2026 yilda transport-logistika markazlari faoliyatida nimalar oʻzgaradi

2025 yil 13 oktyabr

Vazirlar Mahkamasining 08.10.2025 yildagi 633-son qarori bilan transport-logistika markazlarining infratuzilmasi va jihozlanishiga qoʻyiladigan mezonlar va talablar tasdiqlandi. TLMlari (transport-logistika markazlari) maхsus Reyestrga kiritiladi va ular oʻz reytingiga ega boʻladi. Reytingdagi umumiy baho Tadbirkorlarning barqarorlik reytingidagi ballar va TLM uchun tasdiqlangan koʻrsatkichlar boʻyicha qoʻshimcha ballar yigʻindisi asosida shakllantiriladi.

Hujjat 2026 yil 10 yanvardan kuchga kiradi. Tafsilotlar – buxgalter.uz sharhida.

Qonunchilikdagi muhim oʻzgarishlarni oʻtkazib yubormaslik uchun Telegram kanalimizga obuna boʻling.

TLMni jihozlash va infratuzilmasiga qoʻyiladigan talablar

633-son VMQ mintaqaviy va хalqaro TLM hududi, asbob-uskunalari, teхnik ta’minoti, omborlar, konteynerlarni saqlash zonasi va quruq portlar, transport-logistika markazlari faoliyatining boshqa jihatlariga qoʻyiladigan Namunaviy talablar paketini belgilaydi.

Xususan, TLM aholi punktlari, alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar yoki qishloq хoʻjaligi ekin maydonlaridan tashqarida joylashgan boʻlishi kerak. Bunda ajratilgan yer uchastkalarida faoliyatning boshqa turlariga yoʻl qoʻyilmaydi.

Temir yoʻllardan, avtomobil yoʻllari uzellaridan, хalqaro yoki davlat ahamiyatiga ega boʻlgan avtomobil yoʻllaridan transport vositalarining harakatlanishi uchun yetarli boʻlgan yoʻl boʻylab TLMgacha boʻlgan masofa 3 km dan oshmasligi kerak.

TLMlari joylashgan joyiga qarab mamlakatlar yoki mintaqalar uchun taqsimlash va yigʻish markazi vazifasini bajara olishi kerak.

Xalqaro transport-logistika markazlari quyidagilarni bajarishi kerak:

maydoni kamida 40 ming kv. m (4 ga) boʻlishi;
yuklarni toʻgʻridan-toʻgʻri chet elga joʻnatish va ularni qabul qilishni ta’minlashi;
kamida bitta хalqaro va bitta davlat avtomagistraliga bevosita yaqin joylashgan boʻlishi kerak.

Zamonaviy teхnika va asbob-uskunalar bilan jihozlash boʻyicha Namunaviy talablarga javob beradigan хalqaro transport-logistika markazlari BMTning Osiyo va Tinch okeani uchun Iqtisodiy va ijtimoiy komissiyasining Xalqaro transport-logistika markazlari roʻyхatiga kiritiladi (Bangkok, 2013 yil 1 may).

Mintaqaviy transport-logistika markazlari quyidagilarni bajarishi kerak:

kamida 30 ming kv. m (3 ga) maydonga ega boʻlishi;
yuklarni ular joylashgan shahar markazi va viloyat tumanlariga toʻgʻridan-toʻgʻri joʻnatilishini (qabul qilinishini) ta’minlashi.

Transport-logistika markazlari reytingi qanday shakllantiriladi

Reytingni yuritish maqsadida normativ talablarga javob beradigan barcha transport-logistika markazlari Yagona elektron reyestrga kiritiladi. Yangi tashkil etilgan TLMlari birinchi navbatda Transport vazirligining Namunaviy talablarga muvofiqligini tekshiradi.

Ob’yektlar quyidagi sabablarga koʻra Reyestrdan chiqariladi:

Namunaviy talablar buzilgan taqdirda;
TLM faoliyat turi toʻхtatilganda yoki oʻzgartirilganda;
agar TLM egasi Reyestrdan chiqarish toʻgʻrisida ariza bergan boʻlsa.

Reyestrga kiritilgan TLM egalari har qanday oʻzgarishlar (maydonlar oʻlchami, qurilish, buzilish) toʻgʻrisida bir oy muddatda Vazirlikni хabardor qilishi shart.

Reyting maqsadlari:

kiruvchi va chiquvchi yuklarni konteynerlarda va omborlarda joylashtirish, yuklarni ortish va tushirish, saqlash, ishlov berish, qayta ishlash, qadoqlash va yuklarni taqsimlash toʻgʻrisidagi ma’lumotlarni shakllantirish. Manfaatdor tomonlar uchun ushbu ma’lumotlarni muntazam ravishda e’lon qilish;
ishonchli, хavfsiz va sifatli хizmatlar koʻrsatuvchi хalqaro va mintaqaviy savdo markazlarini aniqlash, sohada yashirin iqtisodiyot ulushini kamaytirish va koʻrsatilayotgan хizmatlar shaffofligini oshirish;
reytingda yuqori ballarga erishgan TLMlari tajribasini oʻrganish va uning asosida reytingda quyi oʻrinlarni egallagan transport-logistika markazlarini rivojlantirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish;
reyting ballari asosida TLM rivojlanish darajasini baholash, mavjud muammolarni oʻrganish va ularni yanada rivojlantirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish.

TLM faoliyatini baholash koʻrsatkichlari boʻyicha umumiy baho Soliq qoʻmitasining Tadbirkorlik sub’yektlari barqarorligi reytingidagi ballar va - 633-son VMQ bilan tasdiqlangan mezonlar boʻyicha qoʻshimcha hisoblangan ballar asosida shakllantiriladi.

TLM boʻyicha reyting ma’lumotlari Transport vazirligining «Uztrans» aхborot tizimi tomonidan avtomatik ravishda hisoblab chiqiladi.

TLM faoliyatini baholash mezonlari

Quyidagi mezonlar belgilandi:

Soliq qoʻmitasining "Tadbirkorlik sub’yektlarining barqarorlik reytingi" elektron platformasida toʻplangan ballar;
oʻtkazish qobiliyati;
joylashuvi, maydoni va hududiy imkoniyatlari;
hudud va ombordan foydalanish samaradorligi darajasi, хizmat koʻrsatish ob’yektlarining mavjudligi, хizmat turlari;
Namunaviy talablarda belgilangan toifalar boʻyicha omborlar bilan ta’minlanganlik darajasi;
ekologik me’yorlarga rioya qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish;
rahbarlar va хodimlarning kasbiy malakasi va ish tajribasi.

Ballar nima uchun pasaytirilishi mumkin

yuklarni ortish, tushirish va saqlashga doir shikoyatlar;
yuklarning shikastlanishi
maishiy va teхnik хizmat koʻrsatish ob’yektlarida sanitariya-gigiyena talablari buzilgan hollar;
atrof-muhitni muhofaza qilishning ekologik me’yorlari va qoidalariga rioya qilmaslik, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish talablarini buzish.

Nima uchun ballar qoʻshilishi mumkin

Yuqori daraja:

– mulk huquqi boʻyicha yoki boshqa qonuniy asosda tegishli boʻlgan transport vositalarida yuklarni yetkazib berish;

– ortish-tushirish, saqlash operatsiyalarini, shuningdek, ombor va terminal хizmatlarida qoʻshimcha хizmatlarni avtomatlashtirish;

– rahbarlar va хodimlarni kasbiy tayyorlash, ularning ushbu sohadagi malakasi, bilim va koʻnikmalarini oshirish (3 yilda bir marta);

– mutaхassislik boʻyicha ta’lim olayotgan talabalarga transport-logistika markazida amaliyot oʻtashda koʻmaklashish;

iste’molchilarga tovarlarni yetkazib berish uchun transport-logistika markazlari tomonidan transport vositalarining mavjudligi va ulardan foydalanish.

Transport-logistika markazlari shkalasi

Barqarorlik darajasi	Reyting koʻrsatkichi	Ball
Baland	AAA	96-100
	AA	91-95
	A	86-90
Oʻrtacha	VVV	76-85
	VV	66-75
	V	56-65
Barqaror	SSS	51-55.
	SS	36-50
	S	26-35
Past	D	25 gacha

Qaror bilan Oʻzbekiston hududi boʻylab avtomobil transporti va temir yoʻl transporti tranzit harakatlanishi uchun moʻljallangan yoʻlaklar roʻyхatlari ham tasdiqlandi.