Direktor mehnat shartnomasiga bosh buxgalter oʻz xohishiga koʻra faqat hisobot davri tugaganidan keyin ishdan boʻshashi mumkinligi toʻgʻrisidagi shartni kiritmoqchi. Hisobotni tayyorlash va topshirish paytida esa ishdan boʻshash mumkin emas, aks holda jarima toʻlanadi.
Lekin buxgalterda qandaydir jiddiy holatlar yuzaga kelishi mumkinmasmi? Bunday mehnat shartnomasini imzolash toʻgʻrimi?
Mehnat qonunchiligi normalarini buxgalter.uz iltimosiga koʻra «Norma» eksperti Lenara XIKMATOVA tushuntirib berdi: ...
Ishdan boʻshatilgan, biroq keyinroq sudning qarori bilan ishga tiklangan xodimning lavozimiga yangi ishga olingan xodim bilan qanday munosabatda boʻlish kerak? Uni ishdan boʻshatish mumkinmi yoki boshqa ish taklif qilish lozimmi?
Savollarga «Norma» kompaniyasi eksperti, yurist Lenara XIKMATOVA javob berdi: ...
Tashkilotda “shtat qisqartilishi” boʻladi, xodimlarning bir qismini ishdan boʻshatishga toʻgʻri keladi. Bunday vaziyatda mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi ogohlantirishni qanday qilib toʻgʻri tuzish mumkin? Bunday hujjatning birxillashtirilgan shakli mavjudmi?
Mazkur masala boʻyicha oʻzining amaliy tavsiyalari bilan “Norma”ning mehnat huquqi boʻyicha eksperti, yurist Lenara XIKMATOVA oʻrtoqlashdi: ...
Ish beruvchi alohida asoslarga koʻra mehnat shartnomasining bekor qilinishi haqida xodimni avvaldan ogohlantirishi shart. Biroq, ba’zan u xodimni avvaldan ogohlantiradimi, yoki ogohlantirish oʻrniga kompensatsiya toʻlaydimi – tanlashi mumkin.
Quyidagi jadvalda ishdan boʻshatishning u yoki bu asoslariga qarab ogohlantirish shartlari keltirilgan: ...
Ishdan boʻshashning eng keng tarqalgan turi – xodimning oʻz xohishiga koʻra ketishi hisoblanadi. Bu borada oʻquvchilarimizda paydo boʻladigan savollarga buxgalter.uz iltimosiga koʻra mehnat huquqlari boʻyicha «Norma» eksperti Lenara XIKMATOVA javob beradi: ...
Tashkilot xodimini progul uchun ishdan boʻshatmoqchi. Ishdan boʻshatishga xodimlarning vakillik organidan rozilik olish zarurmi, agar xodim tomonidan mehnat vazifalarining buzilishi holati - ochiq-oydin boʻlsa? Ushbu tartib-taomil qanday oʻtkaziladi?
Buxgalter.uz iltimosiga binoan savollarga “Norma” eksperti, yurist Lenara XIKMATOVA javob berdi:
Quyidagilarni kelishish zarur: ...
Tashkilot direktori oʻrindoshning oʻrniga, uning uchun bu asosiy ish boʻladigan boshqa xodimni qabul qilishga qaror qildi. Tashkilot ushbu sababga koʻra oʻrindoshlik asosida ishlovchi bilan uning roziligisiz mehnat shartnomasini bekor qilishi mumkinmi va bu qanday amalga oshiriladi? ...
Veb-dizayner boʻlgan 17 yoshli xodimaning ota-onasi uning ishga joylashtirilishiga rozilik bermaganligi bois, qizlarini ishdan boʻshatishni talab qilib direktorga murojaat qilishdi. Kompyuter oldida muntazam ishlash uning koʻrish qobiliyatini yomonlashtiradi va oʻqishiga salbiy ta’sir koʻrsatadi. Ish beruvchi bu holda uning istagiga qaramay xodimni ishdan boʻshatishi shartmi? Agar shart boʻlsa, qanday asosga binoan?
Buxgalter.uz iltimosiga binoan vaziyatni “Norma” eksperti Lenara XIKMATOVA tushuntirdi: ...
Koʻp ish beruvchilar, qachon ish homilador ayollar va 3 yoshga toʻlmagan bolalari bor ayollarni ishdan boʻshatishga daxl qilganda, bu mehnat nizosi va tashkilot uchun salbiy oqibatlarga olib kelishidan qoʻrqishadi. Xavfsirash toʻliq tushunarli, sababi xodimlarning ushbu toifasi mehnatga oid munosabatlarda yuqori darajada himoyalangan. Biroq bu ular bilan mehnat shartnomasini bekor qilish mumkin emasligini bildirmaydi.
Buning hammasini qanday qilib toʻgʻri amalga oshirish haqida buxgalter.uz iltimosiga binoan “Norma” eksperti Lenara XIKMATOVA gapirib berdi: ...
Ishdan boʻshatish nafaqasi - bu yoʻqotilgan ish haqini oʻziga xos kompensatsiya qilish, ishdan boʻshatish holati uchun toʻlov. Qanday hollarda ish beruvchi uni toʻlashi shartligi haqida «Norma»ning mehnat huquqi boʻyicha eksperti Lenara XIKMATOVA gapirib berdi. Nafaqani qanday hisoblash kerakligini buxgalter.uz eksperti Tatyana Limareva tushuntirib berdi. ...
Kompaniya xodimi MKning 99-moddasi boʻyicha «oʻz xohishiga koʻra» ishdan boʻshash haqidagi arizani taqdim etdi. Xodim haqiqatda ishdan ketishidan bir necha kun oldin buyruq chiqarish mumkinmi? Yurist bunday qilish mumkin emas, buyruqni mehnat shartnomasi bekor qilinadigan kunda rasmiylashtirish lozim deyapti.
Vuxgalter.uz iltimosiga binoan vaziyatni «Norma» kompaniyasining mehnat huquqi boʻyicha eksperti Lenara XIKMATOVA tushuntirib berdi:
Kompaniya xodimi MKning 99-moddasi boʻyicha «oʻz xohishiga koʻra» ishdan boʻshash haqidagi arizani taqdim etdi. Xodim haqiqatda ishdan ketishidan bir necha kun oldin buyruq chiqarish mumkinmi? Yurist bunday qilish mumkin emas, buyruqni mehnat shartnomasi bekor qilinadigan kunda rasmiylashtirish lozim deyapti.
Vuxgalter.uz iltimosiga binoan vaziyatni «Norma» kompaniyasining mehnat huquqi boʻyicha eksperti Lenara XIKMATOVA tushuntirib berdi: ...
«Kompaniya xodimasi ishga lozim darajada kiyinib kelmaydi, bu holat muntazam davom etmoqda. Kiyinish odobini buzganligi uchun unga qanday choralarni qoʻllashimiz mumkin? Rahbar uni ishdan boʻshatishni talab qilyapti».
Mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari nuqtai nazaridan ushbu muammoni hal etishning bunday variantini qoʻllash mumkinmi, bu haqda buxgalter.uz iltimosiga binoan «Norma» kompaniyasi eksperti Lenara XIKMATOVA soʻzlab berdi: ...
“Xodim tez-tez kasal boʻladi va deyarli “kasallik varaqasi”da oʻtiribdi. Tabiiyki, u oʻz funksiyalarini barqaror bajara olmaydi. Shaxs qancha uzoq muddat “byulletenda” boʻlishi mumkin? Biz uni sogʻligʻi holatiga koʻra ishdan boʻshatishimiz mumkinmi?”
Ish beruvchi qanday asoslarga binoan “surunkali-layoqatsiz” xodim bilan mehnat shartnomasini bekor qilishi mumkinligi haqida buxgalter.uz iltimosiga binoan “Norma”ning mehnat huquqi boʻyicha eksperti Lenara XIKMATOVA soʻzlab berdi: ...
Xodim oʻz xohishiga binoan ishdan boʻshash toʻgʻrisida ariza yozdi va shundan soʻng kelasi kundan boshlab ishga chiqishni toʻxtatdi. Kadrlar boʻyicha inspektor bilan telefon orqali soʻzlashuvda u baribir 2 haftadan keyin ishdan boʻshashi bois boshqa ishlash istagi yoʻqligini bayon qildi. Ish beruvchi huquqbuzarga nisbatan qanday choralar koʻrishi mumkin? U xodimga mehnat shartnomasini bekor qilishni rad etishga va ishdan boʻshash muddatini “ishlab bermagani” munosabati bilan koʻchirishga haqlimi? ...
Muddatli mehnat shartnomasini bekor qilish xususiyati shundan iboratki, uning amal qilish muddati tugagandan soʻng taraflarning har qaysisi – xodim yoki ish beruvchi – ikkinchi tarafning xohish-istagidan qat’i nazar mehnatga oid munosabatlarni bekor qilishga haqli. Bunda xodim ham, ish beruvchi ham boʻlgʻusi ishdan boʻshash haqida ogohlantirishi shart emas. ...
Mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik xodimni ishdan boʻshatish haqida oldindan ogohlantirishni talab etadi. Buni ogʻzaki ravishda bajarsa boʻladimi? Agar xodim ogohlantirishni olishni rad etsa yoki ishga chiqmayotgan boʻlsa, qanday yoʻl tutish lozim? Elektron aloqa vositalari orqali xabarnoma yuborish mumkinmi?
Buxgalter.uz iltimosiga binoan savollarga “Norma”ning mehnat huquqi boʻyicha eksperti Lenara XIKMATOVA javob berdi: ...
Tashkilot shtatni qisqartirishni rejalashtirmoqda. Shu jumladan – bir nechta buxgalterlar ishlaydigan moliya boshqarmasida. Faqat ulardan biri ishda qoladi. Ushbu omadlini qanday mezonlar boʻyicha tanlashni buxgalter.uz iltimosiga binoan “Norma”ning mehnat huquqi boʻyicha eksperti Lenara XIKMATOVA soʻzlab berdi: ...
Korxonaning bosh buxgalteri almashmoqda: avvalgi bosh buxgalter ishlarni topshirishi, yangisi esa ularni qabul qilib olishi kerak. U yoki bu vaziyatda buxgalteriya hujjatlarini qabul qilish-topshirish ishlarini qanday qilib toʻgʻri tashkillashtirish mumkin? Buxgalter.uz tushuntiradi: ...
Bosh buxgalter ta’tilda boʻlgan vaqtida ishdan boʻshashga qaror qildi va darhol oʻz xohishiga binoan ishdan boʻshash toʻgʻrisida ariza yozdi. U ta’tildan qaytgandan keyin belgilangan ikki hafta muddat ishlab berishi kerakmi? Savolga buxgalter.uz iltimosiga binoan yuridik masalalar boʻyicha «Norma» ekspertlari - Albert SAFIN va advokat Eleonora MAZUROVA javob berishdi: ...
«Ayni paytda bizning MChJ boshqa MChJga qoʻshib yuborilmoqda. Bosh direktor 2020 yil 30 aprelda ishdan boʻshash haqida ariza yozgan. Biroq muassis oʻsha kuniyoq arizasini imzolaganiga qaramay, qoʻshib yuborish haqidagi hujjatlarni rasmiylashtirib, shu paytgacha oʻz majburiyatlarini bajarishda davom etmoqda. Shu paytgacha buyruq va yigʻilish bayonnomasi tuzilmagan. U qaysi paytgacha bosh direktor majburiyatlarini bajarishi mumkin? Bunday holat qanday oqibatlarga olib kelishi mumkin?». ...