Yangi SKda soliq huquqbuzarliklari turi ancha koʻpaydi, demak, jarima sanksiyalari soni ham oshdi.
Xoʻsh, 2020 yilda tadbirkorlar hisobot topshirish va soliqlarni toʻlashni kechiktirsalar, bu nimaga sabab boʻladi?
Nimalar oʻzgardi?
Oʻtgan yili, buxgalter hisobot topshirishni kechiktirgan taqdirda, qoidaga koʻra, uni soliq inspeksiyasiga chaqirib, mansabdor shaxs sifatida ma’muriy jarimaga tortishardi
. Endi esa mansabdor shaxsga nisbatan jarimadan tashqari korxonaning oʻziga ham jarima solinadi. Hisobot yuzasidan har bir kechiktirilgan kun uchun 1% miqdorida, lekin toʻlanishi lozim boʻlgan summaning 10%idan ortiq boʻlmagan miqdorida jarima undiriladi
.
10% cheklovni tushunsa boʻladi: hisobot topshirishning belgilangan muddatidan e’tiboran 10 kundan keyin soliq organi korxonaning hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib turishi mumkin
. Va uning faoliyati buxgalter soliq yoki moliyaviy hisobot topshirmaguncha muzlatib qoʻyiladi.
Sanab oʻtilgan sanksiyalardan tashqari, soliqlarni toʻlash muddatini buzganganlik uchun hisoblanadigan penya haqida ham unutmang
. Agar korxona nafaqat hisobot topshirishni kechiktirsa, balki soliqni ham oʻz vaqtida toʻlamasa, har bir kechiktirilgan kun uchun penya hisoblanadi va u majburiy tarzda undiriladi
.
Ushbu vaziyatda eng koʻngilsizi soliq sohasidagi huquqbuzarlarning ochiq-oshkora roʻyxatlarga tushib qoladi, bu esa uning ishga doir obroʻ-e’tiboriga dogʻ tushiradi. Ushbu roʻyxatlar haqida bu yerda batafsil tanishish mumkin.
Yakun chiqaramiz. Oʻz vaqtida topshirilmagan hisobot va toʻlanmagan soliq uchun quyidagilar qoʻllanilishi mumkin:
- mansabdor shaxsga nisbatan ma’muriy jarima – BHMning 1 baravaridan 3 baravarigacha (223 mingdan 669 ming soʻmgacha), basharti bu yil davomida birinchi huquqbuzarlik boʻlsa;
- korxona uchun jarima – hisobotda koʻrsatilgan va toʻlanishi lozim boʻlgan summaning 1%dan 10%igacha;
- har bir kechiktirilgan kun uchun penya – soliqning toʻlanmagan summasining MB qayta moliyalash stavkasining 1/300 ga teng foizi;
- hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib turish – soliq inspeksiyasi qaroriga asosan hisobot topshirilgan paytga qadar, biroq 10 kundan koʻp emas. 10 kundan ortiq boʻlsa – sud qaroriga asosan;
- korxonani huquqbuzarlarning ochiq-oshkora roʻyxatiga kiritish – Soliq sohasida jamoatchilik nazorati sayti.
Buxgalter.uz tavsiya qiladi
Hisobot topshirish muddatlarini diqqat bilan kuzating va ularni oʻz vaqtida soliq xizmatiga yuboring. Bunda bizning “e’tiborli sanalar” toʻgʻrisidagi materiallarimiz sizga yordam beradi. Hisobotni yuborish asnosida u qayta ishlashga qabul qilinganligini albatta tekshiring. Hisobotning harakati toʻgʻrisidagi axborot aks etgan sahifalarning skrinshotini oling.
Siz uchun maxsus soliqqa oid huquqbuzarliklar boʻyicha barcha oʻzgartirishlarning solishtirma jadvalini tayyorladik:
SOLIQQA OID HUQUQBUZARLIKLAR TURLARIDA OʻZGARTIRIShLAR
|
Ilgari
|
Hozir
|
|
Soliq organlarida hisobga qoʻyishdan boʻyin tovlash
|
|
Ilgari BHMning 50 baravaridan 100 baravarigacha, biroq oʻsha davrda olingan tushumning 10%-50%idan kam boʻlmagan miqdorda jarima nazarda tutilgan edi 
|
Endi jarima miqdori hisobga qoʻyish turiga bogʻliq :
- korxona yoki soliq solish ob’yekti joylashgan yerda
- 1 dan 2 mln. soʻmgacha;
- chet el doimiy muassasasi – olingan daromadlarning 10%i, biroq 10 mln. soʻmdan kam boʻlmagan miqdorda;
- yakka tartibdagi tadbirkor - olingan daromadlarning 10%i, biroq 1 mln. soʻmdan kam boʻlmagan miqdorda;
- QQS toʻlovchi sifatida - olingan daromadlarning 5%i, biroq 5 mln. soʻmdan kam boʻlmagan miqdorda.
|
|
Soliq hisobotini oʻz vaqtida topshirmaganlik
|
|
Faqat mansabdor shaxs uchun javobgarlik nazarda tutilgan edi 
|
Endi mansabdor shaxs jazoga tortiladi, shuningdek korxonaga nisbatan sanksiyalar qoʻllaniladi .
Ushbu huquqbuzarlik uchun har bir kechiktirilgan kunga hisobot davri uchun toʻlanishi lozim boʻlgan soliq summasining 1%i, biroq 10%idan koʻp boʻlmagan miqdorda jarima nazarda tutilgan.
Soliqlarni toʻlash ham kechiktirilgan taqdirda, shuningdek, penyani toʻlash lozim boʻladi
|
|
Kameral nazorat/tekshiruv doirasida talabnomaga javob mavjud emasligi
|
|
Korxonaning banklardagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib turilgan .
Mansabdor shaxsga jarima solingan 
|
Mavjud sanksiyalarga nisbatan korxonaga soliq auditini tayinlash qoʻshildi 
|
|
NKM va terminalni qoʻllash tartibini buzish
|
|
Quyidagilar uchun javobgarlik nazarda tutilgan edi :
- NKM va terminalni ishlatmasdan savdoni amalga oshirish;
- Xaridorga chek bermaslik;
- texnik talablarga javob bermaydigan NKMdan foydalanganlik
|
Mavjud huquqbuzarliklar quyidagilar bilan toʻldirildi :
- toʻlovni terminal orqali qabul qilishdan bosh tortish - 5 mln. soʻm;
- soliq organlarida roʻyxatdan oʻtkazilmagan NKMni qoʻllagan yoki sotib oluvchiga toʻlov hujjatlarini bergan holda savdoni amalga oshirganlik - 7 mln. soʻm;
- boshqa shaxs nomiga rasmiylashtirilgan terminaldan foydalanganlik - 20 mln. soʻm.
|
|
YaTT tomonidan daromadlar va xarajatlarni hisobga olishning buzilishi
|
|
Soliq kodeksi bunday huquqbuzarlikni nazarda tutmagan edi
|
Soliq organlarida roʻyxatdan oʻtkazilgan daromadlar va xarajatlar hisobini yuritish kitobini yuritmagan taqdirda yakka tartibdagi tadbirkor uchun javobgarlik joriy etiladi .
Jarima miqdori 500 ming soʻm.
|
|
Soliq bazasini yashirish yoki kamaytirib koʻrsatish
|
|
Quyidagilar uchun javobgarlik nazarda tutilgan edi:
- kirim qilinmagan tovarlarni saqlash;
- realizatsiya qilishdan olingan tushum summasini hujjatlarda eks ettirmaganlik;
- realizatsiya qilinganligi fakti toʻgʻrisida dalolat beruvchi hujjatlar almashtirilganligi, soxtalashtirilganligi yoki yoʻq qilinganligi;
- hisobda realizatsiya qilinmagan deb koʻrsatilgan tovarlarning omborda yoki realizatsiya qilish joyida mavjud emasligi

|
Mavjud huquqbuzarliklar quyidagilar bilan toʻldirildi :
- yuklarni tovar-kuzatuv hujjatlarini rasmiylashtirmasdan yoxud soxta hujjatlar boʻyicha tashish;
- qalbaki birlamchi buxgalteriya hujjatlaridan foydalanish;
- NKM dasturiga noqonuniy ravishda oʻzgartirish kiritish;
- foydalanilmagan moddiy xarajatlarni foydalanilgan deb, ishlab chiqarish hisobotiga qoʻshish;
- hisobot davri uchun sotish hajmini va daromadni qasddan kamaytirish;
- moddiy, yoqilgʻi-energetika resurslari xarajatlarini limitlarni va amortizatsiyasini sun’iy ravishda oshirish; normativlarni notoʻgʻri qoʻllash;
- xodimlarning haqiqiy ish haqi summasi soliq hisobotida yashirish;
- xodimlarning haqiqiy sonini aks ettirmaganlik;
- realizatsiya qilingan tovarlar qiymatini hisob hujjatlarida haqiqatda realizatsiya qilingan qiymatidan pasaytirilgan narxlar boʻyicha aks ettirish.
Ushbu huquqbuzarlik turlari uchun kamaytirilgan soliq bazasi summasining 20%i miqdorida jarima solinadi
|
|
Soliqni toʻlamaslik yoki toʻliq toʻlamaslik
|
|
Soliq notoʻgʻri hisob-kitob qilinganda yetishmayotgan summa qoʻshimcha hisoblangan taqdirda unga penya hisoblangan. 
Soliq toʻlashdan qasddan boʻyin tovlagan taqdirda mansabdor shaxs ma’muriy javobgarlikka tortilgan 
|
Shuningdek, endi toʻlanmagan soliq summasining 20%i miqdorida jarima solinadi 
|
|
QQSni aks ettirishda hisobvaraq-fakturalarni rasmiylashtirishdagi huquqbuzarliklar
|
|
Hisobvaraq-fakturani rasmiylashtirishda xato uchun alohida javobgarlik mavjud emas edi. Ularga buxgalteriya hisobini yuritish tartibini buzish sifatida qaralgan. Buning uchun mansabdor shaxsning ma’muriy javobgarligi nazarda tutilgan edi 
|
Hisobvaraq-fakturada QQSni aks ettirish alohida huquqbuzarlikka ajratildi :
- undan ozod qilingan tovar va xizmatlarga;
- QQS toʻlovchi hisoblanmaydigan yetkazib beruvchilar tomonidan realizatsiya qilishda.
Yetkazib beruvchilar uchun hisobvaraq-fakturada koʻrsatilgan QQS summasining 20%i miqdorida jarima nazarda tutilgan. Bundan tashqari, yetkazib beruvchi hisobvaraq-fakturada koʻrsatilgan soliqni toʻlashi shart
|
|
Transfert narxni belgilashda soliqlarni toʻlamaslik
|
|
Oʻzaro aloqador taraflar oʻrtasidagi bitimlarda shakllanadigan,ushbu bitimlar uchun oʻrtacha narxdan farq qiladigan narx tushunchasi mavjud boʻlmagan
|
Qasddan narx kamaytirilganda oʻzaro aloqador taraflar oʻrtasidagi bitimlar boʻyicha soliq toʻliq toʻlanmaganligi uchun javobgarlik joriy etiladi. Kamaytirilgan summaga qoʻshimcha soliq hisoblashdan tashqari korxonaga toʻlanmagan soliq summasining 40%i miqdorida jarima solinadi
|
|
Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi foyda ulushini bazaga kiritmaslik
|
|
Qonun hujjatlarida nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi tushunchasi nazarda tutilmagan edi
|
Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi tushunchasi, shuningdek uning foyda ulushi soliq bazasiga kiritilmaganligi natijasida soliqni toʻlamaganlik uchun javobgarlik joriy etilmoqda 
|
Albert SAFIN,
yuridik masalalar boʻyicha «Norma» MChJ eksperti.
Buxgalteriya hisobi va soliq solishga doir normativ hujjatlardagi yangi oʻzgarishlar
Yangiliklar
Yangiliklar
/oz/publish/doc/text157665_hisobotlar_uz_vaqtida_topshirilmaganligi_uchun_sankciyalar_kupaydi