Экспедиторнинг харажатларини қоплаш ва мукофотлаш бухгалтерия ҳисобида қандай акс эттирилади

Корхона транспорт-экспедиторлик хизматларидан фойдаланди. Экспедитор харажатларни қоплаш суммасига ва ўзининг мукофот суммасига ЭҲФ тақдим этди.

Солиқлар ва ҳисоб бўйича эксперт, аудитор Наталья ТУРАЛИНОВА хизмат олувчи ва ижрочиларда юзага келадиган хўжалик операцияларини бухгалтерия ҳисобида акс эттиришда қандай хусусиятларни ҳисобга олиш кераклигини тушунтирди:

– Транспорт экспедицияси шартномаси бўйича экспедитор ҳақ эвазига ва мижоз ҳисобидан шартномада белгиланган юк ташиш билан боғлиқ хизматларни бажариш ёки бажаришни ташкил этиш мажбуриятини олади . Бунда харажатларни қоплашни ҳисобга олиш ва расмийлаштириш шартнома қандай шартлар асосида тузилганига боғлиқ:

1. Экспедитор воситачи (ташиш ташкилотчиси) сифатида

Агар экспедитор фақат ташишни ташкил этса, у хизматларнинг ҳақиқий харидори ҳисобидан ҳаракат қилади. Бунда:

• буюртмачи ташишни ташкил этиш билан боғлиқ харажатларни, шу жумладан курс фарқларини қоплайди;
• экспедитор ташишни ташкил этгани учун мукофот олади;
• даромадларда харажатларни қоплаш эмас, балки фақат тақдирлаш тан олинади.

2. Экспедитор ижрочи сифатида

Агар экспедитор ташишни мустақил бажарса (ҳам экспедитор, ҳам ташувчи сифатида ҳаракат қилса), ҳисобда акс эттириш хизматларнинг оддий реализацияси сифатида амалга оширилади.

Воситачилик фаолиятида буюртмачи қуйидагиларни санаб ўтади:

1) харажатларни қоплаш суммаси – ташувчилар ва бошқа контрагентлар хизматларига ҳақ тўлаш учун мўлжалланган маблағлар;

Қоплаш суммаси экспедиторнинг даромади ҳисобланмайди ва 9030-счётда акс эттирилмаслиги лозим.

2) мукофот пули суммаси – экспедиторнинг ташишни ташкил этганлик учун даромади.

Валюта ҳисоб-китобларида юзага келадиган хўжалик операциялари бўйича намунавий ўтказмаларни тавсияларда батафсил кўриб чиқамиз > > >

Транспорт-экспедиторлик корхоналарининг бухгалтерия ҳисоби ва солиқ ҳисоби сиёсатида қандай хусусиятлар албатта акс эттирилиши кераклигини, бу ерда ўқинг > > >

Ҳисобга олишда йўл қўйиладиган одатий хатолар ва уларнинг олдини олиш/тузатиш йўллари – бу ерда тушунтирилган > > >

Саволларингиз бўлса, қуйидаги тавсияларга эътибор беринг:

• Воситачилик ҳақи ва воситачи харажатларини қоплашни қандай ҳисобга олинади;
• Воситачилик ва топшириқ шартномалари ўртасидаги фарқлар нимада;
• Норезидентларга кўрсатиладиган воситачилик хизматларини расмийлаштириш, ҳисобга олиш ва уларга солиқ солиш.