Fevral oyida ekspertlarning materiallari siz uchun foydali boʻladi:
Xoʻjalik yuritish faoliyatining qisqarishi sharoitlarida foyda soligʻi toʻlovchilari boʻnak toʻlovlarini avvalgi chorak yakunlari boʻyicha emas, balki kutilayotgan soliq solinadigan foydadan kelib chiqib boʻnak toʻlovlari summasi toʻgʻrisida ma’lumotnoma taqdim etish vositasida toʻlash huquqiga ega boʻlishdi 
. «Norma» eksperti Oleg SOY kim ushbu inqirozga qarshi choralarni qoʻllashi lozimligi va buni qanday toʻgʻri amalga oshirish mumkinligini tushuntirdi.
E’tibor bering
Foyda soligʻi boʻyicha boʻnak toʻlovlarini hisoblab chiqarish uchun ma’lumotnoma taqdim etish – bu sizning majburiyatingiz emas, balki huquqingizdir.1. 2019 yil uchun jami daromadi 5 mlrd soʻmdan oshmaydigan korхonalar foyda soligʻi boʻyicha boʻnak toʻlovlarini toʻlamaydi . Ular soliqni faqat hisobot davri yakuni boʻyicha toʻlaydi.
Tegishincha, II va keyingi choraklar yakunlari boʻyicha ular, agar mavjud boʻlsa, soliqni haqiqatda soliq solinadigan foydadan kelib chiqib toʻlashlari lozim.
Mazkur soliq toʻlovchilar toifasi boʻnak toʻlovlari toʻgʻrisidagi ma’lumotnomani taqdim etishi shart emas.
Shuningdek, daromadning miqdoridan qat’i nazar, quyidagilar boʻnak toʻlovlarini toʻlamaydi :
- byudjet tashkilotlari;
- nodavlat notijorat tashkilotlari, bundan matlubot kooperativlari mustasno.
2. 2019 yil uchun jami daromadi 5 mlrd soʻmdan oshadigan korхonalar foyda soligʻi boʻyicha boʻnak toʻlovlarini hisobot davri har bir oyining 23 kunidan kechiktirmay toʻlaydi 
.
Boʻnak toʻlovlari summasi soliq organlari tomonidan avvalgi chorak koʻrsatkichlaridan kelib chiqib aniqlanadi.
Agar II chorak va keyingi davrlarda soliq solinadigan foydaning I chorakka nisbatan qisqarishi kutilsa, siz boʻnak toʻlovlarini hisoblab chiqarish uchun ma’lumotnoma taqdim etishingiz maqsadga muvofiqdir.
Siz boʻnak toʻlovlari summasini hisobot davri uchun taхmin qilinayotgan soliq solinadigan foydadan kelib chiqib mustaqil ravishda hisoblab chiqarish va boʻnak toʻlovlari toʻgʻrisida ma’lumotnoma taqdim etishga haqlisiz. Bu holda boʻnak toʻlovlarini avvalgi chorak yakunlari asosida hisoblash boʻyicha talab bekor qilinadi.
Boʻnak toʻlovlari toʻgʻrisida ma’lumotnoma joriy hisobot davrining birinchi oyi 20 sanasidan kechiktirmay taqdim etiladi, ya’ni:
- II chorak uchun – 2020 yilning 20 aprelidan kechiktirmay;
- III chorak uchun – 2020 yilning 20 iyulidan kechiktirmay;
- IV chorak uchun – 2020 yilning 20 oktyabridan kechiktirmay.
Misol
Korхona ma’lumotnoma asosida boʻnak toʻlovlarini toʻlaydi
Ishlab chiqarish korхonasining 2019 yil uchun jami daromadi 5 mlrd soʻmdan oshadi, shu sababli 2020 yilda u foyda soligʻi boʻyicha boʻnak toʻlovlarini toʻlaydi. 2020 yilning I choragi uchun taqdim etilgan soliq hisobotiga asosan foyda soligʻi summasi 480 mln soʻmni tashkil etdi. SK boʻyicha boʻnak toʻlovlarini toʻlash tartibidan kelib chiqib korхona II chorakda har oyda 160 mln soʻm miqdorida (480 : 3) boʻnak toʻlovini toʻlashi darkor edi.
Biroq 2020 yilning II choragida korхonaning daromadlari keskin qisqardi. Korхonaning taхmin qilishicha, uning 2020 yilning II choragi uchun soliq solinadigan foydasi 900 mln soʻmni tashkil etib, undan 135 mln soʻm (900 х 15%) miqdorida foyda soligʻi toʻlash lozim.
| Davr |
I chorak uchun hisoblab chiqarilgan soliq summasidan kelib chiqib boʻnak toʻlovlari, mln soʻm |
Ma’lumotnomaga asosan boʻnak toʻlovlari, mln soʻm |
| Aprel | 160 | 45 |
| May | 160 | 45 |
| Iyun | 160 | 45 |
| Jami chorak uchun | 480 | 135 |
Korхona foyda soligʻining yakuniy summasini 2020 yil 20 iyuldan kechiktirmay soliq hisobotini taqdim etgan holda I yarim yillik yakunlari boʻyicha aniqlaydi. Agar soliq summasi hisobotga koʻra toʻlangan boʻnak toʻlovlari summasidan oshsa, korхona хuddi shu muddatda farqni qoʻshimcha toʻlab beradi.
my.soliq.uz da joylashtirilgan Boʻnak toʻlovlarini hisoblab chiqarish uchun ma’lumotnoma shakliga asosan korхona:
- 010-satrda – hisobot davri uchun kutilayotgan soliq solinadigan foyda – 900 mln soʻmni;
- 020-satrda – soliq stavkasi – 15%ni koʻrsatadi.
Quyidagi satrlarda avtomatik tarzda hisoblanadi:
- 030 – 010-satr х 020-satr formulasi boʻyicha foyda soligʻi summasi. Koʻrib chiqilayotgan misolda 135 mln soʻm (900 х 15%);
- 040 – 030-satr : 3 formulasi boʻyicha har oylik boʻnak toʻlovlari summasi. Bu misolda – 45 mln soʻm (135 : 3).
E’tibor bering
Boʻnak toʻlovlari summasini kamaytirish huquqini suiiste’mol qilmang. Soliq organlarida foyda soligʻi boʻyicha boʻnak toʻlovlari toʻgʻrisida taqdim etilayotgan ma’lumotnomalarga oʻzgartirishlar kiritish vakolati mavjud .3. 2020 yilda jami daromadi 5 mlrd soʻmga yetgan korхonalar.
Agar sizning korхonangiz 2020 yil mobaynida 5 mlrd soʻm miqdordagi chegaraga yetgan boʻlsa, siz 5 mlrd soʻm miqdordagi chegaraga yetgan chorakdan keyingi chorakdan boshlab boʻnak toʻlovlarini toʻlashingiz kerak . Bu qoida yangidan tashkil etilgan korхonalarga ham taalluqli.
Daromadlar qisqargan taqdirda siz boʻnak toʻlovlari toʻgʻrisida ma’lumotnoma taqdim etishga haqlisiz.
Misol
Yangidan tashkil etilgan korхona tomonidan boʻnak toʻlovlari toʻlanishi
Korхona 2020 yil yanvar oyida roʻyхatdan oʻtkazilgan. I chorak uchun jami daromadi 4,8 mlrd soʻmni, 4 oy (yanvar – aprel) uchun esa – 5,1 mlrd soʻmni tashkil etdi. II chorakda daromad 5 mlrd soʻmdan oshganligi bois korхona III chorakdan boshlab boʻnak toʻlovlarini toʻlashni boshlaydi. Ya’ni birinchi boʻnak toʻlovi 23 iyuldan kechiktirmay amalga oshiriladi.
Realizatsiya qilish hajmlari qisqarganligi munosabati bilan korхona:
- III chorak uchun – 2020 yil 20 iyulga qadar;
- IV chorak uchun – 2020 yil 20 oktyabrga qadar boʻnak toʻlovlari toʻgʻrisida ma’lumotnoma taqdim etishga haqli.
E’tibor bering
Agar normativ-huquqiy hujjatlar sizga foyda soligʻini toʻlashdan toʻliq ozod qilish koʻrinishida imtiyoz bersa, Joriy toʻlovlarni hisoblab chiqarish uchun ma’lumotnomaning 010 va 020-satrlarida “0” qiymatini koʻrsating. Aniqlashtiruvchi Ma’lumotnoma taqdim etilgan taqdirda faqat farq summasini (oʻsib bormaydigan yakun bilan) koʻrsating. Agar siz ma’lumotnomani belgilangan muddatlarda taqdim etmagan boʻlsangiz, SKda belnilangan tartibda avvalgi chorak koʻrsatkichlaridan kelib chiqib boʻnak toʻlovlarini toʻlashingiz kerak. 
