09.2026 йилда рўйхатдан ўтказилган 2730-2-сон буйруғига асосан Давлат органлари ва ташкилотлари ходимларининг Ўзбекистон Республикасидан ташқарига хизмат сафарлари чоғида хизмат сафари харажатлари учун маблағлар бериш тартиби тўғрисидаги низом ўз кучини йўқотган.
Янги қоидалар Низомда белгиланган 
давлат органлари ва ташкилотлари ходимларини, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси делегацияларини хорижий давлатларга хизмат сафарларига юбориш ва хизмат сафарлари харажатларини молиялаштириш тартиби тўғрисидаги Суткалик тўловлар ва яшаш харажатларини қоплаш меъёрлари Низомга 2-иловада кўрсатилган.
Янги Низом кимлар учун мажбурий
Низом қуйидаги хизмат сафарларига татбиқ этилади:
- давлат органлари ва ташкилотлари ходимлари;
- устав фондида давлат улуши 50% ва ундан ортиқ бўлган хўжалик бирлашмалари ходимлари;
- Ўзбекистон делегациялари аъзолари.
Қолган ташкилотлар Низомни қўллашга мажбур эмас. Улар чет эл хизмат сафарлари тўғрисидаги ўз низомларини ишлаб чиқишлари, унда ходимларни юбориш тартиби, харажатларни қоплаш миқдорлари ва бошқа масалаларни белгилашлари керак. Вазирлар Маҳкамасининг 303-сонли қарори билан тасдиқланган Низом, шу жумладан хизмат сафари харажатлари нормалари мўлжал бўлиб хизмат қилиши мумкин.
Ҳужжатларда нималарни текшириш керак
Ходимга суткалик, яшаш (турар жойни ижарага олиш) харажатлари, транспорт, вакиллик, кўзда тутилмаган ва бошқа харажатлар қопланади. Тўловлар хорижий валютада, у мавжуд бўлмаганда эса МБнинг маблағлар ажратилган кундаги курси бўйича миллий валютада (халқаро тўлов тизимларига уланган банк картасига) амалга оширилади.
Чиқиш ва келиш кунлари давлат чегарасини кесиб ўтиш кунлари бўйича белгиланади.
Биринчи навбатда қуйидагиларни қайта кўриб чиқинг:
- кунлик иш ҳақи меъёрлари ва уларни камайтириш ёки ҳисобламаслик ҳолатлари;
- яшаш харажатларининг чекланган меъёрлари;
- вакиллик ва бошқа қопланадиган харажатлар таркиби;
- бўнак бериш ва бўнак ҳисоботини топшириш тартиби.
Мураккаблик шундаки, кунлик тўловлар учиш ва келиш вақтига, бир нечта мамлакатлар орқали ўтадиган йўналишга ва қабул қилувчи томон ходимни нима билан таъминлаганига боғлиқ. Хато бўнак суммасини ва бўнак ҳисоботи бўйича якуний ҳисоб-китобни бузиб кўрсатади.
Алоҳида масала – бухгалтерия ҳисоби. Ходим билан чет эл валютасида ҳисоб-китоблар қайта баҳоланади, бўнак бериш ва ҳисоботни қабул қилиш ўртасида курс фарқи пайдо бўлади, уни тўғри акс эттириш керак.
Тавсия
«Чет элга хизмат сафарлари харажатларини қандай қоплаш мумкин» тавсиясини янгиладик ва кунлик тўловларни мисолларда таҳлил қилдик: тунги парвоз пайтида, бир мамлакатдан бошқасига кўчиб ўтишда, қабул қилувчи томон томонидан қисман таъминланганда, яшаш меъёрларидан ошиб кетганда ва бўнакни валютада ҳисоблашда. Худди шу тавсияда валюта бўнаги, курс фарқи ва харажатларни ҳисобдан чиқариш бўйича ўтказмалар жадвали, шунингдек, агар ходим чет элда касал бўлиб қолса, ҳаракат қилиш тартиби келтирилган.
