MHMSga oʻtish boʻyicha chek-varaq: 2027 yilgacha nimalar qilish kerak

preview

2027 yil 1 yanvardan boshlab barcha MHMSlar tayanadigan moliyaviy hisobotni tuzish va taqdim etishning yangi Konseptual asoslari amal qila boshlaydi. Asoslar matnini oʻrganish yetarli emas. Quyida tayyorgarlikning 7 bosqichi va ularning har biri boʻyicha Buxgalter Pro materiallari keltirilgan.

E’tibor bering

Muhim yangiliklarni oʻtkazib yubormaslik uchun Telegram-kanalimizga obuna boʻling.

 

Materiallardan nusxa koʻchirish va ulardan foydalanishga faqat manbaga faol havola yoki tahririyatning yozma ruxsati mavjud boʻlgandagina yoʻl qoʻyiladi.


 
2027 yil 1 yanvardan nimalar oʻzgaradi

Yangi Asoslar Iqtisodiyot va moliya vazirining 06.05.2026 yildagi 362-sonli buyrugʻi bilan tasdiqlangan  va 2024yilgi Konseptual asosni almashtiradi (buyruqning 2-3-bandlari). Ularni ijtimoiy ahamiyatga molik va byudjet tashkilotlaridan tashqari barcha yuridik shaxslar qoʻllaydi (Asoslar muqaddimasi).

Hujjat hajmi deyarli ikki baravar koʻpaydi: 11 bob va 71 band oʻrniga 10 bob va 136 bandga oʻzgardi. Asoslar MHMSga nisbatan afzalliklarga ega emas (2-3-bandlar), biroq operatsiya uchun standart mavjud boʻlmaganda yoki standart usulni tanlashga ruxsat berganda (1-band) ular boʻyicha hisob siyosati ishlab chiqiladi.

 

Oʻtish chek-varagʻi

1. Tashkilot Asoslarni qoʻllashga majbur yoki yoʻqligini aniqlang.Istisnolar Asoslarning muqaddimasida belgilangan. «MHXS boʻyicha konseptual asoslar qanday qoʻllaniladi: umumiy qoidalar» tavsiyasida Asoslarni kim qoʻllashi, MHXS BHMSdan nimasi bilan farq qilishi va Asoslar standartlar bilan qanday bogʻliqligi tushuntirilgan. 

2. Avvalgi va yangi konseptual asoslarni taqqoslang. «MHXS va BHMS boʻyicha moliyaviy hisobotni tayyorlash va taqdim etishning konseptual asoslarining qiyosiy jadvali» ma’lumotnomasi 17 ta mavzu boʻyicha hujjatlarni taqqoslaydi: qoʻllanish sohasi va sifat xususiyatlaridan tortib, tan olish, baholash va ochib berishgacha. Har bir mavzu boʻyicha farqi nimada ekanligi ta’riflangan.

3. Qiyosiy ma’lumotlar uchun 2026 yil ma’lumotlarini tayyorlashni tashkil eting. MHMS boʻyicha birinchi hisobotda hech boʻlmaganda bitta oldingi davr uchun qiyosiy ma’lumotlar boʻlishi kerak (31-b.). Oʻtishdan oldin tayyorlanishi kerak boʻlgan ma’lumotlar roʻyxati Umumiy qoidalar toʻgʻrisidagi tavsiyalarda keltirilgan.

4. Muhimlik chegarasi va mezonlarini belgilang. Muhimlik muayyan tashkilotning hisoboti kontekstida moddaning xususiyati yoki miqdoriga qarab baholanadi (16-b.). Asoslar yagona miqdoriy chegarani belgilamaydi. «MHXS boʻyicha moliyaviy ma’lumotlarning foydaliligini ta’minlash va muhimligi qanday aniqlanadi» tavsiyasida foydali axborotning xususiyatlari, simmetrik ehtiyotkorlik va muhimlik chegarasini aniqlash tartibi tahlil qilingan.

5. Maqolalarni yangi ta’riflarga mosligini tekshiring. Aktiv tashkilot tomonidan nazorat qilinadigan huquq sifatida ta’riflanadi, majburiyat konstruktiv boʻlishi mumkin, zaxiralar esa alohida element boʻlishni toʻxtatdi (41-71-b.). «MHXS boʻyicha moliyaviy hisobot elementlarini aniqlash tartibi» tavsiyasida aktivni tekshirish uchun savollar keltirilgan, hisob birligi va ijro bosqichidagi shartnoma ochib berilgan.

6. Elementlarni tan olish, hisobdan chiqarish va baholash tartibini qayta koʻrib chiqing. Foyda ehtimoli faqat mulohaza omili boʻlib qoldi, birinchi marta hisobdan chiqarish tartibi mustahkamlandi, adolatli qiymat va baholash asosini tanlash omillari paydo boʻldi (72–120-b.). Ushbu qoidalar «MHXS boʻyicha moliyaviy hisobot elementlarini tan olish, hisobdan chiqarish va baholash tartibi» tavsiyasida batafsil yoritilgan.

7. Kasbiy mulohazalarni chiqarish va rasmiylashtirish tartibini tasdiqlang. Asoslar toʻgʻridan-toʻgʻri hisobot baholashlar, mulohazalar va modellarga asoslanishini tan oladi (7-b.). «Ma’lumotlarni taqdim etish va yoritib berish hamda MHMS boʻyicha professional mulohazani qoʻllash tartibi» tavsiyasida kim hukm chiqarishi va axborotni qanday oshkor qilish tushuntirilgan, «Professional mulohaza bayonnomasi» shakli esa har bir mulohazani hujjatlashtirish uchun moʻljallangan.

 

Chek-varaq oʻtishdan oldin nima qilish kerakligini belgilaydi, ammo har bir qadam boʻyicha qarorlarni tashkilot oʻz faoliyatini hisobga olgan holda qabul qiladi: 2026 yil uchun qanday ma’lumotlarni toʻplash, hisob siyosatida qanday muhimlik chegarasini belgilash va u asosli deb tan olinishi uchun mulohazani qanday rasmiylashtirish kerak.

 

 

 

Moliyaviy hisobot — maslahatlar Moliyaviy hisobot Moliyaviy hisobot — buxgalter.uz ekspertlarining maslahatlari: tushuntirishlar, misollar va koʻp beriladigan savollarga javoblar. /oz/publish/doc/text218415_mhmsga_utish_buyicha_chek-varaq_2027_yilgacha_nimalar_qilish_kerak