Солиқларни тўлаш муддати яқинлашмоқда – ҳисоб-китобларни қайта текшириб, уларни вақтида тўланг:
Компания ўзининг маркетинг сиёсати доирасида савдо ҳамкорлари – якка тартибдаги тадбиркорларни (ЯТТ) рағбатлантиради. Муайян сотиш режасига эришилганда компания ЯТТ (жисмоний шахс эмас) билан тузилган нотариал ҳадя шартномаси бўйича автомобилни ҳадя қилади.
Ушбу вазиятда солиқ солишдаги муаммолар ҳақида солиқ маслаҳатчиси Иродахон АББОСХОНОВА сўзлаб берди:
Барча янги постларни Телеграм-каналимизда кузатиб бориш қулай.
– Компания якка тартибдаги тадбиркорга автомобиль совға қилганда солиқлар қандай ўзгаради?
Бунда Компания қуйидагиларни тўлайди:
- Автомобилни топширишда ҚҚС;
- фойда солиғи, чунки берилган автомобиль қиймати чегирилмайдиган харажат сифатида тан олинади.
Кейин у солиқ органларига расмий сўров юборади ва «автомобиль ЯТТга расмийлаштирилаётганига қарамай, жисмоний шахсдан ЖШДСни 12% ставкада ушлаб қолиш зарур» деган жавобни олади.
Хўп, шундай ҳам дейлик. Аммо кейинчалик тизим ўз-ўзига қарши чиқа бошлайди.
Солиқ кодексининг 299 ва 463-моддаларига мувофиқ текинга олинган мол-мулк ЯТТ даромадига киритилиши керак (ахир нотариал шартнома жисмоний шахс билан эмас, балки ЯТТ билан тузилади).
Яъни, автомобиль – бу ЯТТнинг даромади.
Айнан шунинг учун ЭҲФ тизими жисмоний шахсга ҳисобварақ-фактурани расмийлаштириш имконини бермайди. Уни фақат ЯТТда расмийлаштириш имконини беради ва тўғридан-тўғри «АОС тўловчиси» деб кўрсатади.
Натижада қизиқарли солиқ конструкцияси ҳосил бўлади:
1. Компания қуйидагиларни тўлайди:
- ҚҚС;
- фойда солиғи (чегирилмайдиган харажатлар орқали);
- 12% ЖШДС – солиқ агенти сифатида.
2. ЭҲФ тизими амалда автомобилни олувчини ЯТТ – АОС тўловчиси сифатида «кўришини» солиқ органлари эса амалда ҳадя қилишнинг нотариал шартномалари тўғрисидаги маълумотларни олишини ва кейинчалик солиқ талабларини қўйишини ҳисобга олсак, ЯТТ олинган автомобиль кўринишидаги даромаддан қўшимча равишда қуйидагиларни тўлаши эҳтимоли юқори:
- айланмадан олинадиган солиқ
ёки
- фойда солиғи.
Ва мутлақо ҳақли савол туғилади – битта совға қилинган автомобиль учун солиқлар жуда кўп эмасми?
Солиқ идорасининг расмий тушунтиришини олишни жуда хоҳлардик – ҳадя шартномаси бўйича автомобиль олган якка тартибдаги тадбиркор айнан қандай солиқ тўлаши керак?
Агар бу – солиқ агенти орқали 12% ЖШДС бўлса, унда қуйидаги савол туғилади – агар тизим уни жисмоний шахсга тақдим этиш имконини бермаса, ЭҲФни қандай расмийлаштириш керак?
Агар бу – айланмадан олинадиган солиқ (ёки фойда солиғи) бўлса, СКнинг 299 ва 463-моддалари бўйича текинга олинган мол-мулк ЯТТ даромадига киритилганлиги сабабли, яна саволлар туғилади.
Агар автомобиль кейинчалик сотилса, ЯТТ айланмадан олинадиган солиқ / фойда солиғи / реализациядан олинадиган ҚҚС тўлаши керакми? Ёки бу ЖШДС бўйича имтиёз қўлланиладиган жисмоний шахс томонидан мол-мулкни сотиш ҳисобланадими?
Амалиётда айнан шундай ҳолатлар Солиқ кодекси нормалари, маъмурий амалиёт ва ахборот тизимларининг ишлаши бироз бошқача воқеликда яшайдиган солиқ «тебранишлари»ни яратади.
Buxgalter.uz тавсия қилади
