Қонунчилик
ЎзР Қонунлари

Портловчи материалларни ишлаб чиқариш, сотиб олиш, сақлаш, ташиш, улардан фойдаланиш ва уларни ҳисобга олиш тўғрисидаги Йўриқнома (АВ томонидан 15.04.2026 й. 3814-сон билан рўйхатга олинган ички ишлар вазирининг 11.03.2026 й. 21-сон буйруғи билан тасдиқланган)

Ҳужжатнинг тўлиқ матни nrm.uz сайтида пуллик тариф фойдаланувчилари учун мавжуд. Саволлар бўйича 1172 қисқа рақамига қўнғироқ қилинг.

Ўзбекистон Республикаси

Адлия вазирлигида

2026 йил 15 апрелда 3814-сон

билан рўйхатга олинган

Ўзбекистон Республикаси

ички ишлар вазирининг

2026 йил 11 мартдаги

21-сон буйруғига

ИЛОВА



Портловчи материалларни ишлаб чиқариш,

сотиб олиш, сақлаш, ташиш, улардан фойдаланиш

ва уларни ҳисобга олиш тўғрисидаги

ЙЎРИҚНОМА


Мазкур Йўриқнома портловчи материаллар муомаласи соҳасида фаолият кўрсатувчи юридик шахслар (бундан буён матнда юридик шахслар деб юритилади) томонидан портловчи материалларни ишлаб чиқариш, сотиб олиш, сақлаш, ташиш, улардан фойдаланиш ва уларни ҳисобга олиш талабларини белгилайди.

Ушбу Йўриқнома талаблари Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Давлат хавфсизлик хизмати, Ўзбекистон Республикаси Президенти давлат хавфсизлик хизмати, Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитасига ҳамда унинг тизимидаги ташкилотларга нисбатан татбиқ этилмайди.



1-БОБ. УМУМИЙ ҚОИДА


1. Мазкур Йўриқномада қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:


портловчи материаллар - портловчи моддалар, уларни қўллаган ҳолда яратилган (ишлаб чиқарилган) материаллар ва маҳсулотлар, шунингдек, портлатиш воситалари;


портловчи материалларни ташиш - портловчи материалларни доимий ёки вақтинча сақлаш жойларидан бошқа жойларга олиб чиқиш ёки бир жойдан бошқа жойга кўчириб ўтказиш билан боғлиқ кўчириш жараёни;


ишлаб чиқарувчи - портловчи материалларни ишлаб чиқариш фаолияти билан шуғулланувчи лицензияга эга юридик шахс;


портлатиш ишлари олиб бориладиган жой - портловчи материалларни қўллаш (фойдаланиш) ёки уларни синаш жойи;


портловчи материалларни қўриқлаш - портловчи материалларнинг сақлаш жойларида, ташиш йўлларида ва юклаш-тушириш пайтида бутлигича сақланишини таъминлаш;


портловчи материалларни ишлаб чиқиш - портловчи материалларнинг янги турларини яратиш ва ишлаб чиқаришга тайёрлаш ёки портловчи материаллар турларини такомиллаштириш билан боғлиқ фаолият тури;


портловчи материалларни сақлаш - портловчи материаллар сақланадиган ва портлатиш ишлари олиб бориладиган жойларда уларнинг бут сақланишини таъминлайдиган фаолият тури.



2-БОБ. ПОРТЛОВЧИ МАТЕРИАЛЛАРНИ

ИШЛАБ ЧИҚАРИШ ВА СОТИБ ОЛИШ


2. Юридик шахслар томонидан портловчи материалларни ишлаб чиқариш ва реализация қилиш фаолияти Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 21 февралдаги 80-сон қарори билан тасдиқланган Махсус электрон тизим орқали айрим фаолият турларини лицензиялаш тартиби тўғрисидаги ягона низомнинг 30-иловасига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси томонидан бериладиган лицензия асосида амалга оширилади.


3. Юридик шахслар томонидан ўзлари жойлашган жойларда оддий қумоқланган ва сувли портловчи моддаларни ишлаб чиқариш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 6 июндаги 360-сон қарори билан тасдиқланган Портловчи материалларнинг айланиши соҳасида рухсат бериш тартиб-таомилларидан ўтиш тартиби тўғрисидаги низомнинг 12-иловасига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси томонидан бериладиган рухсатнома асосида амалга оширилади.


4. Юридик шахслар томонидан портловчи материалларни сотиб олиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 22 февралдаги 86-сон қарори билан тасдиқланган Махсус электрон тизим орқали рухсат этиш хусусиятига эга айрим ҳужжатларни бериш тартиб-таомиллари тўғрисидаги ягона низомнинг 65-иловасига мувофиқ, Қорақалпоғистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармаларининг ҳамда вилоятлар ички ишлар бошқармаларининг жамоат хавфсизлиги хизмати жамоат тартибини сақлаш бошқармалари томонидан бериладиган рухсатнома асосида амалга оширилади.

Портловчи материалларни сотиб олиш учун рухсатномаси мавжуд бўлмаган юридик шахсларга портловчи материалларни сотиш тақиқланади.



3-БОБ. ПОРТЛОВЧИ МАТЕРИАЛЛАРНИ

САҚЛАШ ВА ТАШИШ


5. Юридик шахслар томонидан портловчи материалларни сақлаш фаолияти билан шугъулланиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 21 февралдаги 80-сон қарори билан тасдиқланган Махсус электрон тизим орқали айрим фаолият турларини лицензиялаш тартиби тўғрисидаги ягона низомнинг 30-иловасига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси томонидан бериладиган лицензия асосида амалга оширилади.


6. Юридик шахслар томонидан портловчи материалларни сақлаш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 22 февралдаги 86-сон қарори билан тасдиқланган Махсус электрон тизим орқали рухсат этиш хусусиятига эга айрим ҳужжатларни бериш тартиб-таомиллари тўғрисидаги ягона низомнинг 65-иловасига мувофиқ, Қорақалпоғистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармаларининг ҳамда вилоятлар ички ишлар бошқармаларининг жамоат хавфсизлиги хизмати жамоат тартибини сақлаш бошқармалари томонидан бериладиган рухсатнома асосида амалга оширилади.


7. Портловчи материаллар уларни хавфсиз сақлаш учун мўлжалланган ҳамда Портлатиш ишларида ягона хавфсизлик қоидаларининг (1992 йил) талабларига жавоб берадиган бино, иншоот, қурилма ва бошқа жойларда (бундан буён матнда сақлаш жойлари деб юритилади) сақланиши лозим.

Портловчи материалларнинг сақлашни ташкил этиш уларнинг йўқолиб кетишини истисно этиши, сақлаш шароитлари эса портловчи материалларнинг бузилишини ёки ўз-ўзидан ишга тушишининг (портлаш, ўз-ўзидан алангаланиш, ўз-ўзидан ёниш) олдини олиши лозим.

Портловчи материалларни таркибига кирувчи портловчи моддалар билан биргаликда уларни ишлаб чиқаришда қўлланиладиган портлаш хавфига эга компонентларни (аммиакли селитра, алюминий кукуни ва бошқалар) биргаликда сақлашга йўл қўйилади.

Сақлаш жойларида сақланаётган портловчи материалларнинг турлари ҳамда миқдори портловчи материалларни сақлашга берилган рухсатномада кўрсатилган маълумотларга мос бўлиши шарт.


8. Портловчи материалларнинг йўқолишини техник жиҳатдан текшириш ва ҳисобга олиш Портловчи материалларнинг муомаласи соҳасида фаолиятни амалга оширувчи ташкилотларда портловчи материалларнинг йўқолишини техник жиҳатдан текшириш ва ҳисобга олиш тартиби тўғрисидаги йўриқномага (рўйхат рақами 2803, 2016 йил 20 июн) асосан амалга оширилади.


9. Сақлаш жойлари қуйидаги турларга бўлинади:

а) хизмат муддати бўйича:

портловчи материалларни 90 кунгача бўлган муддатга сақлаш учун мўлжалланган майдончалар;

портловчи материалларни 1 йилгача бўлган муддатга сақлаш учун мўлжалланган қисқа муддатли омборлар;

портловчи материалларни 3 йилгача бўлган муддатга сақлаш учун мўлжалланган вақтинчалик омборлар;

портловчи материалларни 3 йил ва ундан ортиқ бўлган муддатга сақлаш учун мўлжалланган доимий омборлар;

б) мақсади бўйича:

базис омборлар - портловчи материалларни бошқа омборларга бериш учун мўлжалланган;

оралиқ (сарфлаш) омборлар - портловчи материалларни бошқа омборларга ҳамда портлатиш ишларини амалга оширувчи портлатувчига бериш учун мўлжалланган;

д) ер юзасига нисбатан жойлашуви бўйича:

ер усти омборлари - сақлаш жойларининг асоси ер юзасида жойлашган;

ярим чуқурлаштирилган омборлар - сақлаш жойлари ерга карнизгача кўмилган ёки шунга ўхшаш тарзда тупроқ билан ўралган;

чуқурлаштирилган омборлар - сақлаш жойларининг устидаги тупроқ қатлами 15 мэтрдан кам бўлган;

ер ости омборлари - сақлаш жойларининг устидаги тупроқ қатлами 15 мэтрдан ортиқ бўлган;

э) жойлашган ўрни бўйича:

кўчма омборлар - транспорт воситаларида (автомобиллар ёки тиркамаларда) жойлашган ҳамда кўчма хусусиятга эга ишларни бажаришга мўлжалланган;

стационар омборлар.


10. Портловчи материалларни сақлаш жойларидаги сақлаш бинолари (хоналари) сони, уларнинг турлари ва ўлчамлари ушбу Йўриқноманинг 1-иловасига мувофиқ омбор паспортига асосан мослик гуруҳлари бўйича турли портловчи материалларни алоҳида сақлашни таъминлаши лозим.

Омборлар ва сақлаш жойларининг сиғими қуйидагиларга мувофиқ бўлиши керак:

1) базис омбори - ушбу омборнинг умумий сиғими чекланмаган бўлиб, алоҳида сақлаш жойларида эса 420 тонна (нетто) миқдордаги портловчи моддадан ошмаслиги;

2) доимий оралиқ (сарфлаш) омборларидаги барча сақлаш жойларининг умумий сиғими қуйидаги миқдорлардан ошмаслиги керак:

портловчи моддалар - 240 тонна;

детонаторлар - 300 000 дона;

детонация шнури - 400 000 метр;

олов ўтказувчи шнур ва уни алангалаш воситалари - чекланмаган;

3) вақтинчалик оралиқ (сарфлаш) омборларидаги барча сақлаш жойларининг умумий сиғими қуйидаги миқдорлардан ошмаслиги керак:

портловчи моддалар - 120 тонна;

детонаторлар - 150 000 дона;

детонация шнури - 200 000 метр;

олов ўтказувчи шнур ва уни алангалаш воситалари - чекланмаган;

4) қисқа муддатли стационар оралиқ (сарфлаш) омборларидаги барча сақлаш жойларининг умумий сиғими қуйидаги миқдорлардан ошмаслиги керак:

портловчи моддалар - 36 тонна;

детонаторлар - 75 000 дона;

детонация шнури - 100 000 метр;

олов ўтказувчи шнур ва уни алангалаш воситалари - чекланмаган.


11. Стационар омборлардаги ҳар бир сақлаш жойида портловчи моддаларнинг максимал сиғими қуйидагилардан ошмаслиги лозим:

доимий оралиқ (сарфлаш) омборларда 120 тоннадан;

вақтинчалик омборларда 60 тоннадан;

қисқа муддатли омборларда 18 тоннадан.


12. Кўчма омборлардаги портловчи моддалар ва портлатиш воситаларини алоҳида сақлашда уларнинг максимал сиғими қуйидагилардан ошмаслиги лозим:

портловчи моддаларнинг - транспорт воситасининг тўлиқ юк кўтариш қувватигача;

детонаторларнинг - транспорт воситаси юк кўтариш қувватининг 2/3 қисмигача.


13. Ярим чуқурлаштирилган, чуқурлаштирилган ҳамда ер ости оралиқ (сарфлаш) омборларининг умумий сиғими ва улардаги алоҳида сақлаш камераларнинг (ячейкаларнинг) сиғимлари лойиҳа ҳужжатларига мувофиқ белгиланади.

Кўмир ва сланес конларининг омборларидаги тарқатиш камераларининг умумий сиғими қуйидагилардан ошмаслиги лозим:

портловчи моддалар бўйича - етти суткалик захира;

портлатиш воситалари бўйича - ўн беш суткалик захира.


14. Камера шаклидаги омборларда портловчи моддаларнинг максимал сиғими қуйидагилардан ошмаслиги керак:

камераларнинг - 2 тоннадан;

ячейкаларнинг - 400 килограммдан.

Ер ости қазилмаларида алоҳида тарқатиш камеранинг максимал сиғими 2 тонна портловчи модда ва унга мос миқдордаги портлатиш воситаларини ташкил этади.

Алоҳида участка сақлаш пунктнинг максимал сиғими 1 тонна портловчи модда ва унга мос миқдордаги портлатиш воситаларини ташкил этади.


15. Портловчи материалларнинг турли гуруҳларини биргаликда сақлашда уларнинг максимал сиғими мазкур Йўриқноманинг 2-иловасига мувофиқ портловчи моддалар ва портлатиш воситаларининг ўзаро мослиги талабларига риоя этган ҳолда қуйидагича белгиланади:

1) нотурар жойлар, бинолар, ер ости иншоотлари, чодирлар ва шу кабиларда жойлаштирилган қисқа муддатли стационар омборларда 3 тоннагача портловчи моддалар ҳамда 10 минг донагача детонаторлар (детонация ва олов ўтказувчи шнурларнинг билан бирга);

2) қисқа муддатли кўчма омборларда портловчи материалларни сақлашнинг сиғими лойиҳа ҳужжатларида.


16. Лойиҳа ҳужжатларида белгиланган ҳолларда базис омборларида портловчи материалларни портлатувчиларга бериш ҳамда улардан фойдаланилмай қолган портловчи материалларни қабул қилиш операцияларини амалга оширишга қуйидагилар асосида рухсат этилади:

1) портловчи материалларни бериш ва қабул қилиш фақат базис омборлари ҳудудига кириш (чиқиш) жойига яқин жойлашган, асосий сақлаш биноларидан камида 20 метр узоқликдаги махсус ёрдамчи хонадан (сақлаш жойидан) амалга оширилишига;

2) махсус ёрдамчи хона (сақлаш жойи) ёнмайдиган материаллардан қурилган бўлиши, камида 25 см қалинликдаги туташ (тешиксиз) ёнмайдиган (ғишт ёки бетон) девор билан икки қисмга ажратилган бўлиши, шунингдек портловчи моддалар ва портлатиш воситаларини бериш ва қабул қилиш учун алоҳида иккита тамбурга эга бўлишига;

3) махсус ёрдамчи хонада (сақлаш жойида) портловчи материалларнинг умумий миқдори 3 тоннадан ва детонаторлар сони 10 000 донадан кўп бўлмаслигига;

4) махсус ёрдамчи хонада (сақлаш жойида) электродетонаторлар ва капсюл-детонаторлар жойланган қутилар сақлаш жойининг ташқи девори бўйлаб ўрнатилган стеллажларда жойлаштирилишига;

5) портловчи моддалар ва портлатиш воситаларини бериш (қабул қилиш) махсус ёрдамчи хонанинг (сақлаш жойининг) турли тамбурларидан амалга оширилишига.


17. Портловчи материаллар сақлаш жойларининг ёнғинга қарши жиҳозланиши қуйидагиларга биноан амалга оширилиши лозим:

сақлаш жойларини лойиҳалаш, жиҳозлаш ва улардан фойдаланиш ёнғин хавфсизлиги талабларига мувофиқ бўлиши;

базис, доимий ва вақтинчалик омборларининг "Б" ва "D" мослик гуруҳидаги портловчи материалларни сақлаш иншоотларида қўриқлаш ва ёнғин сигнализациясини оърнатиш;

йэр ости ва чуқурлаштирилган омборларда ёнғин жиҳозлари (ёнғин сигнализацияси, ёнғинни автоматик тарзда ўчириш қурилмалари, ёнғин инвентари миқдори ва жойлашуви ҳамда бошқалар) лойиҳа ҳужжатларига мувофиқ ўрнатиш.


18. Портловчи материалларни сақлаш жойларида ўрнатилган электр ускуналари, ёритиш ва яшиндан ҳимоя тизимлари Портлатиш ишларида ягона хавфсизлик қоидаларининг (1992 йил) талабларига мувофиқ жиҳозланиши лозим.


19. Портловчи материалларни сақлаш жойлари юридик шахс томонидан Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси, Қорақалпоғистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармаларининг ҳамда вилоятлар ички ишлар бошқармаларининг жамоат хавфсизлиги хизмати жамоат тартибини сақлаш бошқармалари ҳамда фавқулодда вазиятлар органлари вакиллари иштирокида фойдаланишга қабул қилиниши лозим.

Ер ости омборлари бўйича ушбу вакиллар таркибига қўшимча равишда Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекциясининг Ҳарбийлаштирилган кон-қутқарув қисми вакиллари ҳам киритилади.

Портловчи материалларни сақлаш жойларини фойдаланишга қабул қилиш юридик шахс томонидан далолатнома билан расмийлаштирилиши шарт. Бунда далолатномада сақлаш жойи ва ҳар бир сақлаш иншоотининг жойлашган жойи, тури ҳамда сиғимлари алоҳида-алоҳида кўрсатилиши керак.


20. Юридик шахслар доимий ва вақтинчалик стационар омборлар, тарқатиш камералари ҳамда юклаш-тушириш майдончалари учун ушбу Йўриқноманинг 1-иловасига мувофиқ расмийлаштирилган паспортга эга бўлишлари шарт. Паспортнинг бир нусхаси портловчи материаллар омбори мудирининг (тарқатиш камераси ва юклаш-тушириш майдончаси тарқатувчисининг) иш жойида доимий сақланиши лозим.

Портловчи материалларни сақлаш жойларида фақат паспортда ҳамда портловчи материалларни сақлашга доир рухсатномада кўрсатилган портловчи материалларнинг турлари ва миқдорларини сақлашга рухсат этилади.


21. Портловчи материаллар сақлаш жойларидаги ҳар бир камера, стеллаж ва штабел ёнида сақланаётган портловчи моддалар ва портлатиш воситаларининг номлари, уларнинг амалдаги миқдори, партия рақами, ишлаб чиқарилган санаси, шунингдек сақлаш ва фойдаланиш учун яроқлилигини аниқлаш мақсадида белгиланган навбатдаги синов муддати кўрсатилган ахборот жадваллари ўрнатилиши шарт.


22. Сақлаш жойларида очилган ҳолда портловчи материаллар жойлаштирилган барча яшиклар, қоплар, қутилар ва контейнерлар қопқоқлар билан маҳкам ёпилган ёки боғлаб қўйилган бўлиши, уларга омбор мудирининг имзоси билан тасдиқланган ва портловчи материаллар миқдори кўрсатилган ёрлиқ жойлаштирилиши лозим.


23. Юридик шахслар томонидан портловчи материалларни ташиш фаолияти Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 21 февралдаги 80-сон қарори билан тасдиқланган Махсус электрон тизим орқали айрим фаолият турларини лицензиялаш тартиби тўғрисидаги ягона низомнинг 30-иловасига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси томонидан бериладиган лицензия асосида амалга оширилади.


24. Юридик шахслар томонидан портловчи материалларни автомобиль ва темир йўл транспортида ташиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 22 февралдаги 86-сон қарори билан тасдиқланган Махсус электрон тизим орқали рухсат этиш хусусиятига эга айрим ҳужжатларни бериш тартиб-таомиллари тўғрисидаги ягона низомнинг 65-иловасига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Жамоат хавфсизлиги департаменти жамоат тартибини сақлаш хизмати ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармаларининг ҳамда вилоятлар ички ишлар бошқармаларининг жамоат хавфсизлиги хизмати жамоат тартибини сақлаш бошқармалари томонидан бериладиган рухсатнома асосида амалга оширилади.

Портловчи материалларни автомобиль ва темир йўл транспортида ташиш қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.



4-БОБ. ПОРТЛОВЧИ МАТЕРИАЛЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ


25. Портловчи материаллар Портлатиш ишларида ягона хавфсизлик қоидаларининг (1992 йил) талаблари ҳамда портловчи материалларни қўллаш бўйича йўриқномаларга мувофиқ фақат ўзининг бевосита мўлжалланган мақсадлари доирасида фойдаланилиши лозим.


26. Юридик шахслар объектларида портловчи материалларни зарядлаш ва уларни портлатиш Портлатиш ишларида ягона хавфсизлик қоидаларининг (1992 йил) талабларига мувофиқ расмийлаштириладиган портлатиш ишларининг лойиҳалари ёки бурғулаш-портлатиш (портлатиш) ишлари паспортлари асосида амалга оширилиши керак.


27. Илмий-тадқиқот ва ўқув ишлари жараёнида тажриба мақсадлари учун портловчи материалларни тайёрлашга йўл қўйилади.

Бунда тайёрланадиган портловчи материаллар миқдори режалаштирилган тажриба ишларининг ҳажмидан келиб чиқиб, тегишли илмий-тадқиқот муассасаси ёки таълим ташкилоти раҳбари томонидан белгиланади.

Янги турдаги портловчи материалларни ишлаб чиқиш ҳамда тажриба партиясини ишлаб чиқариш бўйича ишлар илмий-тадқиқот муассасаси ёки таълим ташкилоти томонидан махсус лойиҳалар асосида амалга оширилади.



5-БОБ. ПОРТЛОВЧИ МАТЕРИАЛЛАРНИ ҚАБУЛ

ҚИЛИШ, БЕРИШ ВА ҲИСОБГА ОЛИШ


28. Юридик шахсга кельтирилган портловчи материаллар дарҳол тегишли омбор иншоотлари, майдончалар ёки бошқа сақлаш жойларига жойлаштирилиши ҳамда ишлаб чиқарувчининг (транспорт) жўнатиш ҳужжатлари, наряд-юк хати ёки наряд-йўлланмаси асосида кирим қилиниши шарт.

Портловчи материаллар ортилган транспорт воситалари омборга тунги вақтда келган тақдирда уларни омбор ҳудудида омбор қўриқчиларига топширган ҳолда жойлаштиришга рухсат этилади.


29. Юридик шахслар портловчи материаллар омборларида портловчи материалларнинг кирими ва чиқимини мазкур Йўриқноманинг 3-иловасига мувофиқ Портловчи материалларнинг кирими ва чиқимини ҳисобга олиш китобида, шунингдек мазкур Йўриқноманинг 4-иловасига мувофиқ Портловчи материалларнинг берилиши ва қайтарилишини ҳисобга олиш китобида юритиши шарт.


30. Портловчи материалларнинг кирими ва чиқимини ҳисобга олиш китоби базис ва оралиқ (сарфлаш) омборларининг мудирлари ва портловчи материалларни тарқатувчилари томонидан юритилиши лозим.

Бунда китобда ҳар бир номдаги портловчи материаллар алоҳида ҳисобга олиниши, уларнинг қолдиғи ҳисоблаб чиқилиб, ҳар бир сутканинг охирида китобга қайд қилиниши шарт. Китобга ёзувлар фақат шу сутка давомида миқдори ўзгарган портловчи материаллар бўйича киритилади.


31. Портловчи материалларнинг берилиши ва қайтарилишини ҳисобга олиш китоби портловчи материаллар портлатувчиларга бериладиган ва улардан қолдиқлари қабул қилинадиган омборлари ҳамда тарқатиш камераларида уларнинг мудирлари ва портловчи материалларни тарқатувчилари томонидан юритилиши керак.

Бунда китобда ҳар бир сутканинг охирида сарфланган портловчи материалларнинг номи ва миқдори ҳисобга олиниб, уларнинг чиқими (қайтарилганлардан ташқари берилган қисми) қайд этилиши лозим. Сутка давомида сарфланган портловчи материаллар миқдори ҳар куни китобга киритилиши шарт.

Ялпи портлатиш ишларини амалга оширишда портловчи материалларни иш жойларида беришга, ушбу мақсад учун китобининг алоҳида жилдига расмийлаштирган ҳолда беришга йўл қўйилади. Бунда портловчи материалларнинг чиқими тўғрисидаги маълумотлар китобининг асосий жилдида ҳам кўрсатилиши, китобнинг 7 ва 11-устунларида портловчи материалларни иш жойларига етказиб берган шахс томонидан имзо қўйилиши лозим.


32. Портловчи материалларнинг сақлаш участка пунктидаги портловчи материалларнинг ҳаракати мазкур Йўриқноманинг 5-иловасига мувофиқ Портловчи материалларнинг сақлаш участка пунктида портловчи материалларнинг кирими ва чиқимини ҳисобга олиш китобида қайд этилиши лозим.


33. Портловчи материалларнинг кирими ва чиқимини ҳисобга олиш китоби, Портловчи материалларнинг берилиши ва қайтарилишини ҳисобга олиш китоби ҳамда Портловчи материалларнинг сақлаш участка пунктида портловчи материалларнинг кирими ва чиқимини ҳисобга олиш китобининг бетлари изчил кетма-кетликда рақамланган ва ип ўтказиб тикилган бўлиши керак. Китобнинг охирги бетида унинг нечта бетдан иборат эканлиги кўрсатилиши ва ушбу маълумот юридик шахс раҳбарининг имзоси ва Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекциясининг ҳудудий бошқармалари ёки кон-техника инспекцияларининг муҳри ва масъул ходимининг имзоси билан тасдиқланиши лозим.


34. Мазкур Йўриқноманинг 6-иловасидаги наряд-юк хати портловчи материалларни сақлаш жойидан портловчи материалларни бошқа сақлаш жойига ўтказиш учун асос бўлиб хизмат қилади.

Наряд-юк хати портловчи материалларни берувчи омбор тасарруфидаги юридик шахснинг бухгалтерияси томонидан тўрт нусхада расмийлаштирилади ҳамда корхона раҳбари ва бош бухгалтер томонидан имзоланиб, юридик шахснинг муҳри (мавжуд бўлса) билан тасдиқланади. Наряд-юкхати юридик шахс бухгалтериясининг махсус рўйхатга олиш китобида тартиб рақами, берилган сана ва олувчининг номи кўрсатилган ҳолда рўйхатга олинади.

Наряд-юк хати юридик шахснинг бухгалтерияси томонидан портловчи материалларни олувчига портловчи материалларни олиш учун ишончнома билан бирга тақдим этилади.

Портловчи материалларни берган омбор мудири ёки портловчи материалларни тарқатувчи наряд-юк хатининг бир нусхасини омборда сақлаши, бир нусхасини кузатув ҳужжати сифатида қабул қилувчига бериши ва икки нусхасини олувчининг ишончномаси билан бирга бухгалтерияга топшириши шарт. Бунда нусхалардан бири бухгалтерияда омбордан портловчи материалларни ҳисобдан чиқариш учун асос сифатида доимий сақланади, иккинчиси эса ҳисобга қўшилиб, қабул қилувчига юборилади.

Бир юридик шахсга тегишли бўлган портловчи материаллар омборлари ўртасида портловчи материалларни ўтказишда наряд-юк хати уч нусхада расмийлаштирилади. Омбор мудири ёки портловчи материалларни тарқатувчи портловчи материалларни бергандан сўнг, наряд-юк хатининг икки нусхасини омборда доимий сақлайди, бир нусхасини эса кузатув ҳужжати сифатида қабул қилувчига топширади.

Портловчи материалларни бир омбордан бошқа омборга етказиб беришда портловчи материалларни қабул қилган етказиб берувчи ва уларни берган омбор мудири ёки портловчи материалларни тарқатувчи наряд-юк хатида портловчи материаллар қабул қилинганлиги ва топширилганлиги тўғрисида имзо қўйишлари шарт.

Наряд-юк хати асосида портловчи материаллар омбордан участка сақлаш пунктларига ҳамда ялпи портлатиш ишлари олиб бориладиган жойларга етказиб бериш учун бериладиган портловчи материаллар ҳам ҳисобга олинади. Бундай ҳолларда наряд-юк хати портлатиш ишлари ёки портлатиш ишлари хизмати раҳбари томонидан икки нусхада имзоланиши лозим.

Омбор мудири ва портловчи материалларни тарқатувчи портлатиш ишлари учун талаб этилган портловчи материалларни бергандан сўнг, наряд-юк хатининг бир нусхасини омборда доимий сақлайди, иккинчи нусхасини эса кузатув ҳужжати сифатида етказиб берувчига топширади.


35. Мазкур Йўриқноманинг 7-иловасидаги наряд-йўлланма портлатиш ишларини амалга ошириш учун портлатувчиларга портловчи материалларни бериш учун асос бўлиб хизмат қилади.

Наряд-йўлланма портлатиш ишлари олиб борилаётган жойнинг бошлиғи ёки унинг ўринбосари томонидан имзоланиши лозим.

Газ ва аланга хавфи мавжуд шахта ва конларда наряд-йўлланма қўшимча равишда портлатиш ишлари ва шамоллатиш хизмати раҳбарлари ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан имзоланиши ҳамда шахта раҳбари томонидан тасдиқланиши шарт.

Портлатувчи қабул қилиб олган портловчи материалларнинг бутлиги, улардан тўғри фойдаланиш, портлаш жойига етказиш, сақлаш ва омборга қайтариш учун шахсан жавобгар ҳисобланади. Портловчи материалларни бошқа шахсларга бериш, ўзбошимчалик билан йўқ қилиш, иш жойида ташлаб кетиш, бошқа мақсадларда фойдаланиш, шунингдек уларнинг йўқолиши ёки нобуд бўлишига йўл қўйилмайди.

Бир вақтнинг ўзида бир нечта портлатувчилар меҳнат жамоаси таркибида ишлаганда, улардан бири меҳнат жамоасининг бошлиғи этиб тайинланади ва наряд-йўлланма унинг номига расмийлаштирилади. Меҳнат жамоаси олинган портловчи материалларнинг бутлиги, улардан фойдаланиш ва сарфлаш учун жавобгар бўлади.

Портлатиш ишлари тугагандан сўнг наряд-йўлланма номига расмийлаштирилган портлатувчи мазкур ҳужжатда портлатиш ишлари олиб борилган жой, сарфланган портловчи материаллар миқдори ва портлатилган зарядлар сони тўғрисидаги маълумотларни кўрсатади ҳамда наряд-йўлланмада портловчи материалларнинг чиқими тўғрисидаги ёзувни ўз имзоси билан тасдиқлайди. Сменадаги ишларга раҳбарлик қилган техник назорат хизмати ходими ушбу маълумотларнинг ҳаққонийлиги ва портловчи материалларнинг белгиланган мақсадда қўлланилганлигини ўз имзоси билан тасдиқлаши шарт.

Портловчи материалларнинг қолдиқлари, шунингдек наряд-йўлланмалар иш сменаси якунлангандан сўнг, портлатувчилар томонидан шахсан портловчи материаллар омборлари ҳамда тарқатиш камералари ва участка сақлаш пунктларига топширилиши лозим.

Олдин олинган портловчи материаллар сарфи бўйича наряд-йўлланмани тақдим этмаган портлатувчиларга портловчи материаллар бериш қатъиян тақиқланади.

Наряд-йўлланма омбордан берилган портловчи материалларни Портловчи материалларнинг кирими ва чиқимини ҳисобга олиш китоби ёки Портловчи материалларнинг сақлаш участка пунктида портловчи материалларнинг кирими ва чиқимини ҳисобга олиш китобида қайд этиш учун асос бўлиб хизмат қилади, портлатиш ишлари тугагандан сўнг, тўлдирилган наряд-йўлланма эса портловчи материалларни Портловчи материалларнинг берилиши ва қайтарилишини ҳисобга олиш китоби ҳисобдан чиқариш учун асос ҳисобланади.


36. Мазкур Йўриқноманинг 30 - 35-бандларида кельтирилган ҳужжатлар юридик шахсларда камида уч йил давомида сақланиши лозим.

Ушбу ҳужжатларга қалам билан ёзишга, доғ туширишга ва ёзувларни ўчириб тузатишга йўл қўйилмайди. Ҳар қандай тузатишлар аввалги ёзувларни сақлаб қолган ҳолда тўғри маълумотни киритиш орқали амалга оширилиши лозим. Бунда ҳар бир тузатиш уни киритган шахс томонидан изоҳланиши ва имзо билан тасдиқланиши шарт.


37. Портловчи материаллар омборларида портловчи материалларни бериш учун наряд-йўлланмалар ва наряд-юк хатларини имзолаш ҳуқуқига эга шахсларнинг муҳр ва имзо намуналари, шунингдек портловчи материалларни қабул қилиб олиш ҳамда уларнинг амалдаги чиқимини тасдиқлаш ҳуқуқига эга шахсларнинг имзо намуналари мавжуд бўлиши лозим.

Имзо намуналари юридик шахс раҳбари томонидан тасдиқланган бўлиши шарт. Бошқа шахслар томонидан имзоланган ҳужжатлар асосида портловчи материалларни беришга ҳамда уларнинг чиқими тўғрисидаги ҳисоботларни қабул қилишга йўл қўйилмайди.

Мансабдор ва бошқа ваколатли шахслар алмашган тақдирда, уларнинг имзо намуналари янгиланиши шарт.


38. Тарқатиш камераларида портловчи материалларни ҳисобга олиш портловчи материаллар омборлари учун белгиланган тартибда амалга оширилиши шарт.


39. Портловчи материалларнинг кирими ва чиқимини ҳисобга олиш юридик шахснинг бухгалтерияси томонидан портловчи материаллар омборлари мудирлари тақдим этган ушбу Йўриқноманинг 30 - 35-бандларида кельтирилган ҳужжатлар асосида амалга оширилади.


40. Портлатувчиларга ишлаб чиқарувчи томонидан индивидуал рақамлар қўйилган портловчи материаллар берилганда, ушбу рақамлар Портловчи материалларнинг берилиши ва қайтарилишини ҳисобга олиш китобида қайд этилиши керак.

Металл гильзали электродетонаторлар ва капсул-детонаторларни юридик шахс ҳамда портлатувчининг шахсий рақамини белгиловчи махсус қурилмалар ёрдамида тамғалашга рухсат этилади. Бунда ушбу маълумотлар Портловчи материалларнинг берилиши ва қайтарилишини ҳисобга олиш китобида ҳамда портлатувчининг наряд-йўлланмасига киритилиши лозим.

Зарба тўлқини асосида ишлайдиган ноелектрик портлашни қўзғатувчи воситаларини тамғалаш ишлаб чиқарувчининг йўриқномаларига мувофиқ амалга оширилиши шарт.



6-БОБ. ПОРТЛОВЧИ МАТЕРИАЛЛАРНИ ҚЎРИҚЛАШ


41. Портловчи материаллар ташиш жараёнида, омборларда сақланишида ҳамда портлатиш ишлари олиб бориладиган жойларда йўқолиши ёки ўғирланишининг олдини олишни таъминлаш мақсадида доимий қўриқлов остида бўлиши лозим.


42. Портловчи материалларни ташиш жараёнида уларни қўриқлаш ва кузатиб бориш талаблари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.


43. Портловчи материалларни сақлаш жойлари қуйидаги талабларга кўра қўриқланади:

1) портловчи материалларни омборлари сутка давомида узлуксиз қўриқланиши шарт. Доимий омборлар Ички ишлар вазирлигининг бўлинмалари томонидан қўриқланади, қисқа муддатли, оралиқ (сарфлаш) ва ер ости омборлари Ички ишлар вазирлиги бўлинмалари ёки идоравий ҳарбийлаштирилган қўриқлаш бўлинмалари томонидан қўриқланиши мумкин;

2) ер ости омборларидан ташқари барча турдаги портловчи материалларни сақлаш омборларининг қўриқлаш ходимлари ўқотар қурол билан қуролланган бўлиши шарт.

Қоъриқлаш тури, постлар таркиби ва сони, қуролланиши, қўриқлаш ва кириш-чиқиш тартиби ҳамда фавқулодда вазиятларда қоровул ҳаракатлари юридик шахс раҳбари томонидан ички ишлар органлари билан биргаликда белгиланади.

Қўриқлаш постлари сони ва қўриқлаш тартибини ўзгартириш юридик шахс раҳбари томонидан ички ишлар органлари билан биргаликда амалга оширилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикасининг алоҳида муҳим ва тоифаланган объектларига мансуб портловчи материалларни сақлаш омборларининг қўриқлаш Ўзбекистон Республикасининг алоҳида муҳим ва тоифаланган объектларини қўриқланишини ташкил қилиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади;

3) портловчи материалларни сақлаш жойларининг қўриқлашни кучайтириш мақсадида блок-постларда жойлаштириладиган хизмат итларидан фойдаланишга рухсат этилади;

4) портловчи материалларни омборлари ва тарқатиш камералари ташқаридаги шахта ва конларнинг ер ости қазилмаларида металл қутилар ёки сейфларда жойлаштирилган портловчи материалларни қўриқлаш тартиби юридик шахс раҳбари томонидан Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекциясининг ҳудудий бошқармалари ёки кон-техника инспекцияси ҳамда ички ишлар органлари билан биргаликда белгиланади;

5) йэр ости портловчи материаллар омборларини қўриқланиши фақат совуқ қурол ёрдамида амалга оширилади. Ушбу омборларни қўриқлаш узлуксиз суткалик навбатчиликка жалб этилган ҳамда совуқ қурол билан қуроллантирилган портловчи материаллар тарқатувчиларига юклатилиши мумкин;

6) портловчи материаллар омборларида барча портловчи материалларни сақлаш иншоотлари қулфланиши, пломбаланиши (муҳрланиши) ва қўриқлаш хизмати вакилига қабул-топшириш асосида топширилиши шарт. Омборда портловчи материаллар тарқатувчиларнинг узлуксиз суткалик навбатчилиги ташкил этилган тақдирда, портловчи материалларни сақлаш иншоотлари пломбаламаслиги (муҳрланмаслиги) талаб этилмаслиги мумкин;

7) портловчи материаллар омборлари ва портловчи материалларни сақлаш жойлари Портлатиш ишларида ягона хавфсизлик қоидаларининг (1992 йил) талабларига мувофиқ ташқи периметрик ва (ёки) ички қўриқлаш сигнализацияси билан жиҳозланади;

8) йэр усти портловчи материаллар омборлари атрофида камида 50 метр кенгликдаги тақиқланган зона ташкил этилади Ушбу ҳудуд чегаралари ва ундан фойдаланиш тартиби юридик шахс раҳбари томонидан ички ишлар органлари ва портловчи материаллар омборини қўриқлашни амалга оширувчи бўлинма иштирокида белгиланади;

9) ер ости омборларидан ташқари портловчи материаллар омборларида қоровул постлари билан қоровул хонаси ўртасида тўғридан-тўғри икки томонлама телефон алоқаси ўрнатилади.

Ер ости омборларида ишлаб чиқариш участкаси диспетчери (навбатчиси) ўртасида тўғридан-тўғри икки томонлама симли телефон алоқа воситалари ўрнатилиши керак.

Қоровулхонада юридик шахс маъмурияти, ҳудудий ички ишлар ва фавқулодда вазиятлар органлари билан тўғридан-тўғри алоқани таъминловчи телефон ёки стационар радиоалоқа воситалари ўрнатилиши зарур;

10) портловчи материалларни юклаш-тушириш майдончаларида портловчи материаллари мавжуд бўлган бутун вақт давомида периметр бўйлаб узлуксиз қуролланган қўриқлаш билан таъминланиши лозим;

11) портловчи материалларни ишлаб чиқаришда фойдаланиладиган бино ва иншоотларда ҳамда портловчи материалларни сақлаш омборларига ва улар жойлашган ҳудудларга юридик шахс раҳбарининг рухсати билан бериладиган доимий ёки вақтинчалик рухсатномалар асосида киришга рухсат берилади.


44. Портловчи материалларни омборлардан бевосита портлаш ишларни бажариш жойларига етказиб бериш портлатувчи ва (ёки) тарқатувчи ҳамда юридик шахсларнинг бошқа ходимлари қўриқловида амалга оширилиши мумкин. Бунда қўшимча равишда қуролланган қўриқлаш ходимларини иштирокини таъминлаш юридик шахс раҳбари томонидан ички ишлар органлари билан биргаликда кўриб чиқилади. Портлатиш ишлари олиб бориладиган жойларга кельтирилган портловчи материаллар ушбу шахсларнинг узлуксиз қўриқловида бўлиши лозим.


45. Портловчи материалларни омборлардан бевосита портлаш ишларни бажариш жойларига етказиб беришда фойдаланиладиган транспорт воситалари юридик шахсларнинг навбатчилик хизмати билан тўғридан-тўғри алоқани таъминловчи телефон ёки радиоалоқа воситалари билан жиҳозланган бўлиши керак.



7-БОБ. ПОРТЛОВЧИ МАТЕРИАЛЛАРНИ

САҚЛАШ ЖОЙЛАРИ ФАОЛИЯТИ

УСТИДАН НАЗОРАТ


46. Портловчи материалларни ишлаб чиқариш, ташиш, сақлаш, реализация қилиш, улардан фойдаланиш устидан текширув амалга оширилади.

Бунда текширув юридик шахс раҳбари томонидан тайинланган масъул ходимлар томонидан ёки қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда назорат қилувчи органлар томонидан амалга оширилади.


47. Портловчи материалларни текширувдан ўтказиш жараёнида уларни сақлаш идишларининг муҳри, пломбаси ва қадоқларининг бутлиги таъминланган ҳолда очилмаганлиги аниқланган тақдирда, ушбу сақлаш идишларини очмасликка йўл қўйилади.


48. Очилган қутилардаги электродетонаторлар, капсюл-детонаторлар, пиротехник релелар ҳамда бошқа инициялаш воситаларининг сони портловчи материалларни сақлаш омборларининг тамбурида, алоҳида камерада ёки портловчи материалларни сақлаш омборларидан ташқарида текширилиши лозим.


49. Портловчи материалларнинг камомади ёки ортиқчалиги аниқланган тақдирда юридик шахс дарҳол бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекциясининг ҳудудий бошқармалари ёки кон-техника инспекцияларига, ҳудудий ички ишлар органига, Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг ҳудудий бўлинмасига хабар берилиши шарт.


50. Текширув жараёнида, шу жумладан қуйидаги масалалар ўрганилади:

1) портловчи материалларни қабул қилиш, бериш, ҳисобга олиш ва улардан фойдаланиш тартибига риоя этилишини;

2) портловчи материалларни сақлаш омборхоналарининг яроқлилигини, уларни юклаш меъёрларига риоя қилинишини, кириш йўллари ва яшин қайтаргич воситаларининг мавжудлигини ва уларнинг ҳолатини;

3) портловчи материалларни сақлаш омборхоналарини техник жиҳозланганлигини, уларни ёритилиши, хавфсиз зоналар ҳамда ички ва ташқи алоқа воситаларининг ҳолатини;

4) қўриқлаш-ёнғин сигнализацияси воситалари ҳамда қўриқлашнинг техник воситаларининг мавжудлигини ва уларнинг ҳолатини;

5) портловчи материалларни ишлаб чиқаришда фойдаланиладиган бино ва иншоотларда ҳамда портловчи материаллар омборларига рухсатсиз кириш ва улардан фойдаланишга йўл қўймасликка қаратилган режимнинг ҳолатини;

6) портловчи материалларни омборхонадан олиб чиқиш ҳолатини.


51. Назорат қилувчи органлар томонидан мазкур Йўриқноманинг 50-бандидан ташқари қуйидагилар қўшимча текширилиши мумкин:

1) қўриқлаш ишларини олиб бораётган шахсий таркиби тўлиқлигини, қўриқлаш постлари жойлашувининг мавжуд куч ва воситаларга мувофиқлигини;

2) қўриқлаш ходимларининг қуролдан фойдаланиш қоидаларини билиши, қўриқлаш фаолиятига хавф туғдирувчи ҳолатлар юзага келганда уларнинг ҳаракат қилишга тайёрлиги;

3) қўриқлаш ишларини олиб бораётган шахсларнинг хизматни ўташ давомийлиги, сменаларнинг алмашуви тартиби, овқатланиш ва дам олишнинг ташкил этилганлиги;

4) идоравий ҳарбийлаштирилган қўриқлаш бўлинмалари ходимларига қуролларни сақлаш ҳамда олиб юриш ҳуқуқини берувчи рухсат этиш ҳужжатлари тўғри расмийлаштирилганлигини;

5) қуролларнинг бутлигини, тўғри ҳисобга олинишини, улардан фойдаланиш, уларни бериш ва қабул қилиш, қурол ва ўқ-дориларнинг бутлиги устидан назоратни ташкил этишни таъминловчи шароитларнинг мавжудлигини.



8-БОБ. ЯКУНИЙ ҚОИДА


52. Мазкур Йўриқноманинг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.

        

         




Йўриқномага

1-ИЛОВА



_________________________________________________________________________

(юридик шахс номи)



Портловчи материаллар омбори

ПАСПОРТИ

         

1. Портловчи материаллар омбори:



(омборнинг номи ва жойлашган жойи)

              

2. Омбор тури:



(басис, оралиқ (сарфлаш) ва бошқалар)

             


(ер усти, ярим чуқурлаштирилган, чуқурлаштирилган, ер ости)

          

3. Омбор ҳудудида жойлашган сақлаш жойлари:

       

а) портловчи моддаларни сақлаш учун:



(сақлаш хоналари сони ва рақамлари)

             

б) портлатиш воситаларини сақлаш учун:



(сақлаш хоналари сони ва рақамлари)

             

отиш ва портлатиш қурилмаларини сақлаш учун



(сақлаш хоналари сони ва рақамлари)

             

4. Бинолар қандай материалдан қурилган:


           

а) портловчи моддаларни сақлаш учун


           


-сонли сақлаш хонаси

            


-сонли сақлаш хонаси

            


-сонли сақлаш хонаси

            


          

б) портлатиш воситаларини сақлаш учун:


           


-сонли сақлаш хонаси

            


-сонли сақлаш хонаси

            


-сонли сақлаш хонаси

            


          

д) портлатиш қурилмаларни сақлаш учун


           


-сонли сақлаш хонаси

            

Кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Сақлаш хонаси рақами,

кўрсаткичлар

       

5. Стеллажлар тавсифи:


-

-

энг юқори токчагача бўлган баландлиги


метр


энг пастки токчадан полгача бўлган масофа


метр


энг юқори токчадан шифтгача бўлган масофа


метр


девордан стеллажгача бўлган масофа


метр


стеллажлар орасидаги йўлакнинг кенглиги


метр


Токчалар сони


дона


6. Штабелларда сақлашда тахта супанинг тавсифи:


-

-

тахта супанинг (таглик) полдан баландлиги


метр


девордан тахта супагача (таглик) бўлган масофа


метр


тахта супалар (таглик) орасидаги йўлакнинг кенглиги


метр


7. Майдоннинг тавсифи:


-

-

узунлиги


метр


кенглиги


метр


ер сатҳидан баландлиги


метр


қоплама кўриниши


-


8. Омборнинг чегаравий сиғими:


-

-

тротил ва унинг қоришмалари


тонна


аммиак селитраси асосидаги портловчи модда


тонна


порох


тонна


капсюль-детонаторлар (портловчи модданинг вазни/миқдори)


тонна/минг дона


электродетонаторлар (портловчи модданинг вазни/миқдори)


тонна/минг дона


детонацияловчи шнур (портловчи модданинг вазни/миқдори)


тонна/минг метр


оловоътар шнур (порох вазни/миқдори)


тонна/минг дона


9. Уюмларнинг (ғовларнинг) тузилиши:


-

-

уюмнинг (ғов) баландлиги


метр


уюмнинг (ғов) материали


-


пастки кенглиги


метр


юқори кенглиги


метр


бино деворидан уюмнинг (ғов) пастки сатҳигача бўлган масофа


метр


уюмнинг (ғов) қирраси


метр


10. Яшинҳимоя:




яшин қайтаргичлар сони


дона


яшин қайтаргичлар баландлиги


метр


яшин қайтаргичлар орасидаги масофа


метр


омбор биноси деворидан яшин қайтаргичгача масофа


метр


ерга улагичлар қаршилиги (ҳисобланган)


электр қаршилиги (Ω)


яшиннинг иккиламчи таъсиридан ҳимояловчи яшин қайтаргичлар сони


дона


контурлар орасидаги энг қисқа масофа


метр


иккиламчи яшин уришидан бино деворларини ерга улаш йўли билан ҳимоялаш


метр


11. Ёнғиннинг олдини олиш чора-тадбирлари:




бино атрофи бўйлаб ўт-ўланлардан тозаланган масофа (минераллаштирилган йўлак кенглиги)


метр


оът ўчиргичлар сони


дона


сувли идишлар сони


дона


қумли қутилар сони


дона


           

Ёнғинга қарши ариқлар кенглиги (юқори қисми бўйича), метр


           

Чуқурлиги, метр

;

деворгача бўлган масофа, метр


         

Омбор атрофи бўйлаб тақиқланган зона кенглиги, метр


           

Ўрмондаги дарахтзорлардан тозаланганлиги, метр


           

Ҳовузлар: сони ва ҳажми (сунъий ва табиий)


           


          

Ёнғин ўчириш насослари (типи, унумдорлиги)


           


          

Бошқа жиҳозлар (челак, ўт ўчириш чангаги ва бошқалар)


           


          

12. Тўсиқ:


           

Материали


           

Баландлиги ва узунлиги (ҳар бир томонининг), метр


           

Энг яқин сақлаш жойи деворигача бўлган масофа, метр


           

Дарвоза, эшикча (сони, конструкцияси, материали)


           


          

13. Омбор ёриткичи:


           

Тармоқ кучланиши, V


           

Чироқ тури


           

Ёритиш нуқталарининг сони


           

Ток манбайи


           

Захира ёриткичнинг мавжудлиги


           

14. Алоқа ва сигнализация (қанақа):

             

а) қўриқлаш хизмати билан


           

б) Фавқулодда вазиятлар бўлими билан


           

д) юридик шахс билан (шахта, рудник, карер ва бошқалар билан)


           

15. Омборни қўриқлаш:

                

Қўриқлаш тури


           

Ходимларнинг умумий сони


           

Кундузги постлар сони


           

Тунги постлар сони


           

Хизмат итлар турадиган постлар сони


           

16. Асбоблар номи (тури, сони)


           

Ҳаво температурасини ўлчаш учун


           


          

Бошқалар (яшинҳимояни текшириш ва бошқалар учун)


           


          

17. Омбор ҳудудидаги ёрдамчи бинолар (санаб ўтинг):


           


         


         

18. Портловчи материалларни темир йўл станциясидан омборга ташиш:

            

Йўл тури


           

Масофа


           

Станция (йўлнинг номланиши) тўхташ жойи номи


           


         

(жойлашган жойи)


           


         

19. Ер ости омборлари учун:

         

Склад типи



(ячейкали, камерали)

            

Жойлашган жойи


           


(горизонт, омборга олиб борадиган лаҳим)

          

Шахта стволидан масофаси, метр


           

Ер юзасидан вертикал масофаси, метр


           

20. Эксплуатацияга қабул қилинган сана


           

21. Устки омбор паспортига иловалар:


а) омбор ва унинг атрофини энг катта сиғимдаги портловчи материаллар омборхонаси зарба ҳаво тўлқинидан ҳисобланган хавфсиз масофага мос келадиган радиусда (1 : 10000 масштабдан кам бўлмаган) барча бинолар, йўллар ва ҳаво тўлқинининг ҳаракатига тўсқинлик қилувчи табиий тўсиқлар чизилган, масофаларни кўрсатган ҳолда жойлаштириш режаси;


б) омбор ҳудуди ва ундаги барча бинолар, чегаралар, эшиклар, эшикчалар ва бошқаларнинг (1 : 500 масштабдан кам бўлмаган) масофалари билан кўрсатилган режаси;


д) яшинҳимоя мосламасининг ерга улагичларини жойлашиш схемаси.

          

22. Паспорт тўлдирилган сана


           

Имзолар:

            

Юридик шахс раҳбари







(имзоси)


(Ф.И.О.)

             

______ нусхада тузилган, бир нусхаси портловчи материаллар омборхонасида сақланади

             

Изоҳ: омборхона ҳудудига портловчи моддаларни ишлаб чиқариш ва тайёрлаш пунктлари, лабораториялар ва бошқалар жойлаштирилганда омборхона паспортининг иловаларида уларнинг асосий тавсифи кўрсатилиши керак.

       

           




Йўриқномага

2-ИЛОВА



Портловчи материаллар билан муомала қилишда

хавфлилик даражаси бўйича мослик гуруҳлари

            

Мослик

(хавфлилик)

гуруҳи

       

Портловчи материаллар ва маҳсулотларнинг номлари

А

Портлашни қўзғатувчи портловчи моддалар


Б

Таркибида портлашни қўзғатувчи портловчи моддалар мавжуд бўлган маҳсулотлар


C

Улоқтирувчи портловчи моддалар ва бошқа дефлаграцияловчи портловчи моддалар ёки таркибида улар бўлган маҳсулотлар (тутунсиз порох)


D

Иккиламчи детонацияловчи портловчи моддалар; тутунли порох; таркибида портлашни қўзғатиш воситалари ва улоқтирувчи зарядлар бўлмаган детонацияловчи портловчи моддалар


Э

Таркибида портлашни қўзғатиш воситалари бўлмаган, лекин улоқтирувчи заряди бўлган иккиламчи детонацияловчи портловчи моддалар бўлган маҳсулотлар (енгил алангаланувчи суюқликлардан ташқари)


Ф

Таркибида иккиламчи детонацияловчи портловчи моддалар, портлашни қўзғатиш воситалари ва улоқтирувчи зарядлар бўлган (таркибида енгил алангаланувчи ва гиперболик суюқликлар бўлганларидан ташқари) ёки улоқтирувчи зарядларсиз маҳсулотлар


Г

Пиротехник моддалар ва/ёки таркибида улар бўлган маҳсулотлар, ҳамда таркибида портловчи моддалар, шунингдек ёритувчи, ёндирувчи, ёшлантирувчи ёки тутун ҳосил қилувчи моддалар (сув билан фаоллаштириладиган ёки таркибида оқ фосфор, фосфидлар, енгил алангаланувчи суюқликлар ёки геллар бўлмаган маҳсулотлардан ташқари)


Н

Таркибида сезгирлиги ўта паст детонацияланувчи моддали маҳсулотлар


С

Тасодифан ишлаб кетганда ҳар қандай хавфли ўрамнинг ўзи билан чекланадиган, башарти ўрами аланга билан парчаланган ҳолда, портлаш ёки улоқтириб юбориш чекланган, авария чораларини олиб боришга ёки ўрамга бевосита яқин жойда ёнғинни ўчиришга тўсқинлик қилмайдиган ўрамланган моддалар ва (ёки) маҳсулотлар


      

Изоҳ:


1. Муайян портловчи материалнинг бир-бирига мослик гуруҳига мансублиги, шунингдек кичик синфга мансублиги портловчи материалнинг ишлаб чиқарувчиси томонидан белгиланади ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда ва фойдаланиш бўйича йўриқнома (қўлланма)ларда кўрсатиб ўтилади.


2. Турли гуруҳлардаги портловчи материаллар алоҳида-алоҳида ташилиши лозим.


3. Биргаликда сақлашга қуйидаги талаблар бажарилган ҳолатда йўл қўйилади:

1) тутайдиган (Д гуруҳ) ва тутамайдиган (С гуруҳ) порохлар ҳужжатларга мувофиқ улар орасидаги энг сезгирларига қўйиладиган талабларга мувофиқ;

2) оловоътар шнурлар, уларни ва порохларни ёқувчи воситалар, сигналли ва порохли патронлар ҳамда сигнал ракеталари (Г гуруҳ) В, С ва D гуруҳларидаги портловчи материаллари билан бирга;

3) детонацияловчи шнурлар ва детонацияловчи ленталар (Д гуруҳи) капсюл-детонаторлар, электродетонаторлар ва пиротехника релелари билан бирга.

4. В, С, Д, Э, Ф, Г, Н ва С гуруҳларидаги портловчи материалларни автомобиль транспорти орқали биргаликда ташишга қуйидаги талаблар бажарилган ҳолатда йўл қўйилади:

1) Оъзаро мос бир гуруҳдаги, лекин турли синфостидаги портловчи материалларни уларга 1.1 синфостидаги портловчи материаллар сифатида хавфсизлик чоралари қўлланилган шароитларда биргаликда ташиш мумкин;

2) Э (агар мазкур гуруҳдаги юк ташилаётган бўлса) ёки С (Э гуруҳдаги портловчи материаллар мавжуд бўлмаган ҳолатда) мос гуруҳга киритилган кичик рақамли синфостидагилар учун белгиланган талаблар бажарилган ҳолатда, С, D ва Э гуруҳлардаги портловчи материалларни ўзаро биргаликда ташиш мумкин;

3) С мос гуруҳидаги портловчи материалларни бошқа кўрсатиб ўтилган мос гуруҳлардаги портловчи материаллар билан биргаликда ташиш мумкин;

4) Н мос гуруҳдаги портловчи материаллар, одатда С мос гуруҳидаги портловчи материаллардан ташқари, бошқа мос гуруҳдаги портловчи материаллар билан биргаликда ташилиши керак эмас. Бироқ агар Н мос гуруҳдаги портловчи материаллар С, D ва Э гуруҳлардаги портловчи материаллар билан биргаликда ташилса, уларнинг барчаси D мос гуруҳига эга сифатида баҳоланиши лозим.

        

            




Йўриқномага

3-ИЛОВА



Портловчи материалларнинг кирими

ва чиқимини ҳисобга олиш

КИТОБИ

        

Портловчи материалларнинг номи ____________________________________

          

Кирим

         

Чиқим

Текширувчининг имзоси

Кун, ой

Ҳар бир кун учун қолдиқ


Қаердан,

қандай

ҳужжат

орқали

қабул

қилинган

        

Тайёрланган сана

Партия рақами

Сутка давомида кирим

Жами ой бошидан

Кун, ой

Қаерга,

қандай

ҳужжат

орқали юборилган


Партия рақами

Сутка давомида чиқим

Жами ой бошидан


1

    

2


3


4

      

5


6


7


8


9

       

10


11


12


13

      





























































         

            




Йўриқномага

4-ИЛОВА



Портловчи материаллар бериш

ва қайтаришни ҳисобга олиш

КИТОБИ

           

Берилган сана

Портла-

тувчининг фамилияси

Наряд-

йўлланма санаси, рақами

Берилаётган портловчи материал-

ларнинг номланиши, маҳсулот партияси рақамлари

Ўлчов бирлиги

Берилган портловчи материал-

ларнинг миқдори

Портла-

тувчининг портловчи материал-

ларни қабул қилиб олганлиги тўғрисидаги имзоси

Сарфланган портловчи материал-

ларнинг миқдори

Қайтарилган портловчи материал-

ларнинг миқдори ва рақами

Портловчи материаллар омбор мудири ёки тарқатув-

чининг портловчи материал-

ларни қабул қилиб олганлиги тўғрисидаги имзоси


Портла-

тувчининг портловчи материал-

ларни

топшир-

ганлиги тўғрисидаги имзоси

1

              

2

3

4

5

6

7

8

                

9

10

11






















 





















         

Изоҳ: турли портловчи материаллардан фойдаланилганда ҳар бир графада портловчи материаллар, портлашни қўзғатувчи воситалар, портлатиш қурилмалари, шунингдек, электродетонаторлар, секинлашув босқичларининг фақат бир туригина ёзилиши учун 4, 6, 8 ва 9-графалар қўшимча равишда бўлиниши лозим.

         

         




Йўриқномага

5-ИЛОВА



Портловчи материалларнинг сақлаш участка

пунктида портловчи материалларнинг

кирими ва чиқимини ҳисобга олиш

КИТОБИ

            

Портловчи материалларни сақлаш участка пунктининг шкаф ____ -рақами

    

Кун, ой

Портловчи материалларни етказиб берган шахснинг

Ф.И.О.

Кирим

        

Наряд-

йўлланма рақами, санаси

Портловчи материаллар номи

       

Портловчи моддалар (кг), патрон рақамлари

         

Электродетона-

торлар (дона)

           

детонаторлар, дона

    

Детонация шнури, м

Олов ўтказувчи шнур, м

Ўт олдириш патронлари, трубкалар




1

2

      

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18


   

  


















   

     

















               

      


Шахс имзоси

           

Портлатиш учун олинган

              

Ампула, дона

Полиэ-

тиленли идишлар, дона

Портловчи материал-

ларни етказиб берувчи-

нинг

Портловчи материал-

ларни қабул қилган-

нинг

Наряд-

йўл-

ланма рақами

Портловчи материаллар номи

     

Портловчи

моддалар (кг),

патрон рақамлари

         

Электродетонаторлар (дона)

Оът олдириш патронлари, трубкалар

    

Дето-

нация шнури, м


Дето-

натор-

лар

Олов

ўтка-

зувчи

шнур,

м

          

Капсюль-

дето-

натор-

лар,

дона


19

      

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

































           

               


Имзо

      

Қайтарилди


Ампула, дона











Полиэтиленли идишлар, дона

Портловчи материалларни олган портлатувчи шахс

Портловчи материалларни берган шахс

Портловчи моддалар (кг), патрон рақамлари

      

Электродетонаторлар (дона)

ўт олдириш патронлари, трубкалар

     

Олов ўтказувчи шнур,

м

          

Дето-

натор-

лар,

дона

36

37

38

39

   

40

41

     

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

    

































       

           


Имзо

Участка сақлаш пунктидаги

умумий қолдиқ

     


Ампула, дона

        




Портловчи материаллар номи

      

Детонация шнури,

м

       






Полиэ-

тиленли

идишлар,

дона

Портловчи материал-

ларни олган

портлатувчи

шахс


Портловчи

материал-

ларни

берган

шахс


Портловчи

моддалар (кг),

патрон

рақамлари

         

Электро-

детонаторлар,

дона

53

       

54

55

56

57

58

59

          

60

61

62

63

64

      

65

66

67

68

69

































                 

            


Шахс имзоси

      

Детонаторлар, дона

Детонация шнури, м

Олов ўтказувчи шнур, м

Оът олдириш патронлари, трубкалар

      



Ампула, дона

Полиэтиленли идишлар, дона

Портловчи материалларни топширганнинг

Портловчи материалларни қабул қилганнинг

70

        

71

72

73

74

75

75

77

78

         

79

80





















              

Изоҳ: турли портловчи материаллар қўлланилганда портловчи моддаларнинг алоҳида турларини, шунингдек алоҳида секинлаштириш босқичидаги электродетонаторларни ёзиш учун номлар кўрсатилган устунлар ажратилиши лозим.

       

              




Йўриқномага

6-ИЛОВА



________________________________________________________________________

(юридик шахс номи)

              

      

НАРЯД-ЮК ХАТИ ___- сони

        

Портловчи материаллар омбори


           

Бериб юборилди


           

Орқали


           

Бериб юборилган сана


           

Портловчи

материалларнинг

номи

Ўлчов

бирлиги

Талаб

қилинган

Бериб юборилган

          

Ишлаб

чиқарувчи

завод

Ишлаб

чиқарилган

сана

Миқдор

Партия

рақами

Портловчи

материалларни

берган шахснинг

имзоси

 

Портловчи

материалларни

олган шахснинг

имзоси


1

         

2

3

4

5

6

          

7

8

9










 

















 









        

          

Юридик шахс раҳбари








(имзоси)


(Ф.И.О.)








Бош (катта) ҳисобчи








(имзоси)


(Ф.И.О.)


         

           




Йўриқномага

7-ИЛОВА



Юридик шахс _______________ Портлатиш ишлари олиб бориладиган жой __________________ Смена______________

      

            

НАРЯД-ЙЎЛЛАНМА ____-сони

            

"___" ___________ 20__ йил портлатиш ишларини амалга ошириш учун

порлатувчи _________________________________________________________га

.И.О. ва иш рақами)

                 

             

Иш жойи

(қазишмалар,

объектлар

номи)

Портлатиладиган

        

Берилди

Шпур

(қудуқ ва

бошқалар)даги

зарядлар сони,

дона

Шпур

(қудуқ ва

бошқалар)даги

заряднинг

массаси,

кг

Портловчи

моддалар

номлари

бўйича,

кг


Секинлатиш

бўйича

электроде-

тонаторлар,

дона

      

Детонаторлар (ноелектрик ва

бошқалар),

дона

       

Оът ўтказувчи

шнур,

м

1

              

2

3

4

5

6

7

8

9

10

       

11











         

          

Жами ёзилган __________________________________________________________


Жами берилган ________________________________________________________


Участка раҳбари _______________________________________________________


Вентиляция хизмати раҳбари * __________________________________________


Портловчи моддаларни берган _______________________________

Портлатиш ишлари хизмати раҳбари*________________________

                                                                            (омбор мудири ёки тарқатувчи)



Тасдиқлайман *____________________________________________

Берилган сана _______________________________________________



Портловчи моддаларни олди  _________________________________

Портлатиш ишларига рухсат бераман _______________________

__________________________________________________________

                                                                                    (портлатувчи)

(техник назорат қилувчи шахс -


ушбу сменада портлатиш ишлари раҳбари)

           

                


Берилди

          

Электр ўт олдириш

патронлари,

трубкалар,

дона


Детонация-

ловчи шнур,

м

Портловчи

моддалар

номлари

бўйича,

кг


Секинлаштириш

бўйича электро-

детонаторлар,

дона

            

Детонаторлар

(ноелектрик ва

бошқалар),

дона


Оът ўтказувчи шнур, м

Электр ўт

олдириш

патронлари,

трубкалар,

дона

          

Детонация-

ловчи шнур,

м

12


13

14

15

16

17

18

19

20

   

21

22

       

23





   

    








(орқа томони)

          

Иш жойи (қазишмалар, объектлар номи)

Портлатилди

     

Сарфланди

        

Портловчи материаллар сарфланишини тасдиқловчи техник назоратчи шахснинг

имзоси

шпур (қудуқ

ва бошқалар)

даги зарядлар сони, дона

шпур (қудуқ

ва бошқалар)

даги заряднинг массаси, кг

Портловчи

моддалар

номлари

бўйича, кг


Секинлаштириш бўйича электро-

детонаторлар,

дона


Дето-

наторлар (ноелек-

трик ва бошқалар), дона

Оловоътар шнур, м

Электр ўт олдириш патронлари, трубкалар,

дона

Детонация-

ловчи

шнур,

м

1

     

2

    

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

    

13

14





















































              

                

Жами сарфланган


             


(портлатувчининг имзоси)

                   

портловчи материаллар қолдиғини қабул қилди



(портловчи материаллар омборининг мудири ёки тарқатувчи)

                

Сана


             

Портловчи материаллар сарфланганлигини тасдиқловчи ушбу сменадаги портлатиш ишлари раҳбари - техник назоратчининг фамилияси ва исми-шарифининг бош ҳарфлари

            


               

Портловчи моддаларни етказиб беришга жалб этиладиган ишчиларнинг фамилияси, исми ва отасининг исмининг бош ҳарфлари

         


        

          

Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси (www.lex.uz),

2026 йил 16 апрель