Ходим қачон моддий жавобгар бўлади

Тавсияда:

– моддий жавобгарликка тортиш шартлари;
– чекланган моддий жавобгарлик;
– тўлиқ моддий жавобгарлик;
– ташкилот раҳбари, унинг ўринбосарлари ва бош бухгалтернинг моддий жавобгарлиги;
– вояга етмаганларнинг моддий жавобгарлиги.

Ходимни қандай шартларда моддий жавобгарликка тортиш мумкин

Ходим томонидан иш берувчига моддий зарар етказилган бўлса, у буни қоплаши керак. Яъни ходим иш берувчи томонидан моддий жавобгарликка тортилади, лекин фақат бир қатор шартлар мавжуд бўлганда.

1-шарт. Иш берувчида мулкий зарар мавжудлиги

Зарар мавжуд бўлмаса – моддий жавобгарлик бўлмайди. Бунда фақат тўғридан-тўғри етказилган ҳақиқий зарар қопланиши лозим, бундай зарар деганда қуйидагилар тушунилади :

• иш берувчининг мавжуд мол-мулки (шу жумладан учинчи шахсларнинг иш берувчидаги мол-мулки, агар иш берувчи уни бут сақланиши учун жавобгар бўлса) амалда камайганлиги ёки ёмон ҳолатга келганлиги;
• иш берувчи учун мол-мулкни сотиб олиш, тиклаш ёки ходим томонидан учинчи шахсларга етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш учун ортиқча харажатлар қилиш ва тўловларни амалга ошириш зарурати.

Эътибор беринг

Олинмаган даромадлар (бой берилган фойда) ходимдан ундирилмайди . Истисно этувчи ҳолатлар ташкилот раҳбари, унинг ўринбосарлари, бош бухгалтер, алоҳида бўлинма раҳбари учун белгиланган. Ташкилот мулкдорининг (акциядорлар, иштирокчилар, муассисларнинг умумий йиғилиши) ёки кузатув кенгашининг талабига кўра бу тоифадаги ходимлар ташкилотга нафақат тўғридан-тўғри етказилган ҳақиқий зарарни, балки уларнинг айбли ҳаракатлари (ҳаракатсизлиги) туфайли етказилган зарарларни ҳам қоплайдилар. Бу ҳақда қуйида ўқинг.

2-шарт. Зарар ходим томонидан унинг ғайриқонуний қилмиши (ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги) натижасида...