Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
«Umumbelgilangan soliqlarni toʻlovchi MChJ chakana savdo bilan shugʻullanadi. Savdo faoliyatida qurish, toʻkilish, oqish va boshqa shunga oʻxshash omillar natijasida yuzaga keladigan tabiiy kamayishning tasdiqlangan stavkalari (normalari) bormi, toki bu yoʻqotishlarni foyda soligʻini hisoblashda chegirib tashlash mumkin boʻlsin?»
Savolga «Norma» eksperti, «Javob beramiz!» xizmati mutaxassisi Dilorom SAIDOVA javob berdi:
E’tibor bering
Material «Javob beramiz!» pullik bazasidan, istisno tariqasida e’lon qilinmoqda.
Ekspertlarga oʻz savollaringizni berish va tayyor javoblar bazasining barchasini koʻrish imkoniyatiga ega boʻlish uchun Buxgalter Proga kirish huquqini rasmiylashtiring.
– Tabiiy kamayish – bu TMQning saqlash yoki tashish vaqtida qurish, toʻkilish, kuyish (issiqlik bilan ishlov berilganda vaznning kamayishi), oqish va boshqa shunga oʻxshash jarayonlar natijasida massasi yoki hajmining tabiiy kamayishidir.
Tabiiy kamayish normalari tarmoq idoralari tomonidan tasdiqlanishi mumkin. Masalan, quyidagilar uchun normativlar tasdiqlangan:
- don va uni qayta ishlash mahsulotlari
; - yangi meva-sabzavot mahsulotlari, kartoshka, poliz va uzum
; - AYoQShdagi gaz va neft mahsulotlari
.
Agar korxona foydalanadigan TMQ uchun tasdiqlangan kamayish normalari boʻlmasa, korxona ularni mustaqil ravishda ishlab chiqish va tasdiqlash huquqiga ega. Buning uchun qiymatliklarning massasini (yoki hajmini) taqqoslang:
- yetkazib beruvchi hujjatlarida koʻrsatilgan va amalda qabul qilingan;
- saqlashga qabul qilingan va saqlash tugagandan keyingi.
Olingan farqlarni tizimlashtiring va buyruq bilan tabiiy kamayish normalari sifatida tasdiqlang.
Hisob siyosatida korxona qanday tabiiy kamayish normalaridan – idoraviy yoki oʻzinikidanmi – foydalanishini aks ettirish lozim.
Tasdiqlangan tabiiy kamayish normalari doirasidagi yoʻqotishlar foyda soligʻini hisoblashda chegiriladigan xarajatlardir.
![]()