Fevral oyida ekspertlarning materiallari siz uchun foydali boʻladi:
Yana «avtokameral» formulalari boʻyicha savol: dastur mulk soligʻi boʻyicha boʻnak toʻlovlarini toʻgʻri hisoblaydimi? Mutaхassislar ayniqsa hisob-kitoblarda eskirish (amortizatsiya)ni hisobga olgan holda oʻrtacha yillik qoldiq qiymatning oʻrniga notarial qiymatni qoʻllashni munozarali deb hisoblashadi.
Buxgalter.uzning iltimosiga koʻra ushbu masala boʻyicha oʻz pozitsiyasini soliq maslahatchisi Gulnora ERGAShEVA asosladi:
Zarur tushuntirishni oʻtkazib yubormaslik uchun bizning Telegram kanalimizga obuna boʻling.
Mol-mulk soligʻi boʻyicha boʻnak toʻlovlarni hisoblashda notarial qiymat va ob’yektning oʻrtacha yillik qoldiq qiymatini solishtiruvchi formula qoʻllaniladi. Natijada soliq qoʻshimcha hisoblanadi.
SKning 413-moddasiga muvofiq soliq solinadigan baza amortizatsiya (eskirish)ni hisobga olgan holda oʻrtacha yillik qoldiq qiymat asosida hisoblanishi kerak. Binolar uchun eskirish yiliga 5%ni tashkil qiladi, «avtokameral» formulasi buni hisobga olmaydi.
Tushuntirish soʻrab murojaat qilingan soliq inspektori ma’lumotnoma mulkning notarial qiymati boʻyicha hisoblanishini ta’kidlaydi. Biroq mulkning notarial qiymati Oʻzbekiston rezidentlarining mulkini soliqqa tortish maqsadlarida qonunchilikda nazarda tutilmagan 
.
Mol-mulkni toʻgʻri soliqqa tortish uchun eng kam qiymatdan yuqori boʻlgan amortizatsiyani hisobga olgan holda aynan oʻrtacha yillik qoldiq qiymatdan foydalanish zarur.
Nima qilish kerak
Soliq toʻlovchilar sabr-toqat bilan qurollanishi va soliq organiga ushbu holda «avtokameral» formulasi notoʻgʻri ishlashini batafsil tushuntirishi kerak. U boshlangʻich qiymatni (my3.soliq.uz orqali taqdim etiladigan hisobda aks ettirilgan) notarial qiymat bilan soliq toʻlovchi SK 306-moddasi boʻyicha ushbu stavkani qoʻllaganda – 5% stavka boʻyicha amortizatsiyani hisobga olgan holda solishtirishi kerak.
Agar soliq organlari ushbu masalaga SKning XV boʻlimida bayon etilgan metodologiya nuqtai nazaridan yondashsa va formulani qonunchilik talablari doirasiga keltirsa, bu soliq nizolarini oldini olishga imkon beradi.
Yuliya TARShILOVA tayyorladi
