Yillik inventarizatsiya – 2026: tartib va hujjatlar
Oʻzbekiston hukumati tomorqa va dehqon yerlaridan samarali foydalanishni ragʻbatlantirish boʻyicha keng koʻlamli tajribani boshladi. Vazirlar Mahkamasining 09.10.2026 yil 547-son qaroriga muvofiq, Namangan viloyatida 2027 yilda har bir sotix yerdan yuqori daromad oluvchilarga toʻlangan yer soligʻining 90 foizi mahalliy byudjetdan qaytarib beriladi.
E’tibor bering
Muhim yangiliklar va mutaxassislarning tushuntirishlarini oʻtkazib yubormaslik uchun Telegram-kanalimizga obuna boʻling.
Materiallardan nusxa koʻchirish va ulardan foydalanishga faqat manbaga faol havola yoki tahririyatning yozma ruxsati mavjud boʻlgandagina yoʻl qoʻyiladi.
Tajriba mohiyati (2027 yil)
Namangan viloyatida tajriba-sinov tariqasida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sotishdan yuqori daromad olishga erishgan shaxslarga toʻlangan yer soligʻining 90 foizini qaytarish mexanizmi joriy etilmoqda. 547-son VMQ tomonidan tasdiqlangan Vaqtinchalik nizomning amal qilish muddati – 2028 yil 1 yanvargacha.
Agar yer uchastkalaridan hujjatlarsiz yoki yerga boʻlgan huquqni belgilovchi hujjatlarda koʻrsatilganidan ortiq hajmda foydalanilayotganligi aniqlansa, bu holat daromad oluvchiga toʻlanishi lozim boʻlgan soliqning bir qismi hisobga olinadi. U qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish uchun foydalanilgan yer uchastkasi doirasida toʻlangan soliq summasi asosida, foydalanilgan yer ulushi va toʻlangan yer soligʻining 90 foizini hisobga olgan holda maxsus formula boʻyicha aniqlanadi.
Soliqni qaytarish mezonlari
- Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish uchun foydalaniladigan dehqon yoki shaxsiy tomorqa xoʻjaligiga huquq belgilovchi hujjatlarning mavjudligi.
- Bir sotix yerdan olinadigan daromad kalendar yili uchun BHMning 25 baravaridan ortiq boʻlishi kerak.
- Hisobot davri uchun yer soligʻini toʻliq va oʻz vaqtida toʻlash, oʻtgan yillar uchun qarzdorlik mavjud boʻlmaganda.
Infratuzilma ishtirokchilari xususida
Hujjat bevosita jismoniy shaxslarga (dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalariga) qaratilgan boʻlsa-da, u muhim majburiyatlarni yuklaydi va bir qator tashkilotlarning infratuzilmasini ishga soladi.
«Oʻzbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi» AJ Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi bilan birgalikda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining oʻrtacha narxlari toʻgʻrisida elektron ma’lumotlar almashinuvi yoʻlga qoʻyiladi. Oʻrtacha sotish narxlari daromad oluvchi tomonidan sotilgan mahsulotlar toʻgʻrisidagi ma’lumotlar «Onlayn mahalla» platformasiga kiritilgan sanaga eng yaqin muddatda amalga oshirilgan bitimlar asosida ularning oʻrtacha narxlarining 80 foizi miqdorida belgilanadi.
Vakolatli tijorat banklari reyestrlar va Soliq qoʻmitasining topshiriqnomalari asosida qaytarilgan summalarni 1 ish kuni ichida oluvchilarning bank kartalariga oʻtkazishi shart.
Soliq qoʻmitasi oʻzining avtomatlashtirilgan dasturlarini DMBAT (Iqtisodiyot va moliya vazirligining Davlat moliyasini boshqarish axborot tizimi) bilan integratsiya qilishi, shuningdek, arizalar berish, qarzdorlikni rad etish yoki toʻlash toʻgʻrisida xabarnomalar olish, shuningdek, toʻlovlarni amalga oshirish uchun fuqarolar uchun maxsus mobil ilovani takomillashtirishi shart.
Fuqarolar uchun soliq oqibatlari
Qaytariladigan soliq summasi jismoniy shaxsning jami daromadiga kiritilmaydi
. Biroq, agar oluvchida boshqa soliq qarzlari, penyalar yoki jarimalar mavjud boʻlsa, qaytariladigan mablagʻlar birinchi navbatda ularni toʻlashga yoʻnaltiriladi.
Firibgarlik harakatlari yoki soxta ma’lumotlar taqdim etganlik uchun mahalliy byudjetga penya hisoblangan holda mablagʻlarni majburiy undirish koʻzda tutilgan.
2028 yil 1 fevralga qadar Ijtimoiy himoya va bandlik vazirligi ushbu amaliyotni butun respublikaga tatbiq etish boʻyicha takliflar kiritishi kerak.
Tavsiya
«Yer soligʻini toʻlash va hisobotlar taqdim etish tartibi» tavsiyasida Buxgalter Pro ekspertlari barcha asosiy jihatlarni koʻrib chiqdilar:
– yer soligʻini toʻlash joyi va muddatlari;
– soliqni toʻlashni kechiktirish yoki boʻlib-boʻlib toʻlash imkoniyatini berish shartlari;
– yer soligʻi boʻyicha hisobotlarni taqdim etish muddatlari va tartibi.
![]()