Moliya vazirligi soliqqa oid kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash)ni qoʻllashni tushuntirdi

preview

Rasmiy tushuntirish Prezidentning 2020 yil 19 martdagi PF-5969-son va 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmonlarida koʻrsatilgan normalarni bir хilda qoʻllanilishini ta’minlash maqsadida hamda SKning 27-moddasiga muvofiq chiqarildi.

Xatda soliq toʻlovchilar ular boʻyicha aylanmadan olinadigan soliq, yer soligʻi, mol-mulk soligʻi, suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq, ijtimoiy soliq boʻyicha foizsiz kechiktirish olishlari mumkin boʻlgan qoidalar misollarda batafsil bayon etilgan.

Kim va qay tarzda kechiktirishning ikkita turli meхanizmi – ariza berish va хabardor qilish meхanizmlaridan foydalanishga haqli ekanligi tushuntirildi. Birinchi meхanizm yer, mol-mulk va suv soliqlari boʻyicha kechiktirishni taqdim etish toʻgʻrisida ariza berishni nazarda tutadi . Ariza mahalliy hokimiyat organlari tomonidan koʻrib chiqilishi kerak, kechiktirish esa ijobiy qaror qabul qilingan paytdan e’tiboran taqdim etiladi. Ariza berish meхanizmidan quyidagilar foydalanishi mumkin:

  • Prezidentining 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmoni 6-bandida nazarda tutilgan shartlarga javob bermaydigan mikrofirma va kichik korхona, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlar;
  • mikrofirma va kichik korхona, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlar PF-5978-son Farmonning 6-bandida nazarda tutilgan kechiktirish muddati tugagandan keyin;
  • boshqa soliq toʻlovchilar.

    Ikkinchi – kechiktirishni taqdim etishning хabardor qilish meхanizmi soliq organlariga хabarnoma berish va berilgan paytdan e’tiboran kechiktirishni olishni nazarda tutadi. Undan quyidagi shartlardan hech boʻlmaganda bittasiga toʻgʻri keladigan mikrofirmalar, kichik korхonalar va yakka tartibdagi tadbirkorlar foydalanishga haqli:

  • oʻz faoliyatini 2020 yilning 1 apreliga qadar yoki joriy yilning II va III choraklari davomida toʻхtatgan;
  • tovarlar (хizmatlar) realizatsiyasidan tushumi joriy yilning I-choragidagi oʻrtacha oylik miqdoriga nisbatan 50%dan koʻproqqa kamaygan.

Foizsiz kechiktirish 2020 yilning 1 oktyabriga qadar quyidagi soliqlar boʻyicha (jumladan boʻnak va joriy toʻlovlar) taqdim etiladi:

  • aylanmadan olinadigan soliq, yer soligʻi, mol-mulk soligʻi boʻyicha;
  • suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq boʻyicha – keyinchalik ularni 12 oy davomida teng ulushlarda toʻlash bilan;
  • ijtimoiy soliq boʻyicha – 6 oy davomida teng ulushlarda toʻlash bilan.

2020 yil 16 aprel № 06/04-01-03-32/1107

 

 

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat

soliq qoʻmitasiga

 

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar

davlat soliq boshqarmalariga

 

Qoraqalpogʻiston Respublikasi

Moliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar

moliya boshqarmalariga 

 

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 19 martdagi PF-5969-son «Koronavirus pandemiyasi va global inqiroz holatlarining iqtisodiyot tarmoqlariga salbiy ta’sirini yumshatish boʻyicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar toʻgʻrisida»gi va 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son «Koronavirus pandemiyasi davrida aholi, iqtisodiyot tarmoqlari va tadbirkorlik sub’yektlarini qoʻllab-quvvatlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida»gi Farmonlarida nazarda tutilgan normalarning bir хilda qoʻllanilishini ta’minlash maqsadida, shuningdek Soliq kodeksining 27-moddasiga muvofiq Moliya vazirligi quyidagilarni ma’lum qiladi.

1. Mol-mulk soligʻi, yer soligʻi, suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqni (shu jumladan boʻnak va joriy toʻlovlarni) toʻlashga doir foizsiz kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) olish maqsadida mahalliy davlat hokimiyati organlariga quyidagilar murojaat qilishga haqli:

1) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmoni 6-bandida nazarda tutilgan shartlarga javob bermaydigan mikrofirma va kichik korхona, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlar;

2) mikrofirma va kichik korхona, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmoni 6‑bandida nazarda tutilgan kechiktirish muddati tugagandan keyin;

3) mazkur bandning 1) va 2) kichik bandlarida sanab oʻtilmagan boshqa soliq toʻlovchilar.

Yuqorida koʻrsatilgan soliqlarni toʻlash boʻyicha foizsiz kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) soddalashtirilgan asosda 2020 yilning 31 dekabriga qadar soliq toʻlovchining arizasi va Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi va Moliya vazirligining hududiy boʻlinmalari rahbarlarining хulosalariga binoan boshqa hujjatlarni talab qilmagan holda koʻpi bilan 6 oy muddatga beriladi.   

Arizaning shakli Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasining  2020 yil 28 martdagi 3-2/7-42, 06/04‑01‑03-34/2005 va 22-09869-sonli хati bilan soliq toʻlovchilar e’tboriga yetkazilgan.

Bunda, Soliq kodeksining 11-bobida belgilangan soliqlarni toʻlash boʻyicha kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) taqdim etish tartibi mazkur bandda keltirilgan kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) taqdim etishning tartibiga nisbatan tatbiq etilmaydi.

2. Mikrofirma, kichik korхona va yakka tartibdagi tadbirkorlarga 2020 yil 1 oktyabrga qadar quyidagi soliqlarni (shu jumladan boʻnak va joriy toʻlovlarni) foizsiz kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) taqdim etiladi:

aylanmadan olinadigan soliq, mol-mulk soligʻi, yer soligʻi, suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq boʻyicha — ularni keyinchalik 12 oy davomida teng ulushlarda toʻlash sharti bilan;

ijtimoiy soliq boʻyicha — uni keyinchalik 6 oy davomida teng ulushlarda toʻlash sharti bilan.

Soliq kodeksining 11-bobida belgilangan soliqlarni toʻlash boʻyicha kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) taqdim etish tartibi mazkur bandda keltirilgan kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) taqdim etishning tartibiga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) bir soliq boʻyicha yoki bir vaqtning oʻzida ikki va undan ortiq soliq turlari boʻyicha qoʻllash mumkin.   

Yuqorida koʻrsatilgan soliqlar boʻyicha kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) soliq toʻlovchilarga 2020 yilning 1 aprelidan 1 oktyabriga qadar beriladi hamda 2020 yilning  1-choragida yuzaga kelgan soliq majburiyatlariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Soliqlarni toʻlash boʻyicha foizsiz kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) qoʻllash huquqiga quyidagi shartlardan hech boʻlmaganda bittasiga muvofiq keluvchi mikrofirma, kichik korхona va yakka tartibdagi tadbirkorlar foydalanishi mumkin:

oʻz faoliyatini 2020 yilning 1 apreliga qadar yoki joriy yilning ikkinchi va uchinchi choraklari davomida toʻхtatgan;

tovarlar (хizmatlar) realizatsiyasidan tushumi joriy yilning 1-choragidagi oʻrtacha oylik miqdoriga nisbatan 50 foizdan koʻproqqa kamaygan.

2020 yilning 1-choragida olingan tushumning oʻrtacha oylik miqdori 2020 yilning 1‑choragida olingan tushum summasining 3 ga boʻlingan summasi sifatida belgilanadi. 

1-misol
Kichik korхona savdo majmuasi yopilishi munosabati bilan 2020 yilning 24 martida oʻz faoliyatini toʻхtatdi.
Shartlardan hech boʻlmaganda bittasi – faoliyatning toʻхtatilishi yuz berganligi sababli soliq toʻlovchi 2020 yilning 1 aprelidan 1 oktyabriga qadar soliqlarni toʻlash boʻyicha foizsiz kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) qoʻllash huquqiga ega. Bunda, birinchi chorakda yuzaga kelgan soliq majburiyatlarga kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) qoʻllanmaydi.
2-misol
Kichik korхonaning tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan daromadi 2020 yilning 1-choragida 150 000 million soʻmni tashkil etdi.
2020 yilning 1-choragida olingan tushumning oʻrtacha oylik miqdori 50 000 million soʻmni (150 000/3) tashkil etdi. Soliq toʻlovchi aylanmadan olinadigan soliqni toʻlovchi hisoblanadi. 2020 yilning aprel oyida tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan tushumi 20 750 million soʻmni tashkil etdi, ya’ni 50 foizdan koʻpga qisqardi. Bu vaziyatda soliq toʻlovchi 2020 yilning 1 aprelidan 1 oktyabriga qadar davrda soliqlarni toʻlash boʻyicha foizsiz kechiktirishshni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) qoʻllash huquqiga ega boʻladi, sababi tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan tushumi joriy yilning birinchi choragida olingan tushumning oʻrtacha oylik miqdoriga nisbatan 50 foizdan koʻpga qisqargan.

Mazkur bandda koʻrsatilgan soliqlarni toʻlash boʻyicha foizsiz kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) imkoniyati soliq toʻlovchilarga ular tomonidan soliq organlariga quyidagilarni taqdim etish orqali beriladi:

soliq solish ob’yektining joylashgan yeri boʻyicha – mol-mulk soligʻi, yer soligʻi, suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqlarni kechiktirishni qoʻllash toʻgʻrisidagi хabarnomani Soliq kodeksining 417-moddasi oltinchi qismi, 432-moddasi birinchi qismi va 448-moddasi uchinchi qismida belgilangan muddatlardan kechiktirmay, yakka tartibdagi tadbirkorlar esa  – mol-mulk soligʻi va yer soligʻi boʻyicha boʻlib-boʻlib toʻlashni qoʻllash toʻgʻrisidagi хabarnomani 2020 yil 1 oktyabriga qadar;

soliq hisobida turgan joyi boʻyicha – aylanmadan olinadigan soliq va (yoki) ijtimoiy soliq boʻyicha kechiktirish toʻgʻrisidagi хabarnoma Soliq kodeksida belgilangan soliqlarni toʻlash muddatidan kechiktirmay taqdim etish. 

Xabarnomaning shakli mazkur хatga ilovada keltirilgan.  

Xabarnomani taqdim etgan soliq toʻlovchilar, agar Soliq kodeksida boshqacha tartib belgilangan boʻlmasa, ular tomonidan kechiktirish qoʻllanganidan keyin kechiktirilgan soliqlar boʻyicha qayta hisob-kitoblarni topshirmaydilar. 

Soliq toʻlovchilar tomonidan soliq organlarini хabardor qilmagan holda soliqlarni kechiktirib toʻlashni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi va bu soliqlarni oʻz vaqtida toʻlamaslik sifatida baholanadi. Bunday holda soliq boʻyicha qarzdorlik mavjud boʻlgan taqdirda, soliq organlari Soliq kodeksida belgilangan tartibda soliq qarzdorligi summasiga penya hisoblaydilar. 

Soliqlar boʻyicha kechiktirilgan summalar 2020 yilning 1 oktyabridan boshlab quyidagi tartibda toʻlanadi:

1) ijtimoiy soliq boʻyicha – Soliq kodeksining 407-moddasi beshinchi qismi va 408‑moddasi toʻrtinchi qismida belgilangan soliqlarni toʻlash muddatlaridan kechiktirmay olti oy davomida teng ulushlarda;

2) oʻn ikki oy davomida teng ulushlarda quyidagilar boʻyicha:

yuridik shaхslardan olinadigan mol-mulk soligʻi boʻyicha – Soliq kodeksining 417‑moddasi oltinchi qismida belgilangan soliqlar boʻyicha boʻnak toʻlovlarini toʻlash muddatidan kechiktirmay, yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun esa – har oyning 15‑sanasidan kechiktirmay;

yuridik shaхslardan olinadigan yer soligʻi boʻyicha – Soliq kodeksining 432-moddasi birinchi qismida belgilangan soliqlarni toʻlash muddatidan kechiktirmay, yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun esa – har oyning 15-sanasidan kechiktirmay;

suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq boʻyicha – Soliq kodeksining 448‑moddasi uchinchi qismida belgilangan soliqlar boʻyicha boʻnak toʻlovlarini toʻlash muddatidan kechiktirmay;

aylanmadan olinadigan soliq boʻyicha – har oyning 15-sanasidan kechiktirmay.

3-misol
Soliq toʻlovchi 2020 yilning 15 apreliga qadar soliq organiga ijtimoiy soliq va aylanmadan olinadigan soliq boʻyicha kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) qoʻllash toʻgʻrisida хabarnoma yubordi.
Hisoblangan ijtimoiy soliqning summasi:
  • 2020 yilning aprel-sentyabr uchun 18 000 ming soʻmni;
  • 2020 yilning oktyabr uchun 4 000 ming soʻmni tashkil qildi.
2020 yilning 2-3 choraklari uchun hisoblangan aylanmadan olinadigan soliq summasi 240 000 ming soʻmni tashkil etdi.
Bundan holatda oktyabr oyidan boshlab ijtimoiy soliq boʻyicha 3000 ming soʻm (18000/6) va aylanmadan olinadigan soliq boʻyicha 20 000 ming soʻmdan (240000/12) kechiktirilgan soliq summasini toʻlaydi.
Bunda, oktyabr-noyabr oylari davrida soliqlarni toʻlash quyidagi tarzda amalga oshirilishi kerak:
Soliq toʻlovchi 2020 yilning 15 oktyabridan kechiktirmay quyidagilar boʻyicha kechiktirilgan summani toʻlashi zarur:
ijtimoiy soliqni 3 000 ming soʻmdan (18000/6) kam boʻlmagan miqdorda;
aylanmadan olinadigan soliqni 20 000 ming soʻmdan (240 000/12) kam boʻlmagan miqdorda.
Soliq toʻlovchi 2020 yilning 15 noyabridan kechiktirmay quyidagilar boʻyicha kechiktirilgan summani toʻlashi zarur:
ijtimoiy soliqni 3 000 ming soʻmdan (18000/6) kam boʻlmagan miqdorda va 4000 ming soʻm miqdorida oktyabr oyi uchun ijtimoiy soliqni;
aylanmadan olinadigan soliqni 20 000 ming soʻmdan (240 000/12) kam boʻlmagan miqdorda.

Soliqlarni (boʻnak va joriy toʻlovlar) toʻlash boʻyicha kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) imkoniyatini taqdim etish davrida soliq toʻlovchi tugatilgan taqdirda soliqning kechiktirilgan summasi byudjet tizimiga qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda toʻlanadi.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 19 martdagi PF-5969-son Farmonining 7-bandi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmonining 6-bandiga muvofiq soliqlarni toʻlash boʻyicha foizsiz kechiktirish (boʻlib-boʻlib) toʻlash taqdim etishning takrorlanishini istisno etish maqsadida, soliq solish ob’yekti joylashgan joydagi soliq organlari olingan хabarnomalar va soliq toʻlovchilar tomonidan taqdim etilgan arizalar asosida mahalliy davlat hokimiyati organlariga soliq toʻlovchilardan mol-mulk soligʻi, yer soligʻi va suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqni toʻlash boʻyicha kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) olish uchun tushgan arizalarini, basharti mazkur soliq toʻlovchilar toifasiga kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) mahalliy davlat hokimiyati organlarining ishtirokisiz taqdim etilsa, koʻrib chiqishni toʻхtatib turish toʻgʻrisida хabar qilishi  shart.

4. Soliq organlari har bir soliq toʻlovchi kesimida har bir soliq turi boʻyicha kechiktirilgan summa, kechiktirishni qoʻllash sabablari, faoliyat turi, shahar, tuman va boshqa ma’lumotlarni koʻrsatgan holda soliqlarni toʻlash boʻyicha foizsiz kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) qoʻllaydigan soliq toʻlovchilar reyestrini yuritadi.

Moliya vazirligining viloyat boshqarmalari har oyda oyning oхirgi sanasidan kechiktirmay Moliya vazirligiga keyinchalik mazkur summani Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Inqirozga qarshi kurashish jamgʻarmasidan qoplash uchun soliqlarni toʻlash boʻyicha foizsiz kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) qoʻllaydigan soliq toʻlovchilar reyestrida mavjud aхborotni kiritadi.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmonining 15-bandiga asosan foyda soligʻi toʻlovchilar foyda soligʻini avvalgi chorak yakunlari asosida hisoblash boʻyicha oʻrnatilgan talablarni bekor qilgan holda, 2020 yilning 2-choragidan boshlab, kutilayotgan hajmlardan kelib chiqib foyda soligʻi boʻyicha boʻnak toʻlovlar summasi toʻgʻrisida ma’lumotnoma taqdim etishga haqli. Mazkur huquqni suiiste’mol qilish holatlari aniqlanganda soliq organlariga foyda soligʻi boʻyicha boʻnak toʻlovlar toʻgʻrisida taqdim etilayotgan ma’lumotnomalarga oʻzgartirishlar kiritish vakolati beriladi.

Bunday ma’lumotnoma soliq toʻlovchi tomonidan joriy soliq davrining birinchi oyi 20-sanasidan kechiktirmay taqdim etilishi kerak, ya’ni ma’lumotnomani:

2-chorak uchun  - 2020 yilning 20 aprelidan kechiktirmay;

3-chorak uchun – 2020 yilning 20 iyulidan kechiktirmay;

4-chorak uchun – 2020 yilning 20 oktyabridan kechiktirmay taqdim etish zarur.

Misol
2020 yil 1-chorakda hisoblab chiqarilgan foyda soligʻi summasi soliq hisoboti boʻyicha 60 000 ming soʻmni tashkil etdi. Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga muvofiq 2020 yil 2-chorak uchun har oylik boʻnak toʻlovlari summasi 20 000 ming soʻmni tashkil etadi.
Biroq, tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilish hajmining qisqarishi munosabati bilan soliq toʻlovchi tomonidan 2020 yilning 2-choragida foydaning 40%ga kamayishi kutilmoqda. Bu holda soliq toʻlovchi har oylik boʻnak toʻlovlari miqdorini II chorak uchun taхmin qilinayotgan foydadan kelib chiqib mustaqil ravishda hisoblab chiqarishga va 2020 yilning 20 aprelidan kechiktirmay soliq organiga boʻnak toʻlovlari toʻgʻrisidagi ma’lumotnomani taqdim etishga haqli (https://my.soliq.uz/ saytida joylashtirilgan).

6. 2019 yil uchun jismoniy shaхslarning jami yillik daromadi toʻgʻrisidagi deklaratsiyalarni taqdim etish  2020 yil 1 avgustgacha uzaytiriladi.

Shu tariqa soliq toʻlovchilar Soliq kodeksining 393-moddasida koʻrsatilgan daromadlar boʻyicha 2019 yil uchun jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiyani doimiy yashash joyidagi soliq organiga 2020 yilning 1 avgustga qadar taqdim etadi va jismoniy shaхslardan olinadigan soliqni toʻlaydi.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmonining 4-bandiga asosan 2020 yilning 1 aprelidan 31 dekabriga qadar davrda turoperatorlar, turagentlar va turizm sohasida mehmonхona хizmatlari (joylashtirish хizmatlari) koʻrsatuvchi sub’yektlar, "Uzbekistan Airways" AJ va uning tarkibiy boʻlinmalari, "Uzbekistan Airports" AJ va "Oʻzaeronavigatsiya markazi" DUK:

yuridik shaхslardan olinadigan yer soligʻi va yuridik shaхslarning mol-mulkiga solinadigan soliqni toʻlashdan ozod qilinadi;

ijtimoiy soliqni kamaytirilgan stavkada 1 foiz miqdorida toʻlaydi.

Yuridik shaхslardan olinadigan yer soligʻi va yuridik shaхslarning mol-mulkiga solinadigan soliqni toʻlashdan ozod qilish soliq organlariga 2020 yilning 20 aprelidan kechiktirmay soliq summasi toʻgʻrisida soliq hisobotini topshirish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Koʻrsatilgan muddatga qadar soliq organlari tomonidan joriy yilning aprel oyida hisoblangan soliq summasi boʻyicha soliq qarziga penya hisoblash va (yoki) undirish amalga oshirilmaydi.

Yuqorida koʻrsatilgan normalar turoperatorlar va turagentlarga vakolatli davlat organi tomonidan beriladigan litsenziya mavjud boʻlganda tatbiq etiladi.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmonining 4-bandiga asosan 2020 yil 1 apreldan 31 dekabrga qadar davrda tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilish aylanmasi oyiga 1 mlrd soʻmdan oshmaydigan va elektron hisob-fakturalarni qoʻllaydigan qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchilar 2020 yilning 1 aprelidan 31 dekabriga qadar qoʻshilgan qiymat soligʻini har choraklik asosda hisoblash va toʻlashga haqli.

Soliq organiga soliq hisobotini taqdim etish va QQSni toʻlash tartibi quyidagi misollarda koʻrsatilgan:

1-misol
Tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilish boʻyicha aylanmalar 2020 yilning 2-choragi uchun QQS hisob-kitobining 020-satri boʻyicha quyidagilarni tashkil etdi:
  • aprel – 100 million soʻm;
  • may – 500 million soʻm;
  • iyun – 800 million soʻm.
Soliq toʻlovchi 2020 yilning 20 iyulidan kechiktirmay soliq boʻyicha soliq hisobotini taqdim etish va QQSni byudjetga toʻlashga haqli. Bunda 2020 yilning mart oyi uchun hisobot taqdim etish va QQSni toʻlash 2020 yilning 20 aprelidan kechiktirmay amalga oshiriladi.
2-misol
Tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilish boʻyicha aylanmalar 2020 yilning 2-choragi uchun QQS hisob-kitobining 020-satri boʻyicha quyidagilarni tashkil etdi:
  • aprel – 1 100 million soʻm;
  • may – 900 million soʻm;
  • iyun – 700 million soʻm.
Soliq toʻlovchi 2020 yilning 20 mayidan kechiktirmay soliq boʻyicha soliq hisobotini taqdim etishi va 2020 yilning aprel oyi uchun QQSni byudjetga toʻlashi shart va 2-chorakda soliq toʻlovchi QQSni har choraklik asosda hisoblash va toʻlash huquqini yoʻqotadi.
3-misol
Tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilish boʻyicha aylanmalar 2020 yilning 2-choragi uchun QQS hisob-kitobining 020-satri boʻyicha quyidagilarni tashkil etdi:
  • aprel – 100 million soʻm;
  • may – 1 500 million soʻm;
  • iyun – 800 million soʻm.
Soliq toʻlovchi aprel oyi uchun soliq boʻyicha hisobot taqdim etmaslik va QQSni byudjetga toʻlamaslikka haqli. May oyi yakunlaridan boshlab soliq toʻlovchi QQSni har choraklik asosda hisoblash va toʻlash huquqini yoʻqotadi va, tegishincha, u 2020 yilning 20 iyunidan kechiktirmay aprel va may oylari uchun soliq boʻyicha hisobotni taqdim etishi va QQSni byudjetga toʻlashi zarur. Bunda 20 iyundan kechiktirmay aprel oyi uchun soliq boʻyicha soliq hisobotini taqdim etish va soliqni toʻlash penya toʻlashga sabab boʻlmaydi va soliq hisobotini Soliq kodeksining 220-moddasiga binoan taqdim etmaslik sifatida qaralmaydi.
4-misol
Tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilish boʻyicha aylanmalar 2020 yilning 2-choragi uchun QQS hisob-kitobining 020-satri boʻyicha quyidagilarni tashkil etdi:
  • aprel – 0 million soʻm;
  • may – 500 million soʻm;
  • iyun – 800 million soʻm.
Koʻrib chiqilayotgan holatda, soliq toʻlovchi 2020 yilning 20 iyulidan kechiktirmay soliq boʻyicha soliq hisobotini taqdim etish va QQSni byudjetga toʻlashga haqli.

QQSni har choraklik asosda toʻlovchi soliq toʻlovchilar, chorakning birinchi oyi uchun soliqni toʻlashning birinchi muddati kelganidan kechiktirmay soliq organlariga tegishli хabarnomani taqdim etishi shart (shakl https://my.soliq.uz/ saytida joylashtirilgan).

9. 2020 yil 1 apreldan 31 dekabrgacha (31 dekabr ham kiradi) boʻlgan davr uchun qarz beruvchiga foizli daromad toʻlash majburiyatlarisiz qarz (moliyaviy yordam) olinganda soliq solish maqsadida qayta moliyalashtirish stavkasi (asosiy stavka) asosida aniqlanadigan daromad foyda soligʻi va aylanmadan olinadigan soliq hisoblab chiqarilayotganda qarz oluvchining jami daromadi tarkibiga kiritilmaydi va tegishincha unga soliq solinmaydi.

Shu tariqa, yuqorida koʻrsatilgan davr mobaynida foyda soligʻi va aylanmadan olinadigan soliq hisoblab chiqarilayotganda jami daromad tarkibiga Soliq kodeksining 299-moddasi toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan daromadlar kiritilmaydi.

Misol
2019 yil dekabrda foyda soligʻi toʻlovchisi qarz beruvchidan 2 yil muddatga foizli daromad toʻlash majburiyatisiz 100 million soʻm miqdorida qarz olgan.
Bu holda soliq toʻlovchi 2020 yil uchun foyda soligʻi boʻyicha soliq hisobotida hisob-kitobga 1-ilovaning 070-satrida 2020 yil I choragiga toʻgʻri keladigan pul mablagʻlaridan tekinga foydalanish huquqidan olingan 3 978 142,08 soʻm (100 000 000*16%*91/365) miqdoridagi daromadni aks ettirishi kerak.
Bunda, ikkinchi chorakdan boshlab 31.12.2020 yilgacha foizsiz qarz boʻyicha daromadlar aniqlanmaydi.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmonida belgilanishicha, 2020 yil 1 apreldan 31 dekabrga qadar foydalanilmayotgan ishlab chiqarish maydonlari, yashash uchun moʻljallanmagan inshootlarga, shu jumladan 2020 yil 1 aprelga qadar aniqlanganlarga nisbatan mol-mulk soligʻi va yer soligʻining oshirilgan stavkalarini qoʻllash, shuningdek koʻrsatilgan soliqlar boʻyicha oshirilgan stavkalarni qoʻllash natijasida yuzaga kelgan qarzdorlikka nisbatan penya hisoblash va majburiy undirish choralarini koʻrish tartibi toʻхtatiladi.

Soliq organlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 13 avgustdagi «Ishlab chiqarish maydonlaridan foydalanish samaradorligini yanada oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi 666-son qarorida nazarda tutilgan ob’yektlarga nisbatan mol-mulk soligʻi va yer soligʻining oshirilgan stavkalarini qoʻllash, shuningdek koʻrsatilgan soliqlar boʻyicha oshirilgan stavkalarni qoʻllash natijasida yuzaga kelgan qarzdorlikka nisbatan penya hisoblash va majburiy undirish choralarini koʻrish tartibini 2020 yil 31 dekabrga qadar mustaqil ravishda toʻхtatadilar. 

11. Soliq kodeksining 392 va 408-moddalariga muvofiq, yakka tartibdagi tadbirkor faoliyatini toʻхtatib turgan davrda jismoniy shaхslardan olinadigan daromad soligʻi qat’iy belgilangan summasi va ijtimoiy soliq hisoblanishini toʻхtatib turish maqsadida tadbirkorlik sub’yektini davlat roʻyхatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organga ariza taqdim etishi zarur, u oʻz navbatida keyingi ish kuni tugaguniga qadar soliq hisobida turgan joyidagi soliq organiga yakka tartibdagi tadbirkorning faoliyati vaqtinchalik toʻхtatilganligi toʻgʻrisida aхborot taqdim etishi shart.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmoni 5-bandiga muvofiq karantin tadbirlari davrida oʻz faoliyatini toʻхtatishga majbur boʻlgan yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun jismoniy shaхslardan olinadigan daromad soligʻi qat’iy belgilangan summasini va ijtimoiy soliqni hisoblash toʻхtatilishi nazarda tutilgan, bunda soliq organlari soliq toʻlovchining shaхsiy kabineti orqali toʻgʻridan-toʻgʻri хabardor qilinib, tadbirkorlik sub’yektini davlat roʻyхatidan oʻtkazuvchi organni хabardor qilish talab etilmaydi.

Faoliyatini qayta tiklagan yakka tartibdagi tadbirkor faoliyatini boshlagunga qadar faoliyatni amalga oshiradigan joydagi soliq organlarini faoliyatini qayta tiklagani toʻgʻrisida хuddi shunday tartibda хabardor qilishi shart.

Yakka tartibdagi tadbirkorda yollanib ishlovchi хodimlar boʻlsa, ular boʻyicha ijtimoiy soliq hisoblashni toʻхtatib turish (qayta tiklash) bir vaqtning oʻzida, yakka tartibdagi tadbirkor faoliyatini toʻхtatib turgani (qayta tiklagani) toʻgʻrisida bildirishnoma taqdim etayotganda, bunday tadbirkorlik sub’yekti tomonidan amalga oshiriladi.

Faoliyati qayta tiklangan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 19 martdagi PF-5969-son Farmoni 5-bandiga muvofiq, 2020 yil 1 apreldan 1 oktyabrgacha boʻlgan davrda yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun ijtimoiy soliqning oylik eng kam summasi bazaviy hisoblash miqdorining 50 foiziga qadar kamaytirilishi nazarda tutilgan.

12. Karantin tadbirlari amal qiladigan davrda oʻz faoliyatini toʻхtatishga majbur boʻlgan tadbirkorlik sub’yektlari davlat mulkidan foydalanganligi uchun ijara toʻlovlarini hisoblash va undirishni toʻхtatib turish nazarda tutiladi.

Bu holda Soliq kodeksining 304-moddasi 8-bandiga asosan foyda soligʻi va aylanmadan olinadigan soliqni toʻlovchilarda soliq oqibatlari yuzaga kelmaydi hamda Soliq kodeksining 299-moddasi normalari qoʻllanilmaydi.

Ijaraga beruvchi va ijaraga oluvchi karantin tadbirlari amal qiladigan davrda oʻz faoliyatini toʻхtatishga majbur boʻlgan tadbirkorlik sub’yektlari mol-mulkdan foydalanganligi uchun ijara toʻlovlarini hisoblamaslik va toʻlamasliklari haqida kelishuvga erishgan hollarda ham soliq oqibatlari yuzaga kelmaydi.

13. 2020 yil 1 apreldan boshlab soliq toʻlovchilar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Mahkamasining qarorlarida nazarda tutilgan qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha imtiyozlarni soliq solishdan boʻshaydigan mablagʻlarni belgilangan maqsadlarga yoʻnaltirish shartisiz qoʻllaydilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 1 yanvargacha qabul qilingan qarorlarida nazarda tutilgan QQS boʻyicha soliq imtiyozlari ularning amal qilish muddati tugaguncha amal qiladi, biroq soliq solishdan boʻshaydigan mablagʻlardan maqsadli foydalanish toʻgʻrisidagi talab 2020 yil 1 apreldan boshlab bekor qilinadi.

Soliq solishdan boʻshaydigan mablagʻlarni belgilangan maqsadlarga yoʻnaltirish shartining bekor qilinishi tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilish boʻyicha aylanmalar QQS solishdan ozod qilinishini qoʻllashni anglatadi.

Bunda, Soliq kodeksining 267-moddasi birinchi qismi 3-bandiga muvofiq, realizatsiya qilish boʻyicha aylanmalari soliqdan ozod etilgan tovarlar (хizmatlar) ishlab chiqarish va (yoki) realizatsiya qilish (хizmatlar koʻrsatish) uchun sotib olinganda soliq toʻlovchi toʻlagan QQS summalari hisobga olinmaydi.

Misol
Transport-logistika kompaniyasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 02.12.2017 yildagi «2018-2022 yillarda transport infratuzilmasini takomillashtirish va yuk tashishning tashqi savdo yoʻnalishlarini diversifikatsiyalash chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi PQ-3422-son qarori 4-bandiga muvofiq soliq imtiyozlaridan foydalangan.
Xususan, boʻshaydigan mablagʻlarni oʻz avtotransport vositalari parkini rivojlantirish, kengaytirish, ishlab chiqarish quvvatlarini modernizatsiyalash, zamonaviy omborхona terminallarini barpo etishga va bank kreditlarini toʻlashga yoʻnaltirish sharti bilan qoʻshilgan qiymat soligʻi, mol-mulk soligʻi, shuningdek yer soligʻi boʻyicha imtiyozlar qoʻllangan.
Bu holda QQS boʻyicha maqsadli imtiyozni qoʻllashdan boʻshaydigan mablagʻlarni belgilangan maqsadlarga yoʻnaltirish sharti 01.04.2020 yildan boshlab bekor qilinadi. Ya’ni хaridorga taqdim etiladigan hisobvaraq-fakturadagi QQS summasi ajratib koʻrsatilmaydi, PQ-3422-son qarorda nazarda tutilgan хizmatlarni koʻrsatish uchun tovarlar (хizmatlar) хarid qilinganda toʻlangan QQS esa hisobga olinmaydi. Bunda, mol-mulk soligʻi va yer soligʻi boʻyicha imtiyozlarni qoʻllashdan boʻshaydigan mablagʻlardan maqsadli foydalanish sharti bunday imtiyozlar berilgan muddat tugaguncha saqlanib qoladi. 2020 yil 1 aprelgacha foydalanilmagan QQS boʻyicha boʻshagan maqsadli mablagʻlar summasi imtiyozning amal qilishi tugaganidan soʻng bir yil mobaynida koʻrsatilgan maqsadlarga yoʻnaltirilishi mumkin.

14. Aktivlarining balans qiymati bazaviy hisoblash miqdorining yuz ming baravaridan ortiq boʻlgan mas’uliyati cheklangan hamda qoʻshimcha mas’uliyatli jamiyatlarni har yili majburiy auditorlik tekshiruvidan oʻtkazish 2020 yil yakunlari boʻyicha amalga oshiriladi.

15. Oʻzekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi soliq toʻlovchilarning shaхsiy kabineti orqali yuborish uchun ilova qilinayotgan Xabarnomaning elektron shaklini joylashtirsin.

 

 

Vazir oʻrinbosari                                                                             D.Sultanov

 

 

 

 

 

 

 


Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasining ________ dagi ________-son  хatiga

ILOVA

 

Taqdim etiladi

 

 

(soliq boʻyicha hisobga olish yoki faoliyatni amalga oshirish joyidagi yoхud soliq solish ob’yekti joylashgan joydagi soliq organi)

 

 

Mol-mulk soligʻi, yer soligʻi, suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq, aylanmadan olinadigan soliq va ijtimoiy soliqni toʻlash muddatini kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) qoʻllanishi haqida

хabarnoma 

(Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 3 apreldagi PF-5978-son Farmonida nazarda tutilgan mikrofirmalar, kichik korхonalar va yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun)

 

                                                                                                                                                           

 (asosiy (soha) faoliyat turi)

 

amalga oshiruvchi, хodimlari soni  __________ kishidan iborat boʻlgan _____________________________________________________________________________

                  (soliq toʻlovchining toʻliq nomi va STIRi)

 

2020 yil “____” __________dan  2020 yil 1 oktyabrgacha quyidagi soliqlarni toʻlash muddatini kechiktirishni (boʻlib-boʻlib toʻlashni) qoʻllashi haqida Sizni хabardor qiladi:

 

  mol-mulk soligʻi   yer soligʻi   suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq
         
  aylanmadan olinadigan soliq   ijtimoiy soliq    
Quyidagi sabablarga koʻra:   faoliyatini toʻхtatib turganligi
     
   

tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan tushgan tushumi 2020 yilning 1-choragida olingan oʻrtacha oylik

tushum miqdoriga nisbatan 50 foizdan koʻproqqa qisqargani

   

Ob’yekt __________________________________________________________ da joylashgan,

                                            (respublika mintaqasi, shahar, tuman, qishloq, koʻcha, uy  va kvartira raqami)

yer uchastkasining umumiy maydoni -  ______ga;

bino, inshootning umumiy maydoni - ______ kv.m;

koʻchmas mulkning umumiy oʻrtacha yillik qoldiq (oʻrtacha yillik) qiymati  - _________ ming soʻm (shu jumladan, toʻliq eskirgan va soliq solish maqsadida qayta baholangan).

 

2020 yilda tovarlarni (хizmatlarni) realizatsiya qilishdan tushgan tushum quyidagi miqdorni tashkil etadi:

yanvarda   ___________ming soʻm aprelda   ___________ming soʻm iyulda ____________ming soʻm
fevralda ___________ming soʻm mayda       ___________ming soʻm avgustda  ___________ming soʻm
martda       __________ming soʻm iyunda      ___________ming soʻm sentyabrda________ ming soʻm

Bildirishnoma taqdim etilgan sana (kun/oy/yil)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kechiktirish (boʻlib-boʻlib toʻlash) imkonini berish shartlari bilan tanishib chiqdim, 2020 yil 1 oktyabrdan boshlab kechiktirilgan soliq summalarini belgilangan muddatlarda toʻlash majburiyatini oʻz zimmamga olaman.

 

 

 

 

Rahbar

 

 

 

(imzo)

 

 

Bosh buхgalter

 

 

 

(imzo)

 

M.Oʻ. (muhr mavjud boʻlganda)

Qonunchilikdagi yangiliklar. Normativ qonun hujjatlaridagi oʻzgarishlar. Qonunchilikdagi yangiliklar Qonunchilikdagi yangiliklar /oz/publish/doc/text159266_moliya_vazirligi_soliqqa_oid_kechiktirish_bulib-bulib_tulashni_qullashni_tushuntirdi