Sud chiqimlari hisobda qanday aks ettiriladi

preview

Sud chiqimlari – da’vo arizasini berish chogʻida davlat boji va boshqa xarajatlar toʻlanishi, shuningdek ularning javobgar tomonidan qoplanishi buxgalteriya hisobida qanday aks ettirilishi yuzasidan buxgalter.uz eksperti Tatyana LIMAREVA tushuntirish berdi:

 

– Sud chiqimlari uchun xarajatlaringizning qoplanishi faoliyatingiz uchun odatiy boʻlmagan tushum deb hisoblanishi ayon. Bu – daromad emas, qoplam boʻlib, daromadlar schyotlarida hisobga olinmaydi.

Sud chiqimlariga sudga murojaat qilish bilan bogʻliq xarajatlar kiradi:

  • davlat bojlari;
  • pochta xarajatlari;
  • tarjimon xizmatlari va h.k.

21-son BHMSga muvofiq, debitorlar bilan turli operatsiyalar boʻyicha hisob-kitoblar toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan axborot 4800 schyotlar guruhining ikkilamchi schyotlarida aks ettiriladi. Xususan, sudning hal qiluv qarori qabul qilinguncha sud chiqimlarini 4890 «Boshqa debitorlarning qarzi» – javobgarning qarzi schyotida aks ettirishni tavsiya etamiz .

Chiqimlar qoplanmasa, ularni 9430 «Boshqa operatsion xarajatlar» schyotiga hisobdan chiqaring.

Sud chiqimlari – chegirib tashlanadigan xarajatlar.

Sud xoʻjalik shartnomalari shartlarini buzganlik uchun jarimalar, penyalar va sanksiyalarning boshqa turlarini tan olsa, bunday xarajatlar javobgar uchun chegirib tashlanmaydigan xarajatlarga , da’vogar tomoni uchun «boshqa» daromadlarga kiradi.

Provodkalar:

Xoʻjalik operatsiyasining mazmuni

Schetlar korrespondensiyasi

Debet

Kredit

Da’vogarning buxgalteriya provodkalari

 

 

Sud chiqimlari (davlat boji va pochta xarajatlari) hisoblandi

4890 (subkonto –javobgar)

6990 (subkonto – sud)

Sud chiqimlari toʻlandi

6990

5110

Javobgar sudning hal qiluv qaroriga koʻra sud chiqimlari yoki ularning bir qismini qopladi

5110

4890

Javobgar sudning hal qiluv qaroriga koʻra xoʻjalik shartnomalari shartlarini buzganlik uchun jarimalar, penyalar va sanksiyalarning boshqa turlarini qopladi – daromad hisoblandi

4890

9390*

Javobgarning buxgalteriya provodkalari

 

 

Sudning hal qiluv qaroriga koʻra da’vogar qoplashi kerak boʻlgan sud chiqimlari summasi chegirib tashlanadigan xarajatga hisobdan chiqarildi

9430

6990 (subkonto – sud)

Sudning hal qiluv qaroriga koʻra xoʻjalik shartnomalari shartlarini buzganlik uchun jarimalar va sanksiyalarning boshqa turlarining tan olingan summasi chegirib tashlanmaydigan xarajatga hisobdan chiqarildi

9430

6010 (subkonto – da’vogar)

Da’vogarning sud chiqimlari hamda sudning hal qiluv qaroriga koʻra xoʻjalik shartnomalari shartlarini buzganlik uchun jarimalar, penyalar va sanksiyalarning boshqa turlarining tan olingan summasi toʻlandi

6990

5110

*Bunday daromadlar jami daromadga kiritiladi  va Foyda soligʻi hisob-kitobida (Hisob-kitobga 1-ilovaning 220–221-satrlari) aks ettiriladi. Aylanmadan olinadigan soliqni toʻlovchida ham ushbu summa jami daromadga kiritiladi  va hisobot (soliq) davri yakunlari boʻyicha daromadlaridagi ulushi ustunlik qiladigan faoliyat turi uchun belgilangan stavkada soliq solinadi .

2022 yil 23 noyabrdan boshlab da’vogar bunday daromadga hisobda daromad tan olingan sanada (sudning hal qiluv qarori chiqarilgan sanada) bir tomonlama EHF rasmiylashtiradi (22.08.2022 yildagi 471-son VMQ bilan Hisobvaraq-fakturalarning shakllari hamda ularni toʻldirish, taqdim etish va qabul qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga kiritilgan oʻzgartirishlarni hisobga olgan holda).

 

 

Bosh buxgalter uchun eslatma Bosh buxgalter uchun eslatma Bosh buxgalter uchun eslatma /oz/publish/doc/text185248_sud_chiqimlari_hisobda_qanday_aks_ettiriladi