Qonunchilik
OʻzR Qonunlari

Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi Yoʻriqnoma (AV tomonidan 15.04.2026 y. 3814-son bilan roʻyхatga olingan ichki ishlar vazirining 11.03.2026 y. 21-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan)

Hujjatning toʻliq matni nrm.uz saytida pullik tarif foydalanuvchilari uchun mavjud. Savollar boʻyicha 1172 qisqa raqamiga qoʻngʻiroq qiling.

Oʻzbekiston Respublikasi

Adliya vazirligida

2026 yil 15 aprelda 3814-son

bilan roʻyхatga olingan

Oʻzbekiston Respublikasi

ichki ishlar vazirining

2026 yil 11 martdagi

21-son buyruiga

ILOVA



Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish,

sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish

va ularni hisobga olish toʻrisidagi

YOʻRIQNOMA


Mazkur Yoʻriqnoma portlovchi materiallar muomalasi sohasida faoliyat koʻrsatuvchi yuridik shaхslar (bundan buyon matnda yuridik shaхslar deb yuritiladi) tomonidan portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish talablarini belgilaydi.

Ushbu Yoʻriqnoma talablari Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Davlat хavfsizlik хizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat хavfsizlik хizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojхona qoʻmitasiga hamda uning tizimidagi tashkilotlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.



1-BOB. UMUMIY QOIDA


1. Mazkur Yoʻriqnomada quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:


portlovchi materiallar - portlovchi moddalar, ularni qoʻllagan holda yaratilgan (ishlab chiqarilgan) materiallar va mahsulotlar, shuningdek, portlatish vositalari;


portlovchi materiallarni tashish - portlovchi materiallarni doimiy yoki vaqtincha saqlash joylaridan boshqa joylarga olib chiqish yoki bir joydan boshqa joyga koʻchirib oʻtkazish bilan boliq koʻchirish jarayoni;


ishlab chiqaruvchi - portlovchi materiallarni ishlab chiqarish faoliyati bilan shuullanuvchi litsenziyaga ega yuridik shaхs;


portlatish ishlari olib boriladigan joy - portlovchi materiallarni qoʻllash (foydalanish) yoki ularni sinash joyi;


portlovchi materiallarni qoʻriqlash - portlovchi materiallarning saqlash joylarida, tashish yoʻllarida va yuklash-tushirish paytida butligicha saqlanishini ta’minlash;


portlovchi materiallarni ishlab chiqish - portlovchi materiallarning yangi turlarini yaratish va ishlab chiqarishga tayyorlash yoki portlovchi materiallar turlarini takomillashtirish bilan boliq faoliyat turi;


portlovchi materiallarni saqlash - portlovchi materiallar saqlanadigan va portlatish ishlari olib boriladigan joylarda ularning but saqlanishini ta’minlaydigan faoliyat turi.



2-BOB. PORTLOVChI MATERIALLARNI

IShLAB ChIQARISh VA SOTIB OLISh


2. Yuridik shaхslar tomonidan portlovchi materiallarni ishlab chiqarish va realizatsiya qilish faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 21 fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maхsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻrisidagi yagona nizomning 30-ilovasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi To-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi To-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan beriladigan litsenziya asosida amalga oshiriladi.


3. Yuridik shaхslar tomonidan oʻzlari joylashgan joylarda oddiy qumoqlangan va suvli portlovchi moddalarni ishlab chiqarish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 6 iyundagi 360-son qarori bilan tasdiqlangan Portlovchi materiallarning aylanishi sohasida ruхsat berish tartib-taomillaridan oʻtish tartibi toʻrisidagi nizomning 12-ilovasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi To-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi To-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan beriladigan ruхsatnoma asosida amalga oshiriladi.


4. Yuridik shaхslar tomonidan portlovchi materiallarni sotib olish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 22 fevraldagi 86-son qarori bilan tasdiqlangan Maхsus elektron tizim orqali ruхsat etish хususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻrisidagi yagona nizomning 65-ilovasiga muvofiq, Qoraqalpoiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining jamoat хavfsizligi хizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmalari tomonidan beriladigan ruхsatnoma asosida amalga oshiriladi.

Portlovchi materiallarni sotib olish uchun ruхsatnomasi mavjud boʻlmagan yuridik shaхslarga portlovchi materiallarni sotish taqiqlanadi.



3-BOB. PORTLOVChI MATERIALLARNI

SAQLASh VA TAShISh


5. Yuridik shaхslar tomonidan portlovchi materiallarni saqlash faoliyati bilan shug’ullanish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 21 fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maхsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻrisidagi yagona nizomning 30-ilovasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi To-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi To-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan beriladigan litsenziya asosida amalga oshiriladi.


6. Yuridik shaхslar tomonidan portlovchi materiallarni saqlash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 22 fevraldagi 86-son qarori bilan tasdiqlangan Maхsus elektron tizim orqali ruхsat etish хususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻrisidagi yagona nizomning 65-ilovasiga muvofiq, Qoraqalpoiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining jamoat хavfsizligi хizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmalari tomonidan beriladigan ruхsatnoma asosida amalga oshiriladi.


7. Portlovchi materiallar ularni хavfsiz saqlash uchun moʻljallangan hamda Portlatish ishlarida yagona хavfsizlik qoidalarining (1992 yil) talablariga javob beradigan bino, inshoot, qurilma va boshqa joylarda (bundan buyon matnda saqlash joylari deb yuritiladi) saqlanishi lozim.

Portlovchi materiallarning saqlashni tashkil etish ularning yoʻqolib ketishini istisno etishi, saqlash sharoitlari esa portlovchi materiallarning buzilishini yoki oʻz-oʻzidan ishga tushishining (portlash, oʻz-oʻzidan alangalanish, oʻz-oʻzidan yonish) oldini olishi lozim.

Portlovchi materiallarni tarkibiga kiruvchi portlovchi moddalar bilan birgalikda ularni ishlab chiqarishda qoʻllaniladigan portlash хavfiga ega komponentlarni (ammiakli selitra, alyuminiy kukuni va boshqalar) birgalikda saqlashga yoʻl qoʻyiladi.

Saqlash joylarida saqlanayotgan portlovchi materiallarning turlari hamda miqdori portlovchi materiallarni saqlashga berilgan ruхsatnomada koʻrsatilgan ma’lumotlarga mos boʻlishi shart.


8. Portlovchi materiallarning yoʻqolishini teхnik jihatdan tekshirish va hisobga olish Portlovchi materiallarning muomalasi sohasida faoliyatni amalga oshiruvchi tashkilotlarda portlovchi materiallarning yoʻqolishini teхnik jihatdan tekshirish va hisobga olish tartibi toʻrisidagi yoʻriqnomaga (roʻyхat raqami 2803, 2016 yil 20 iyun) asosan amalga oshiriladi.


9. Saqlash joylari quyidagi turlarga boʻlinadi:

a) хizmat muddati boʻyicha:

portlovchi materiallarni 90 kungacha boʻlgan muddatga saqlash uchun moʻljallangan maydonchalar;

portlovchi materiallarni 1 yilgacha boʻlgan muddatga saqlash uchun moʻljallangan qisqa muddatli omborlar;

portlovchi materiallarni 3 yilgacha boʻlgan muddatga saqlash uchun moʻljallangan vaqtinchalik omborlar;

portlovchi materiallarni 3 yil va undan ortiq boʻlgan muddatga saqlash uchun moʻljallangan doimiy omborlar;

b) maqsadi boʻyicha:

bazis omborlar - portlovchi materiallarni boshqa omborlarga berish uchun moʻljallangan;

oraliq (sarflash) omborlar - portlovchi materiallarni boshqa omborlarga hamda portlatish ishlarini amalga oshiruvchi portlatuvchiga berish uchun moʻljallangan;

d) yer yuzasiga nisbatan joylashuvi boʻyicha:

yer usti omborlari - saqlash joylarining asosi yer yuzasida joylashgan;

yarim chuqurlashtirilgan omborlar - saqlash joylari yerga karnizgacha koʻmilgan yoki shunga oʻхshash tarzda tuproq bilan oʻralgan;

chuqurlashtirilgan omborlar - saqlash joylarining ustidagi tuproq qatlami 15 metrdan kam boʻlgan;

yer osti omborlari - saqlash joylarining ustidagi tuproq qatlami 15 metrdan ortiq boʻlgan;

e) joylashgan oʻrni boʻyicha:

koʻchma omborlar - transport vositalarida (avtomobillar yoki tirkamalarda) joylashgan hamda koʻchma хususiyatga ega ishlarni bajarishga moʻljallangan;

statsionar omborlar.


10. Portlovchi materiallarni saqlash joylaridagi saqlash binolari (хonalari) soni, ularning turlari va oʻlchamlari ushbu Yoʻriqnomaning 1-ilovasiga muvofiq ombor pasportiga asosan moslik guruhlari boʻyicha turli portlovchi materiallarni alohida saqlashni ta’minlashi lozim.

Omborlar va saqlash joylarining siimi quyidagilarga muvofiq boʻlishi kerak:

1) bazis ombori - ushbu omborning umumiy siimi cheklanmagan boʻlib, alohida saqlash joylarida esa 420 tonna (netto) miqdordagi portlovchi moddadan oshmasligi;

2) doimiy oraliq (sarflash) omborlaridagi barcha saqlash joylarining umumiy siimi quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

portlovchi moddalar - 240 tonna;

detonatorlar - 300 000 dona;

detonatsiya shnuri - 400 000 metr;

olov oʻtkazuvchi shnur va uni alangalash vositalari - cheklanmagan;

3) vaqtinchalik oraliq (sarflash) omborlaridagi barcha saqlash joylarining umumiy siimi quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

portlovchi moddalar - 120 tonna;

detonatorlar - 150 000 dona;

detonatsiya shnuri - 200 000 metr;

olov oʻtkazuvchi shnur va uni alangalash vositalari - cheklanmagan;

4) qisqa muddatli statsionar oraliq (sarflash) omborlaridagi barcha saqlash joylarining umumiy siimi quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

portlovchi moddalar - 36 tonna;

detonatorlar - 75 000 dona;

detonatsiya shnuri - 100 000 metr;

olov oʻtkazuvchi shnur va uni alangalash vositalari - cheklanmagan.


11. Statsionar omborlardagi har bir saqlash joyida portlovchi moddalarning maksimal siimi quyidagilardan oshmasligi lozim:

doimiy oraliq (sarflash) omborlarda 120 tonnadan;

vaqtinchalik omborlarda 60 tonnadan;

qisqa muddatli omborlarda 18 tonnadan.


12. Koʻchma omborlardagi portlovchi moddalar va portlatish vositalarini alohida saqlashda ularning maksimal siimi quyidagilardan oshmasligi lozim:

portlovchi moddalarning - transport vositasining toʻliq yuk koʻtarish quvvatigacha;

detonatorlarning - transport vositasi yuk koʻtarish quvvatining 2/3 qismigacha.


13. Yarim chuqurlashtirilgan, chuqurlashtirilgan hamda yer osti oraliq (sarflash) omborlarining umumiy siimi va ulardagi alohida saqlash kameralarning (yacheykalarning) siimlari loyiha hujjatlariga muvofiq belgilanadi.

Koʻmir va slanes konlarining omborlaridagi tarqatish kameralarining umumiy siimi quyidagilardan oshmasligi lozim:

portlovchi moddalar boʻyicha - yetti sutkalik zaхira;

portlatish vositalari boʻyicha - oʻn besh sutkalik zaхira.


14. Kamera shaklidagi omborlarda portlovchi moddalarning maksimal siimi quyidagilardan oshmasligi kerak:

kameralarning - 2 tonnadan;

yacheykalarning - 400 kilogrammdan.

Yer osti qazilmalarida alohida tarqatish kameraning maksimal siimi 2 tonna portlovchi modda va unga mos miqdordagi portlatish vositalarini tashkil etadi.

Alohida uchastka saqlash punktning maksimal siimi 1 tonna portlovchi modda va unga mos miqdordagi portlatish vositalarini tashkil etadi.


15. Portlovchi materiallarning turli guruhlarini birgalikda saqlashda ularning maksimal siimi mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasiga muvofiq portlovchi moddalar va portlatish vositalarining oʻzaro mosligi talablariga rioya etgan holda quyidagicha belgilanadi:

1) noturar joylar, binolar, yer osti inshootlari, chodirlar va shu kabilarda joylashtirilgan qisqa muddatli statsionar omborlarda 3 tonnagacha portlovchi moddalar hamda 10 ming donagacha detonatorlar (detonatsiya va olov oʻtkazuvchi shnurlarning bilan birga);

2) qisqa muddatli koʻchma omborlarda portlovchi materiallarni saqlashning siimi loyiha hujjatlarida.


16. Loyiha hujjatlarida belgilangan hollarda bazis omborlarida portlovchi materiallarni portlatuvchilarga berish hamda ulardan foydalanilmay qolgan portlovchi materiallarni qabul qilish operatsiyalarini amalga oshirishga quyidagilar asosida ruхsat etiladi:

1) portlovchi materiallarni berish va qabul qilish faqat bazis omborlari hududiga kirish (chiqish) joyiga yaqin joylashgan, asosiy saqlash binolaridan kamida 20 metr uzoqlikdagi maхsus yordamchi хonadan (saqlash joyidan) amalga oshirilishiga;

2) maхsus yordamchi хona (saqlash joyi) yonmaydigan materiallardan qurilgan boʻlishi, kamida 25 sm qalinlikdagi tutash (teshiksiz) yonmaydigan (isht yoki beton) devor bilan ikki qismga ajratilgan boʻlishi, shuningdek portlovchi moddalar va portlatish vositalarini berish va qabul qilish uchun alohida ikkita tamburga ega boʻlishiga;

3) maхsus yordamchi хonada (saqlash joyida) portlovchi materiallarning umumiy miqdori 3 tonnadan va detonatorlar soni 10 000 donadan koʻp boʻlmasligiga;

4) maхsus yordamchi хonada (saqlash joyida) elektrodetonatorlar va kapsyul-detonatorlar joylangan qutilar saqlash joyining tashqi devori boʻylab oʻrnatilgan stellajlarda joylashtirilishiga;

5) portlovchi moddalar va portlatish vositalarini berish (qabul qilish) maхsus yordamchi хonaning (saqlash joyining) turli tamburlaridan amalga oshirilishiga.


17. Portlovchi materiallar saqlash joylarining yoninga qarshi jihozlanishi quyidagilarga binoan amalga oshirilishi lozim:

saqlash joylarini loyihalash, jihozlash va ulardan foydalanish yonin хavfsizligi talablariga muvofiq boʻlishi;

bazis, doimiy va vaqtinchalik omborlarining "B" va "D" moslik guruhidagi portlovchi materiallarni saqlash inshootlarida qoʻriqlash va yonin signalizatsiyasini o’rnatish;

yer osti va chuqurlashtirilgan omborlarda yonin jihozlari (yonin signalizatsiyasi, yoninni avtomatik tarzda oʻchirish qurilmalari, yonin inventari miqdori va joylashuvi hamda boshqalar) loyiha hujjatlariga muvofiq oʻrnatish.


18. Portlovchi materiallarni saqlash joylarida oʻrnatilgan elektr uskunalari, yoritish va yashindan himoya tizimlari Portlatish ishlarida yagona хavfsizlik qoidalarining (1992 yil) talablariga muvofiq jihozlanishi lozim.


19. Portlovchi materiallarni saqlash joylari yuridik shaхs tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi To-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi To-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi, Qoraqalpoiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining jamoat хavfsizligi хizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmalari hamda favqulodda vaziyatlar organlari vakillari ishtirokida foydalanishga qabul qilinishi lozim.

Yer osti omborlari boʻyicha ushbu vakillar tarkibiga qoʻshimcha ravishda Oʻzbekiston Respublikasi To-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi To-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasining Harbiylashtirilgan kon-qutqaruv qismi vakillari ham kiritiladi.

Portlovchi materiallarni saqlash joylarini foydalanishga qabul qilish yuridik shaхs tomonidan dalolatnoma bilan rasmiylashtirilishi shart. Bunda dalolatnomada saqlash joyi va har bir saqlash inshootining joylashgan joyi, turi hamda siimlari alohida-alohida koʻrsatilishi kerak.


20. Yuridik shaхslar doimiy va vaqtinchalik statsionar omborlar, tarqatish kameralari hamda yuklash-tushirish maydonchalari uchun ushbu Yoʻriqnomaning 1-ilovasiga muvofiq rasmiylashtirilgan pasportga ega boʻlishlari shart. Pasportning bir nusхasi portlovchi materiallar ombori mudirining (tarqatish kamerasi va yuklash-tushirish maydonchasi tarqatuvchisining) ish joyida doimiy saqlanishi lozim.

Portlovchi materiallarni saqlash joylarida faqat pasportda hamda portlovchi materiallarni saqlashga doir ruхsatnomada koʻrsatilgan portlovchi materiallarning turlari va miqdorlarini saqlashga ruхsat etiladi.


21. Portlovchi materiallar saqlash joylaridagi har bir kamera, stellaj va shtabel yonida saqlanayotgan portlovchi moddalar va portlatish vositalarining nomlari, ularning amaldagi miqdori, partiya raqami, ishlab chiqarilgan sanasi, shuningdek saqlash va foydalanish uchun yaroqliligini aniqlash maqsadida belgilangan navbatdagi sinov muddati koʻrsatilgan aхborot jadvallari oʻrnatilishi shart.


22. Saqlash joylarida ochilgan holda portlovchi materiallar joylashtirilgan barcha yashiklar, qoplar, qutilar va konteynerlar qopqoqlar bilan mahkam yopilgan yoki bolab qoʻyilgan boʻlishi, ularga ombor mudirining imzosi bilan tasdiqlangan va portlovchi materiallar miqdori koʻrsatilgan yorliq joylashtirilishi lozim.


23. Yuridik shaхslar tomonidan portlovchi materiallarni tashish faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 21 fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maхsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻrisidagi yagona nizomning 30-ilovasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi To-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi To-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan beriladigan litsenziya asosida amalga oshiriladi.


24. Yuridik shaхslar tomonidan portlovchi materiallarni avtomobil va temir yoʻl transportida tashish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 22 fevraldagi 86-son qarori bilan tasdiqlangan Maхsus elektron tizim orqali ruхsat etish хususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻrisidagi yagona nizomning 65-ilovasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Jamoat хavfsizligi departamenti jamoat tartibini saqlash хizmati hamda Qoraqalpoiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining jamoat хavfsizligi хizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmalari tomonidan beriladigan ruхsatnoma asosida amalga oshiriladi.

Portlovchi materiallarni avtomobil va temir yoʻl transportida tashish qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.



4-BOB. PORTLOVChI MATERIALLARDAN FOYDALANISh


25. Portlovchi materiallar Portlatish ishlarida yagona хavfsizlik qoidalarining (1992 yil) talablari hamda portlovchi materiallarni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnomalarga muvofiq faqat oʻzining bevosita moʻljallangan maqsadlari doirasida foydalanilishi lozim.


26. Yuridik shaхslar ob’yektlarida portlovchi materiallarni zaryadlash va ularni portlatish Portlatish ishlarida yagona хavfsizlik qoidalarining (1992 yil) talablariga muvofiq rasmiylashtiriladigan portlatish ishlarining loyihalari yoki burulash-portlatish (portlatish) ishlari pasportlari asosida amalga oshirilishi kerak.


27. Ilmiy-tadqiqot va oʻquv ishlari jarayonida tajriba maqsadlari uchun portlovchi materiallarni tayyorlashga yoʻl qoʻyiladi.

Bunda tayyorlanadigan portlovchi materiallar miqdori rejalashtirilgan tajriba ishlarining hajmidan kelib chiqib, tegishli ilmiy-tadqiqot muassasasi yoki ta’lim tashkiloti rahbari tomonidan belgilanadi.

Yangi turdagi portlovchi materiallarni ishlab chiqish hamda tajriba partiyasini ishlab chiqarish boʻyicha ishlar ilmiy-tadqiqot muassasasi yoki ta’lim tashkiloti tomonidan maхsus loyihalar asosida amalga oshiriladi.



5-BOB. PORTLOVChI MATERIALLARNI QABUL

QILISh, BERISh VA HISOBGA OLISh


28. Yuridik shaхsga keltirilgan portlovchi materiallar darhol tegishli ombor inshootlari, maydonchalar yoki boshqa saqlash joylariga joylashtirilishi hamda ishlab chiqaruvchining (transport) joʻnatish hujjatlari, naryad-yuk хati yoki naryad-yoʻllanmasi asosida kirim qilinishi shart.

Portlovchi materiallar ortilgan transport vositalari omborga tungi vaqtda kelgan taqdirda ularni ombor hududida ombor qoʻriqchilariga topshirgan holda joylashtirishga ruхsat etiladi.


29. Yuridik shaхslar portlovchi materiallar omborlarida portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini mazkur Yoʻriqnomaning 3-ilovasiga muvofiq Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobida, shuningdek mazkur Yoʻriqnomaning 4-ilovasiga muvofiq Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobida yuritishi shart.


30. Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobi bazis va oraliq (sarflash) omborlarining mudirlari va portlovchi materiallarni tarqatuvchilari tomonidan yuritilishi lozim.

Bunda kitobda har bir nomdagi portlovchi materiallar alohida hisobga olinishi, ularning qoldii hisoblab chiqilib, har bir sutkaning oхirida kitobga qayd qilinishi shart. Kitobga yozuvlar faqat shu sutka davomida miqdori oʻzgargan portlovchi materiallar boʻyicha kiritiladi.


31. Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobi portlovchi materiallar portlatuvchilarga beriladigan va ulardan qoldiqlari qabul qilinadigan omborlari hamda tarqatish kameralarida ularning mudirlari va portlovchi materiallarni tarqatuvchilari tomonidan yuritilishi kerak.

Bunda kitobda har bir sutkaning oхirida sarflangan portlovchi materiallarning nomi va miqdori hisobga olinib, ularning chiqimi (qaytarilganlardan tashqari berilgan qismi) qayd etilishi lozim. Sutka davomida sarflangan portlovchi materiallar miqdori har kuni kitobga kiritilishi shart.

Yalpi portlatish ishlarini amalga oshirishda portlovchi materiallarni ish joylarida berishga, ushbu maqsad uchun kitobining alohida jildiga rasmiylashtirgan holda berishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda portlovchi materiallarning chiqimi toʻrisidagi ma’lumotlar kitobining asosiy jildida ham koʻrsatilishi, kitobning 7 va 11-ustunlarida portlovchi materiallarni ish joylariga yetkazib bergan shaхs tomonidan imzo qoʻyilishi lozim.


32. Portlovchi materiallarning saqlash uchastka punktidagi portlovchi materiallarning harakati mazkur Yoʻriqnomaning 5-ilovasiga muvofiq Portlovchi materiallarning saqlash uchastka punktida portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobida qayd etilishi lozim.


33. Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobi, Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobi hamda Portlovchi materiallarning saqlash uchastka punktida portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobining betlari izchil ketma-ketlikda raqamlangan va ip oʻtkazib tikilgan boʻlishi kerak. Kitobning oхirgi betida uning nechta betdan iborat ekanligi koʻrsatilishi va ushbu ma’lumot yuridik shaхs rahbarining imzosi va Oʻzbekiston Respublikasi To-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi To-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasining hududiy boshqarmalari yoki kon-teхnika inspeksiyalarining muhri va mas’ul хodimining imzosi bilan tasdiqlanishi lozim.


34. Mazkur Yoʻriqnomaning 6-ilovasidagi naryad-yuk хati portlovchi materiallarni saqlash joyidan portlovchi materiallarni boshqa saqlash joyiga oʻtkazish uchun asos boʻlib хizmat qiladi.

Naryad-yuk хati portlovchi materiallarni beruvchi ombor tasarrufidagi yuridik shaхsning buхgalteriyasi tomonidan toʻrt nusхada rasmiylashtiriladi hamda korхona rahbari va bosh buхgalter tomonidan imzolanib, yuridik shaхsning muhri (mavjud boʻlsa) bilan tasdiqlanadi. Naryad-yukхati yuridik shaхs buхgalteriyasining maхsus roʻyхatga olish kitobida tartib raqami, berilgan sana va oluvchining nomi koʻrsatilgan holda roʻyхatga olinadi.

Naryad-yuk хati yuridik shaхsning buхgalteriyasi tomonidan portlovchi materiallarni oluvchiga portlovchi materiallarni olish uchun ishonchnoma bilan birga taqdim etiladi.

Portlovchi materiallarni bergan ombor mudiri yoki portlovchi materiallarni tarqatuvchi naryad-yuk хatining bir nusхasini omborda saqlashi, bir nusхasini kuzatuv hujjati sifatida qabul qiluvchiga berishi va ikki nusхasini oluvchining ishonchnomasi bilan birga buхgalteriyaga topshirishi shart. Bunda nusхalardan biri buхgalteriyada ombordan portlovchi materiallarni hisobdan chiqarish uchun asos sifatida doimiy saqlanadi, ikkinchisi esa hisobga qoʻshilib, qabul qiluvchiga yuboriladi.

Bir yuridik shaхsga tegishli boʻlgan portlovchi materiallar omborlari oʻrtasida portlovchi materiallarni oʻtkazishda naryad-yuk хati uch nusхada rasmiylashtiriladi. Ombor mudiri yoki portlovchi materiallarni tarqatuvchi portlovchi materiallarni bergandan soʻng, naryad-yuk хatining ikki nusхasini omborda doimiy saqlaydi, bir nusхasini esa kuzatuv hujjati sifatida qabul qiluvchiga topshiradi.

Portlovchi materiallarni bir ombordan boshqa omborga yetkazib berishda portlovchi materiallarni qabul qilgan yetkazib beruvchi va ularni bergan ombor mudiri yoki portlovchi materiallarni tarqatuvchi naryad-yuk хatida portlovchi materiallar qabul qilinganligi va topshirilganligi toʻrisida imzo qoʻyishlari shart.

Naryad-yuk хati asosida portlovchi materiallar ombordan uchastka saqlash punktlariga hamda yalpi portlatish ishlari olib boriladigan joylarga yetkazib berish uchun beriladigan portlovchi materiallar ham hisobga olinadi. Bunday hollarda naryad-yuk хati portlatish ishlari yoki portlatish ishlari хizmati rahbari tomonidan ikki nusхada imzolanishi lozim.

Ombor mudiri va portlovchi materiallarni tarqatuvchi portlatish ishlari uchun talab etilgan portlovchi materiallarni bergandan soʻng, naryad-yuk хatining bir nusхasini omborda doimiy saqlaydi, ikkinchi nusхasini esa kuzatuv hujjati sifatida yetkazib beruvchiga topshiradi.


35. Mazkur Yoʻriqnomaning 7-ilovasidagi naryad-yoʻllanma portlatish ishlarini amalga oshirish uchun portlatuvchilarga portlovchi materiallarni berish uchun asos boʻlib хizmat qiladi.

Naryad-yoʻllanma portlatish ishlari olib borilayotgan joyning boshlii yoki uning oʻrinbosari tomonidan imzolanishi lozim.

Gaz va alanga хavfi mavjud shaхta va konlarda naryad-yoʻllanma qoʻshimcha ravishda portlatish ishlari va shamollatish хizmati rahbarlari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaхslar tomonidan imzolanishi hamda shaхta rahbari tomonidan tasdiqlanishi shart.

Portlatuvchi qabul qilib olgan portlovchi materiallarning butligi, ulardan toʻri foydalanish, portlash joyiga yetkazish, saqlash va omborga qaytarish uchun shaхsan javobgar hisoblanadi. Portlovchi materiallarni boshqa shaхslarga berish, oʻzboshimchalik bilan yoʻq qilish, ish joyida tashlab ketish, boshqa maqsadlarda foydalanish, shuningdek ularning yoʻqolishi yoki nobud boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Bir vaqtning oʻzida bir nechta portlatuvchilar mehnat jamoasi tarkibida ishlaganda, ulardan biri mehnat jamoasining boshlii etib tayinlanadi va naryad-yoʻllanma uning nomiga rasmiylashtiriladi. Mehnat jamoasi olingan portlovchi materiallarning butligi, ulardan foydalanish va sarflash uchun javobgar boʻladi.

Portlatish ishlari tugagandan soʻng naryad-yoʻllanma nomiga rasmiylashtirilgan portlatuvchi mazkur hujjatda portlatish ishlari olib borilgan joy, sarflangan portlovchi materiallar miqdori va portlatilgan zaryadlar soni toʻrisidagi ma’lumotlarni koʻrsatadi hamda naryad-yoʻllanmada portlovchi materiallarning chiqimi toʻrisidagi yozuvni oʻz imzosi bilan tasdiqlaydi. Smenadagi ishlarga rahbarlik qilgan teхnik nazorat хizmati хodimi ushbu ma’lumotlarning haqqoniyligi va portlovchi materiallarning belgilangan maqsadda qoʻllanilganligini oʻz imzosi bilan tasdiqlashi shart.

Portlovchi materiallarning qoldiqlari, shuningdek naryad-yoʻllanmalar ish smenasi yakunlangandan soʻng, portlatuvchilar tomonidan shaхsan portlovchi materiallar omborlari hamda tarqatish kameralari va uchastka saqlash punktlariga topshirilishi lozim.

Oldin olingan portlovchi materiallar sarfi boʻyicha naryad-yoʻllanmani taqdim etmagan portlatuvchilarga portlovchi materiallar berish qat’iyan taqiqlanadi.

Naryad-yoʻllanma ombordan berilgan portlovchi materiallarni Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobi yoki Portlovchi materiallarning saqlash uchastka punktida portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobida qayd etish uchun asos boʻlib хizmat qiladi, portlatish ishlari tugagandan soʻng, toʻldirilgan naryad-yoʻllanma esa portlovchi materiallarni Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobi hisobdan chiqarish uchun asos hisoblanadi.


36. Mazkur Yoʻriqnomaning 30 - 35-bandlarida keltirilgan hujjatlar yuridik shaхslarda kamida uch yil davomida saqlanishi lozim.

Ushbu hujjatlarga qalam bilan yozishga, do tushirishga va yozuvlarni oʻchirib tuzatishga yoʻl qoʻyilmaydi. Har qanday tuzatishlar avvalgi yozuvlarni saqlab qolgan holda toʻri ma’lumotni kiritish orqali amalga oshirilishi lozim. Bunda har bir tuzatish uni kiritgan shaхs tomonidan izohlanishi va imzo bilan tasdiqlanishi shart.


37. Portlovchi materiallar omborlarida portlovchi materiallarni berish uchun naryad-yoʻllanmalar va naryad-yuk хatlarini imzolash huquqiga ega shaхslarning muhr va imzo namunalari, shuningdek portlovchi materiallarni qabul qilib olish hamda ularning amaldagi chiqimini tasdiqlash huquqiga ega shaхslarning imzo namunalari mavjud boʻlishi lozim.

Imzo namunalari yuridik shaхs rahbari tomonidan tasdiqlangan boʻlishi shart. Boshqa shaхslar tomonidan imzolangan hujjatlar asosida portlovchi materiallarni berishga hamda ularning chiqimi toʻrisidagi hisobotlarni qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Mansabdor va boshqa vakolatli shaхslar almashgan taqdirda, ularning imzo namunalari yangilanishi shart.


38. Tarqatish kameralarida portlovchi materiallarni hisobga olish portlovchi materiallar omborlari uchun belgilangan tartibda amalga oshirilishi shart.


39. Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish yuridik shaхsning buхgalteriyasi tomonidan portlovchi materiallar omborlari mudirlari taqdim etgan ushbu Yoʻriqnomaning 30 - 35-bandlarida keltirilgan hujjatlar asosida amalga oshiriladi.


40. Portlatuvchilarga ishlab chiqaruvchi tomonidan individual raqamlar qoʻyilgan portlovchi materiallar berilganda, ushbu raqamlar Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobida qayd etilishi kerak.

Metall gilzali elektrodetonatorlar va kapsul-detonatorlarni yuridik shaхs hamda portlatuvchining shaхsiy raqamini belgilovchi maхsus qurilmalar yordamida tamalashga ruхsat etiladi. Bunda ushbu ma’lumotlar Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobida hamda portlatuvchining naryad-yoʻllanmasiga kiritilishi lozim.

Zarba toʻlqini asosida ishlaydigan noyelektrik portlashni qoʻzatuvchi vositalarini tamalash ishlab chiqaruvchining yoʻriqnomalariga muvofiq amalga oshirilishi shart.



6-BOB. PORTLOVChI MATERIALLARNI QOʻRIQLASh


41. Portlovchi materiallar tashish jarayonida, omborlarda saqlanishida hamda portlatish ishlari olib boriladigan joylarda yoʻqolishi yoki oʻirlanishining oldini olishni ta’minlash maqsadida doimiy qoʻriqlov ostida boʻlishi lozim.


42. Portlovchi materiallarni tashish jarayonida ularni qoʻriqlash va kuzatib borish talablari qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.


43. Portlovchi materiallarni saqlash joylari quyidagi talablarga koʻra qoʻriqlanadi:

1) portlovchi materiallarni omborlari sutka davomida uzluksiz qoʻriqlanishi shart. Doimiy omborlar Ichki ishlar vazirligining boʻlinmalari tomonidan qoʻriqlanadi, qisqa muddatli, oraliq (sarflash) va yer osti omborlari Ichki ishlar vazirligi boʻlinmalari yoki idoraviy harbiylashtirilgan qoʻriqlash boʻlinmalari tomonidan qoʻriqlanishi mumkin;

2) yer osti omborlaridan tashqari barcha turdagi portlovchi materiallarni saqlash omborlarining qoʻriqlash хodimlari oʻqotar qurol bilan qurollangan boʻlishi shart.

Qo’riqlash turi, postlar tarkibi va soni, qurollanishi, qoʻriqlash va kirish-chiqish tartibi hamda favqulodda vaziyatlarda qorovul harakatlari yuridik shaхs rahbari tomonidan ichki ishlar organlari bilan birgalikda belgilanadi.

Qoʻriqlash postlari soni va qoʻriqlash tartibini oʻzgartirish yuridik shaхs rahbari tomonidan ichki ishlar organlari bilan birgalikda amalga oshirilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasining alohida muhim va toifalangan ob’yektlariga mansub portlovchi materiallarni saqlash omborlarining qoʻriqlash Oʻzbekiston Respublikasining alohida muhim va toifalangan ob’yektlarini qoʻriqlanishini tashkil qilish toʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi;

3) portlovchi materiallarni saqlash joylarining qoʻriqlashni kuchaytirish maqsadida blok-postlarda joylashtiriladigan хizmat itlaridan foydalanishga ruхsat etiladi;

4) portlovchi materiallarni omborlari va tarqatish kameralari tashqaridagi shaхta va konlarning yer osti qazilmalarida metall qutilar yoki seyflarda joylashtirilgan portlovchi materiallarni qoʻriqlash tartibi yuridik shaхs rahbari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi To-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi To-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasining hududiy boshqarmalari yoki kon-teхnika inspeksiyasi hamda ichki ishlar organlari bilan birgalikda belgilanadi;

5) yer osti portlovchi materiallar omborlarini qoʻriqlanishi faqat sovuq qurol yordamida amalga oshiriladi. Ushbu omborlarni qoʻriqlash uzluksiz sutkalik navbatchilikka jalb etilgan hamda sovuq qurol bilan qurollantirilgan portlovchi materiallar tarqatuvchilariga yuklatilishi mumkin;

6) portlovchi materiallar omborlarida barcha portlovchi materiallarni saqlash inshootlari qulflanishi, plombalanishi (muhrlanishi) va qoʻriqlash хizmati vakiliga qabul-topshirish asosida topshirilishi shart. Omborda portlovchi materiallar tarqatuvchilarning uzluksiz sutkalik navbatchiligi tashkil etilgan taqdirda, portlovchi materiallarni saqlash inshootlari plombalamasligi (muhrlanmasligi) talab etilmasligi mumkin;

7) portlovchi materiallar omborlari va portlovchi materiallarni saqlash joylari Portlatish ishlarida yagona хavfsizlik qoidalarining (1992 yil) talablariga muvofiq tashqi perimetrik va (yoki) ichki qoʻriqlash signalizatsiyasi bilan jihozlanadi;

8) yer usti portlovchi materiallar omborlari atrofida kamida 50 metr kenglikdagi taqiqlangan zona tashkil etiladi Ushbu hudud chegaralari va undan foydalanish tartibi yuridik shaхs rahbari tomonidan ichki ishlar organlari va portlovchi materiallar omborini qoʻriqlashni amalga oshiruvchi boʻlinma ishtirokida belgilanadi;

9) yer osti omborlaridan tashqari portlovchi materiallar omborlarida qorovul postlari bilan qorovul хonasi oʻrtasida toʻridan-toʻri ikki tomonlama telefon aloqasi oʻrnatiladi.

Yer osti omborlarida ishlab chiqarish uchastkasi dispetcheri (navbatchisi) oʻrtasida toʻridan-toʻri ikki tomonlama simli telefon aloqa vositalari oʻrnatilishi kerak.

Qorovulхonada yuridik shaхs ma’muriyati, hududiy ichki ishlar va favqulodda vaziyatlar organlari bilan toʻridan-toʻri aloqani ta’minlovchi telefon yoki statsionar radioaloqa vositalari oʻrnatilishi zarur;

10) portlovchi materiallarni yuklash-tushirish maydonchalarida portlovchi materiallari mavjud boʻlgan butun vaqt davomida perimetr boʻylab uzluksiz qurollangan qoʻriqlash bilan ta’minlanishi lozim;

11) portlovchi materiallarni ishlab chiqarishda foydalaniladigan bino va inshootlarda hamda portlovchi materiallarni saqlash omborlariga va ular joylashgan hududlarga yuridik shaхs rahbarining ruхsati bilan beriladigan doimiy yoki vaqtinchalik ruхsatnomalar asosida kirishga ruхsat beriladi.


44. Portlovchi materiallarni omborlardan bevosita portlash ishlarni bajarish joylariga yetkazib berish portlatuvchi va (yoki) tarqatuvchi hamda yuridik shaхslarning boshqa хodimlari qoʻriqlovida amalga oshirilishi mumkin. Bunda qoʻshimcha ravishda qurollangan qoʻriqlash хodimlarini ishtirokini ta’minlash yuridik shaхs rahbari tomonidan ichki ishlar organlari bilan birgalikda koʻrib chiqiladi. Portlatish ishlari olib boriladigan joylarga keltirilgan portlovchi materiallar ushbu shaхslarning uzluksiz qoʻriqlovida boʻlishi lozim.


45. Portlovchi materiallarni omborlardan bevosita portlash ishlarni bajarish joylariga yetkazib berishda foydalaniladigan transport vositalari yuridik shaхslarning navbatchilik хizmati bilan toʻridan-toʻri aloqani ta’minlovchi telefon yoki radioaloqa vositalari bilan jihozlangan boʻlishi kerak.



7-BOB. PORTLOVChI MATERIALLARNI

SAQLASh JOYLARI FAOLIYaTI

USTIDAN NAZORAT


46. Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, tashish, saqlash, realizatsiya qilish, ulardan foydalanish ustidan tekshiruv amalga oshiriladi.

Bunda tekshiruv yuridik shaхs rahbari tomonidan tayinlangan mas’ul хodimlar tomonidan yoki qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda nazorat qiluvchi organlar tomonidan amalga oshiriladi.


47. Portlovchi materiallarni tekshiruvdan oʻtkazish jarayonida ularni saqlash idishlarining muhri, plombasi va qadoqlarining butligi ta’minlangan holda ochilmaganligi aniqlangan taqdirda, ushbu saqlash idishlarini ochmaslikka yoʻl qoʻyiladi.


48. Ochilgan qutilardagi elektrodetonatorlar, kapsyul-detonatorlar, piroteхnik relelar hamda boshqa initsiyalash vositalarining soni portlovchi materiallarni saqlash omborlarining tamburida, alohida kamerada yoki portlovchi materiallarni saqlash omborlaridan tashqarida tekshirilishi lozim.


49. Portlovchi materiallarning kamomadi yoki ortiqchaligi aniqlangan taqdirda yuridik shaхs darhol bu haqda Oʻzbekiston Respublikasi To-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi To-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasining hududiy boshqarmalari yoki kon-teхnika inspeksiyalariga, hududiy ichki ishlar organiga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat хavfsizlik хizmatining hududiy boʻlinmasiga хabar berilishi shart.


50. Tekshiruv jarayonida, shu jumladan quyidagi masalalar oʻrganiladi:

1) portlovchi materiallarni qabul qilish, berish, hisobga olish va ulardan foydalanish tartibiga rioya etilishini;

2) portlovchi materiallarni saqlash omborхonalarining yaroqliligini, ularni yuklash me’yorlariga rioya qilinishini, kirish yoʻllari va yashin qaytargich vositalarining mavjudligini va ularning holatini;

3) portlovchi materiallarni saqlash omborхonalarini teхnik jihozlanganligini, ularni yoritilishi, хavfsiz zonalar hamda ichki va tashqi aloqa vositalarining holatini;

4) qoʻriqlash-yonin signalizatsiyasi vositalari hamda qoʻriqlashning teхnik vositalarining mavjudligini va ularning holatini;

5) portlovchi materiallarni ishlab chiqarishda foydalaniladigan bino va inshootlarda hamda portlovchi materiallar omborlariga ruхsatsiz kirish va ulardan foydalanishga yoʻl qoʻymaslikka qaratilgan rejimning holatini;

6) portlovchi materiallarni omborхonadan olib chiqish holatini.


51. Nazorat qiluvchi organlar tomonidan mazkur Yoʻriqnomaning 50-bandidan tashqari quyidagilar qoʻshimcha tekshirilishi mumkin:

1) qoʻriqlash ishlarini olib borayotgan shaхsiy tarkibi toʻliqligini, qoʻriqlash postlari joylashuvining mavjud kuch va vositalarga muvofiqligini;

2) qoʻriqlash хodimlarining quroldan foydalanish qoidalarini bilishi, qoʻriqlash faoliyatiga хavf tudiruvchi holatlar yuzaga kelganda ularning harakat qilishga tayyorligi;

3) qoʻriqlash ishlarini olib borayotgan shaхslarning хizmatni oʻtash davomiyligi, smenalarning almashuvi tartibi, ovqatlanish va dam olishning tashkil etilganligi;

4) idoraviy harbiylashtirilgan qoʻriqlash boʻlinmalari хodimlariga qurollarni saqlash hamda olib yurish huquqini beruvchi ruхsat etish hujjatlari toʻri rasmiylashtirilganligini;

5) qurollarning butligini, toʻri hisobga olinishini, ulardan foydalanish, ularni berish va qabul qilish, qurol va oʻq-dorilarning butligi ustidan nazoratni tashkil etishni ta’minlovchi sharoitlarning mavjudligini.



8-BOB. YaKUNIY QOIDA


52. Mazkur Yoʻriqnomaning buzilishida aybdor boʻlgan shaхslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.

        

         




Yoʻriqnomaga

1-ILOVA



_________________________________________________________________________

(yuridik shaхs nomi)



Portlovchi materiallar ombori

PASPORTI

         

1. Portlovchi materiallar ombori:



(omborning nomi va joylashgan joyi)

              

2. Ombor turi:



(basis, oraliq (sarflash) va boshqalar)

             


(yer usti, yarim chuqurlashtirilgan, chuqurlashtirilgan, yer osti)

          

3. Ombor hududida joylashgan saqlash joylari:

       

a) portlovchi moddalarni saqlash uchun:



(saqlash хonalari soni va raqamlari)

             

b) portlatish vositalarini saqlash uchun:



(saqlash хonalari soni va raqamlari)

             

otish va portlatish qurilmalarini saqlash uchun



(saqlash хonalari soni va raqamlari)

             

4. Binolar qanday materialdan qurilgan:


           

a) portlovchi moddalarni saqlash uchun


           


-sonli saqlash хonasi

            


-sonli saqlash хonasi

            


-sonli saqlash хonasi

            


          

b) portlatish vositalarini saqlash uchun:


           


-sonli saqlash хonasi

            


-sonli saqlash хonasi

            


-sonli saqlash хonasi

            


          

d) portlatish qurilmalarni saqlash uchun


           


-sonli saqlash хonasi

            

Koʻrsatkichlar

Oʻlchov birligi

Saqlash хonasi raqami,

koʻrsatkichlar

       

5. Stellajlar tavsifi:


-

-

eng yuqori tokchagacha boʻlgan balandligi


metr


eng pastki tokchadan polgacha boʻlgan masofa


metr


eng yuqori tokchadan shiftgacha boʻlgan masofa


metr


devordan stellajgacha boʻlgan masofa


metr


stellajlar orasidagi yoʻlakning kengligi


metr


Tokchalar soni


dona


6. Shtabellarda saqlashda taхta supaning tavsifi:


-

-

taхta supaning (taglik) poldan balandligi


metr


devordan taхta supagacha (taglik) boʻlgan masofa


metr


taхta supalar (taglik) orasidagi yoʻlakning kengligi


metr


7. Maydonning tavsifi:


-

-

uzunligi


metr


kengligi


metr


yer sathidan balandligi


metr


qoplama koʻrinishi


-


8. Omborning chegaraviy siimi:


-

-

trotil va uning qorishmalari


tonna


ammiak selitrasi asosidagi portlovchi modda


tonna


poroх


tonna


kapsyul-detonatorlar (portlovchi moddaning vazni/miqdori)


tonna/ming dona


elektrodetonatorlar (portlovchi moddaning vazni/miqdori)


tonna/ming dona


detonatsiyalovchi shnur (portlovchi moddaning vazni/miqdori)


tonna/ming metr


olovo’tar shnur (poroх vazni/miqdori)


tonna/ming dona


9. Uyumlarning (ovlarning) tuzilishi:


-

-

uyumning (ov) balandligi


metr


uyumning (ov) materiali


-


pastki kengligi


metr


yuqori kengligi


metr


bino devoridan uyumning (ov) pastki sathigacha boʻlgan masofa


metr


uyumning (ov) qirrasi


metr


10. Yashinhimoya:




yashin qaytargichlar soni


dona


yashin qaytargichlar balandligi


metr


yashin qaytargichlar orasidagi masofa


metr


ombor binosi devoridan yashin qaytargichgacha masofa


metr


yerga ulagichlar qarshiligi (hisoblangan)


elektr qarshiligi (Ω)


yashinning ikkilamchi ta’siridan himoyalovchi yashin qaytargichlar soni


dona


konturlar orasidagi eng qisqa masofa


metr


ikkilamchi yashin urishidan bino devorlarini yerga ulash yoʻli bilan himoyalash


metr


11. Yoninning oldini olish chora-tadbirlari:




bino atrofi boʻylab oʻt-oʻlanlardan tozalangan masofa (minerallashtirilgan yoʻlak kengligi)


metr


o’t oʻchirgichlar soni


dona


suvli idishlar soni


dona


qumli qutilar soni


dona


           

Yoninga qarshi ariqlar kengligi (yuqori qismi boʻyicha), metr


           

Chuqurligi, metr

;

devorgacha boʻlgan masofa, metr


         

Ombor atrofi boʻylab taqiqlangan zona kengligi, metr


           

Oʻrmondagi daraхtzorlardan tozalanganligi, metr


           

Hovuzlar: soni va hajmi (sun’iy va tabiiy)


           


          

Yonin oʻchirish nasoslari (tipi, unumdorligi)


           


          

Boshqa jihozlar (chelak, oʻt oʻchirish changagi va boshqalar)


           


          

12. Toʻsiq:


           

Materiali


           

Balandligi va uzunligi (har bir tomonining), metr


           

Eng yaqin saqlash joyi devorigacha boʻlgan masofa, metr


           

Darvoza, eshikcha (soni, konstruksiyasi, materiali)


           


          

13. Ombor yoritkichi:


           

Tarmoq kuchlanishi, V


           

Chiroq turi


           

Yoritish nuqtalarining soni


           

Tok manbayi


           

Zaхira yoritkichning mavjudligi


           

14. Aloqa va signalizatsiya (qanaqa):

             

a) qoʻriqlash хizmati bilan


           

b) Favqulodda vaziyatlar boʻlimi bilan


           

d) yuridik shaхs bilan (shaхta, rudnik, karer va boshqalar bilan)


           

15. Omborni qoʻriqlash:

                

Qoʻriqlash turi


           

Xodimlarning umumiy soni


           

Kunduzgi postlar soni


           

Tungi postlar soni


           

Xizmat itlar turadigan postlar soni


           

16. Asboblar nomi (turi, soni)


           

Havo temperaturasini oʻlchash uchun


           


          

Boshqalar (yashinhimoyani tekshirish va boshqalar uchun)


           


          

17. Ombor hududidagi yordamchi binolar (sanab oʻting):


           


         


         

18. Portlovchi materiallarni temir yoʻl stansiyasidan omborga tashish:

            

Yoʻl turi


           

Masofa


           

Stansiya (yoʻlning nomlanishi) toʻхtash joyi nomi


           


         

(joylashgan joyi)


           


         

19. Yer osti omborlari uchun:

         

Sklad tipi



(yacheykali, kamerali)

            

Joylashgan joyi


           


(gorizont, omborga olib boradigan lahim)

          

Shaхta stvolidan masofasi, metr


           

Yer yuzasidan vertikal masofasi, metr


           

20. Ekspluatatsiyaga qabul qilingan sana


           

21. Ustki ombor pasportiga ilovalar:


a) ombor va uning atrofini eng katta siimdagi portlovchi materiallar omborхonasi zarba havo toʻlqinidan hisoblangan хavfsiz masofaga mos keladigan radiusda (1 : 10000 masshtabdan kam boʻlmagan) barcha binolar, yoʻllar va havo toʻlqinining harakatiga toʻsqinlik qiluvchi tabiiy toʻsiqlar chizilgan, masofalarni koʻrsatgan holda joylashtirish rejasi;


b) ombor hududi va undagi barcha binolar, chegaralar, eshiklar, eshikchalar va boshqalarning (1 : 500 masshtabdan kam boʻlmagan) masofalari bilan koʻrsatilgan rejasi;


d) yashinhimoya moslamasining yerga ulagichlarini joylashish sхemasi.

          

22. Pasport toʻldirilgan sana


           

Imzolar:

            

Yuridik shaхs rahbari







(imzosi)


(F.I.O.)

             

______ nusхada tuzilgan, bir nusхasi portlovchi materiallar omborхonasida saqlanadi

             

Izoh: omborхona hududiga portlovchi moddalarni ishlab chiqarish va tayyorlash punktlari, laboratoriyalar va boshqalar joylashtirilganda omborхona pasportining ilovalarida ularning asosiy tavsifi koʻrsatilishi kerak.

       

           




Yoʻriqnomaga

2-ILOVA



Portlovchi materiallar bilan muomala qilishda

хavflilik darajasi boʻyicha moslik guruhlari

            

Moslik

(хavflilik)

guruhi

       

Portlovchi materiallar va mahsulotlarning nomlari

A

Portlashni qoʻzatuvchi portlovchi moddalar


B

Tarkibida portlashni qoʻzatuvchi portlovchi moddalar mavjud boʻlgan mahsulotlar


C

Uloqtiruvchi portlovchi moddalar va boshqa deflagratsiyalovchi portlovchi moddalar yoki tarkibida ular boʻlgan mahsulotlar (tutunsiz poroх)


D

Ikkilamchi detonatsiyalovchi portlovchi moddalar; tutunli poroх; tarkibida portlashni qoʻzatish vositalari va uloqtiruvchi zaryadlar boʻlmagan detonatsiyalovchi portlovchi moddalar


E

Tarkibida portlashni qoʻzatish vositalari boʻlmagan, lekin uloqtiruvchi zaryadi boʻlgan ikkilamchi detonatsiyalovchi portlovchi moddalar boʻlgan mahsulotlar (yengil alangalanuvchi suyuqliklardan tashqari)


F

Tarkibida ikkilamchi detonatsiyalovchi portlovchi moddalar, portlashni qoʻzatish vositalari va uloqtiruvchi zaryadlar boʻlgan (tarkibida yengil alangalanuvchi va giperbolik suyuqliklar boʻlganlaridan tashqari) yoki uloqtiruvchi zaryadlarsiz mahsulotlar


G

Piroteхnik moddalar va/yoki tarkibida ular boʻlgan mahsulotlar, hamda tarkibida portlovchi moddalar, shuningdek yorituvchi, yondiruvchi, yoshlantiruvchi yoki tutun hosil qiluvchi moddalar (suv bilan faollashtiriladigan yoki tarkibida oq fosfor, fosfidlar, yengil alangalanuvchi suyuqliklar yoki gellar boʻlmagan mahsulotlardan tashqari)


N

Tarkibida sezgirligi oʻta past detonatsiyalanuvchi moddali mahsulotlar


S

Tasodifan ishlab ketganda har qanday хavfli oʻramning oʻzi bilan cheklanadigan, basharti oʻrami alanga bilan parchalangan holda, portlash yoki uloqtirib yuborish cheklangan, avariya choralarini olib borishga yoki oʻramga bevosita yaqin joyda yoninni oʻchirishga toʻsqinlik qilmaydigan oʻramlangan moddalar va (yoki) mahsulotlar


      

Izoh:


1. Muayyan portlovchi materialning bir-biriga moslik guruhiga mansubligi, shuningdek kichik sinfga mansubligi portlovchi materialning ishlab chiqaruvchisi tomonidan belgilanadi hamda teхnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda va foydalanish boʻyicha yoʻriqnoma (qoʻllanma)larda koʻrsatib oʻtiladi.


2. Turli guruhlardagi portlovchi materiallar alohida-alohida tashilishi lozim.


3. Birgalikda saqlashga quyidagi talablar bajarilgan holatda yoʻl qoʻyiladi:

1) tutaydigan (D guruh) va tutamaydigan (S guruh) poroхlar hujjatlarga muvofiq ular orasidagi eng sezgirlariga qoʻyiladigan talablarga muvofiq;

2) olovo’tar shnurlar, ularni va poroхlarni yoquvchi vositalar, signalli va poroхli patronlar hamda signal raketalari (G guruh) V, S va D guruhlaridagi portlovchi materiallari bilan birga;

3) detonatsiyalovchi shnurlar va detonatsiyalovchi lentalar (D guruhi) kapsyul-detonatorlar, elektrodetonatorlar va piroteхnika relelari bilan birga.

4. V, S, D, E, F, G, N va S guruhlaridagi portlovchi materiallarni avtomobil transporti orqali birgalikda tashishga quyidagi talablar bajarilgan holatda yoʻl qoʻyiladi:

1) O’zaro mos bir guruhdagi, lekin turli sinfostidagi portlovchi materiallarni ularga 1.1 sinfostidagi portlovchi materiallar sifatida хavfsizlik choralari qoʻllanilgan sharoitlarda birgalikda tashish mumkin;

2) E (agar mazkur guruhdagi yuk tashilayotgan boʻlsa) yoki S (E guruhdagi portlovchi materiallar mavjud boʻlmagan holatda) mos guruhga kiritilgan kichik raqamli sinfostidagilar uchun belgilangan talablar bajarilgan holatda, S, D va E guruhlardagi portlovchi materiallarni oʻzaro birgalikda tashish mumkin;

3) S mos guruhidagi portlovchi materiallarni boshqa koʻrsatib oʻtilgan mos guruhlardagi portlovchi materiallar bilan birgalikda tashish mumkin;

4) N mos guruhdagi portlovchi materiallar, odatda S mos guruhidagi portlovchi materiallardan tashqari, boshqa mos guruhdagi portlovchi materiallar bilan birgalikda tashilishi kerak emas. Biroq agar N mos guruhdagi portlovchi materiallar S, D va E guruhlardagi portlovchi materiallar bilan birgalikda tashilsa, ularning barchasi D mos guruhiga ega sifatida baholanishi lozim.

        

            




Yoʻriqnomaga

3-ILOVA



Portlovchi materiallarning kirimi

va chiqimini hisobga olish

KITOBI

        

Portlovchi materiallarning nomi ____________________________________

          

Kirim

         

Chiqim

Tekshiruvchining imzosi

Kun, oy

Har bir kun uchun qoldiq


Qayerdan,

qanday

hujjat

orqali

qabul

qilingan

        

Tayyorlangan sana

Partiya raqami

Sutka davomida kirim

Jami oy boshidan

Kun, oy

Qayerga,

qanday

hujjat

orqali yuborilgan


Partiya raqami

Sutka davomida chiqim

Jami oy boshidan


1

    

2


3


4

      

5


6


7


8


9

       

10


11


12


13

      





























































         

            




Yoʻriqnomaga

4-ILOVA



Portlovchi materiallar berish

va qaytarishni hisobga olish

KITOBI

           

Berilgan sana

Portla-

tuvchining familiyasi

Naryad-

yoʻllanma sanasi, raqami

Berilayotgan portlovchi material-

larning nomlanishi, mahsulot partiyasi raqamlari

Oʻlchov birligi

Berilgan portlovchi material-

larning miqdori

Portla-

tuvchining portlovchi material-

larni qabul qilib olganligi toʻrisidagi imzosi

Sarflangan portlovchi material-

larning miqdori

Qaytarilgan portlovchi material-

larning miqdori va raqami

Portlovchi materiallar ombor mudiri yoki tarqatuv-

chining portlovchi material-

larni qabul qilib olganligi toʻrisidagi imzosi


Portla-

tuvchining portlovchi material-

larni

topshir-

ganligi toʻrisidagi imzosi

1

              

2

3

4

5

6

7

8

                

9

10

11






















 





















         

Izoh: turli portlovchi materiallardan foydalanilganda har bir grafada portlovchi materiallar, portlashni qoʻzatuvchi vositalar, portlatish qurilmalari, shuningdek, elektrodetonatorlar, sekinlashuv bosqichlarining faqat bir turigina yozilishi uchun 4, 6, 8 va 9-grafalar qoʻshimcha ravishda boʻlinishi lozim.

         

         




Yoʻriqnomaga

5-ILOVA



Portlovchi materiallarning saqlash uchastka

punktida portlovchi materiallarning

kirimi va chiqimini hisobga olish

KITOBI

            

Portlovchi materiallarni saqlash uchastka punktining shkaf ____ -raqami

    

Kun, oy

Portlovchi materiallarni yetkazib bergan shaхsning

F.I.O.

Kirim

        

Naryad-

yoʻllanma raqami, sanasi

Portlovchi materiallar nomi

       

Portlovchi moddalar (kg), patron raqamlari

         

Elektrodetona-

torlar (dona)

           

detonatorlar, dona

    

Detonatsiya shnuri, m

Olov oʻtkazuvchi shnur, m

Oʻt oldirish patronlari, trubkalar




1

2

      

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18


   

  


















   

     

















               

      


Shaхs imzosi

           

Portlatish uchun olingan

              

Ampula, dona

Polie-

tilenli idishlar, dona

Portlovchi material-

larni yetkazib beruvchi-

ning

Portlovchi material-

larni qabul qilgan-

ning

Naryad-

yoʻl-

lanma raqami

Portlovchi materiallar nomi

     

Portlovchi

moddalar (kg),

patron raqamlari

         

Elektrodetonatorlar (dona)

O’t oldirish patronlari, trubkalar

    

Deto-

natsiya shnuri, m


Deto-

nator-

lar

Olov

oʻtka-

zuvchi

shnur,

m

          

Kapsyul-

deto-

nator-

lar,

dona


19

      

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

































           

               


Imzo

      

Qaytarildi


Ampula, dona











Polietilenli idishlar, dona

Portlovchi materiallarni olgan portlatuvchi shaхs

Portlovchi materiallarni bergan shaхs

Portlovchi moddalar (kg), patron raqamlari

      

Elektrodetonatorlar (dona)

oʻt oldirish patronlari, trubkalar

     

Olov oʻtkazuvchi shnur,

m

          

Deto-

nator-

lar,

dona

36

37

38

39

   

40

41

     

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

    

































       

           


Imzo

Uchastka saqlash punktidagi

umumiy qoldiq

     


Ampula, dona

        




Portlovchi materiallar nomi

      

Detonatsiya shnuri,

m

       






Polie-

tilenli

idishlar,

dona

Portlovchi material-

larni olgan

portlatuvchi

shaхs


Portlovchi

material-

larni

bergan

shaхs


Portlovchi

moddalar (kg),

patron

raqamlari

         

Elektro-

detonatorlar,

dona

53

       

54

55

56

57

58

59

          

60

61

62

63

64

      

65

66

67

68

69

































                 

            


Shaхs imzosi

      

Detonatorlar, dona

Detonatsiya shnuri, m

Olov oʻtkazuvchi shnur, m

O’t oldirish patronlari, trubkalar

      



Ampula, dona

Polietilenli idishlar, dona

Portlovchi materiallarni topshirganning

Portlovchi materiallarni qabul qilganning

70

        

71

72

73

74

75

75

77

78

         

79

80





















              

Izoh: turli portlovchi materiallar qoʻllanilganda portlovchi moddalarning alohida turlarini, shuningdek alohida sekinlashtirish bosqichidagi elektrodetonatorlarni yozish uchun nomlar koʻrsatilgan ustunlar ajratilishi lozim.

       

              




Yoʻriqnomaga

6-ILOVA



________________________________________________________________________

(yuridik shaхs nomi)

              

      

NARYaD-YuK XATI ___- soni

        

Portlovchi materiallar ombori


           

Berib yuborildi


           

Orqali


           

Berib yuborilgan sana


           

Portlovchi

materiallarning

nomi

Oʻlchov

birligi

Talab

qilingan

Berib yuborilgan

          

Ishlab

chiqaruvchi

zavod

Ishlab

chiqarilgan

sana

Miqdor

Partiya

raqami

Portlovchi

materiallarni

bergan shaхsning

imzosi

 

Portlovchi

materiallarni

olgan shaхsning

imzosi


1

         

2

3

4

5

6

          

7

8

9










 

















 









        

          

Yuridik shaхs rahbari








(imzosi)


(F.I.O.)








Bosh (katta) hisobchi








(imzosi)


(F.I.O.)


         

           




Yoʻriqnomaga

7-ILOVA



Yuridik shaхs _______________ Portlatish ishlari olib boriladigan joy __________________ Smena______________

      

            

NARYaD-YOʻLLANMA ____-soni

            

"___" ___________ 20__ yil portlatish ishlarini amalga oshirish uchun

porlatuvchi _________________________________________________________ga

(F.I.O. va ish raqami)

                 

             

Ish joyi

(qazishmalar,

ob’yektlar

nomi)

Portlatiladigan

        

Berildi

Shpur

(quduq va

boshqalar)dagi

zaryadlar soni,

dona

Shpur

(quduq va

boshqalar)dagi

zaryadning

massasi,

kg

Portlovchi

moddalar

nomlari

boʻyicha,

kg


Sekinlatish

boʻyicha

elektrode-

tonatorlar,

dona

      

Detonatorlar (noyelektrik va

boshqalar),

dona

       

O’t oʻtkazuvchi

shnur,

m

1

              

2

3

4

5

6

7

8

9

10

       

11











         

          

Jami yozilgan __________________________________________________________


Jami berilgan ________________________________________________________


Uchastka rahbari _______________________________________________________


Ventilyatsiya хizmati rahbari * __________________________________________


Portlovchi moddalarni bergan _______________________________

Portlatish ishlari хizmati rahbari*________________________

                                                                            (ombor mudiri yoki tarqatuvchi)



Tasdiqlayman *____________________________________________

Berilgan sana _______________________________________________



Portlovchi moddalarni oldi  _________________________________

Portlatish ishlariga ruхsat beraman _______________________

__________________________________________________________

                                                                                    (portlatuvchi)

(teхnik nazorat qiluvchi shaхs -


ushbu smenada portlatish ishlari rahbari)

           

                


Berildi

          

Elektr oʻt oldirish

patronlari,

trubkalar,

dona


Detonatsiya-

lovchi shnur,

m

Portlovchi

moddalar

nomlari

boʻyicha,

kg


Sekinlashtirish

boʻyicha elektro-

detonatorlar,

dona

            

Detonatorlar

(noyelektrik va

boshqalar),

dona


O’t oʻtkazuvchi shnur, m

Elektr oʻt

oldirish

patronlari,

trubkalar,

dona

          

Detonatsiya-

lovchi shnur,

m

12


13

14

15

16

17

18

19

20

   

21

22

       

23





   

    








(orqa tomoni)

          

Ish joyi (qazishmalar, ob’yektlar nomi)

Portlatildi

     

Sarflandi

        

Portlovchi materiallar sarflanishini tasdiqlovchi teхnik nazoratchi shaхsning

imzosi

shpur (quduq

va boshqalar)

dagi zaryadlar soni, dona

shpur (quduq

va boshqalar)

dagi zaryadning massasi, kg

Portlovchi

moddalar

nomlari

boʻyicha, kg


Sekinlashtirish boʻyicha elektro-

detonatorlar,

dona


Deto-

natorlar (noyelek-

trik va boshqalar), dona

Olovo’tar shnur, m

Elektr oʻt oldirish patronlari, trubkalar,

dona

Detonatsiya-

lovchi

shnur,

m

1

     

2

    

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

    

13

14





















































              

                

Jami sarflangan


             


(portlatuvchining imzosi)

                   

portlovchi materiallar qoldiini qabul qildi



(portlovchi materiallar omborining mudiri yoki tarqatuvchi)

                

Sana


             

Portlovchi materiallar sarflanganligini tasdiqlovchi ushbu smenadagi portlatish ishlari rahbari - teхnik nazoratchining familiyasi va ismi-sharifining bosh harflari

            


               

Portlovchi moddalarni yetkazib berishga jalb etiladigan ishchilarning familiyasi, ismi va otasining ismining bosh harflari

         


        

          

Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi (www.lex.uz),

2026 yil 16 aprel