MV va DSQ QQSga doir savollarga tushuntirish berdi

preview

Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasi joriy yilning 12 martidagi DS/04-01-34/1689-son va 20-07598-son xati bilan QQSga doir bir qator savollarga birgalikda tushuntirish berdi

1. Vazirlar Mahkamasining 31.12.2018 yildagi 1065-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida ishlab

chiqariladigan realizatsiya qilish oborotlari QQSdan ozod etiladigan oziq-ovqat mahsulotlari roʻyxati tasdiqlangan. Unga non mahsulotlari ham kiradi. Non mahsulotlari yetarlicha koʻp miqdordagi mahsulotlarni qamrab olishi sababli «non mahsulotlariga» nimalar kirishi xususida savol yuzaga keldi.

 

Qoʻshma xatga ilovada QQSdan ozod etish boʻyicha VMning 1065-son qarori amal qiladigan, tasdiqlangan standartlar boʻyicha non mahsulotlarining toʻliq roʻyxati keltirilgan.

 

2. Erkin iqtisodiy zonalar (EIZ) ishtirokchilari, ayniqsa soliq toʻlovchilar soddalashtirilgan QQS toʻlovchisi hisoblansalar, QQS toʻlashlari kerakmi?

 

Prezidentning 26.10.2016 yildagi PF–4853-son Farmoniga muvofiq EIZ ishtirokchilari yer soligʻi, daromad soligʻi, yuridik shaxslar mulk soligʻi, YaSTni toʻlashdan ozod etilgan.

 

QQS imtiyoz berilgan soliqlar tarkibiga kiritilmagan. Shu sababli erkin iqtisodiy zonalar ishtirokchilari qonun hujjatlari talablariga muvofiq umumbelgilangan va soddalashtirilgan QQS toʻlashlari kerak.

 

3. Soddalashtirilgan QQS toʻlovchisi boshqa realizatsiya qilish oborotlaridan soliqni qanday stavkada toʻlaydi? 

 

Soliq davri davomida yalpi tushumi 3 mlrd soʻmdan oshmaydigan yuridik shaxslar, shu jumladan YaST toʻlovchilari hisoblangan yuridik shaxslar QQSni hisoblab chiqarish va toʻlashning soddalashtirilgan tartibini tanlash huquqiga ega (Soliq kodeksining 226-1-moddasi).

 

Soliq solinadigan oborotlar boʻyicha QQS soliq solinadigan baza va Soliq kodeksining 226-4-moddasida belgilangan farqlangan stavkalardan kelib chiqqan holda hisoblab chiqariladi (Soliq kodeksining 226-3-moddasi).

 

Soliq solinadigan baza realizatsiya qilinayotgan tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) qiymati asosida, unga QQSni kiritmagan holda belgilanadi (Soliq kodeksining 204-moddasi). Asosiy faoliyat boʻyicha oborotlarga soliq solish bilan bir vaqtda boshqa realizatsiya qilish oborotlariga ham soliq solinadi.

 

Masalan, korxona asosiy mahsulotlarni ishlab chiqarish bilan bir qatorda foydalanilmayotgan asosiy vositalarni realizatsiya qilishga qaror qildi. Asosiy vositalarni realizatsiya qilish chogʻida QQS boʻyicha soliq solinadigan baza ularni realizatsiya qilish qiymati asosida, biroq ularning qoldiq (balans) qiymatidan kam boʻlmagan, QQS kiritilmagan holda aniqlanadi (Soliq kodeksining 204-moddasi).

 

Ilgari (01.01.2019 yilgacha) QQS toʻlovchilar faoliyatning barcha turlari boʻyicha yagona stavkada (20%) toʻlagan boʻlsalar, endi soddalashtirilgan QQS uchun farqlangan stavkalar tizimi joriy etildi. QQSning turli farqlangan stavkalari belgilangan bir necha faoliyat turlari bilan shugʻullanadigan QQS toʻlovchilar ushbu faoliyat turlari boʻyicha alohida-alohida hisob yuritish hamda soliq toʻlovchilarning tegishli toifalari uchun belgilangan stavkalar boʻyicha QQSni toʻlashi kerak (Soliq kodeksining 226-4-moddasi).

 

Bunda savol yuzaga keladi – boshqa realizatsiya qilish oborotlariga qanday soliq solinadi? MV va DSQning fikricha: bir necha faoliyat turlarini amalga oshiradigan va turli stavkalarda QQS toʻlaydigan korxona boshqa realizatsiya qilish oborotlari boʻyicha oʻz faoliyatidagi eng yuqori stavka boʻyicha soliq toʻlashi kerak.

 

Buni misol yordamida koʻrsatish mumkin. Koʻp tarmoqli korxona chakana savdo bilan shugʻullanadi (QQS stavkasi – 6%), qahvaxonaga ega (ya’ni umumiy ovqatlanish korxonasi – QQS stavkasi 10%) va qurilish materiallari ishlab chiqaradi (QQS stavkasi – 7%). Bir vaqtning oʻzida korxona boshqa faoliyatni amalga oshirgan – ishlatilmayotgan uskunasini sotgan. Ushbu oborotga 10% – korxona qoʻllaydigan soliq stavkalarining eng yuqori miqdoridagi stavkada QQS solinadi.

       

J. Abdullayev, «Norma» MChJ eksperti.


Buxgalteriya hisobi va soliq solishga doir normativ hujjatlardagi yangi oʻzgarishlar Yangiliklar Yangiliklar /oz/publish/doc/text149283_mv_va_dsq_qqsga_doir_savollarga_tushuntirish_berdi