Бухгалтерларга июлда керак бўлади:
Таъсисчи – норезидент юридик шахс 2026 йилнинг III чорагида Ўзбекистон корхонасига фоизсиз қарз беради. 2026 йилнинг IV чорагида томонлар қарзни кечириш (муассиснинг беғараз ёрдамига қайта расмийлаштириш) орқали қарз мажбуриятини тўхтатишни режалаштирмоқда.
Корхона кечирилган қарз суммасини солиқ солинадиган даромад таркибида акс эттиришни ва 2025 йил зарарига солиқ базасини тўлиқ миқдорда камайтиришни режалаштирмоқда.
Компания раҳбариятида қуйидаги саволлар пайдо бўлди:
1) Таъсисчи – норезидент юридик шахс фоизсиз қарз беришга ҳақлими?
2) 2025 йилги солиқ зарарини 100% миқдорида ҳисобга олиш мумкинми?
3) Қарзни кечириш (беғараз ёрдамга қайта расмийлаштириш) йўли билан қарзни тўхтатишга йўл қўйиладими?
Buxgalter.uz илтимосига биноан саволларга Солиқ қўмитасининг Солиқ низоларини судгача ҳал этиш бошқармаси бошлиғи Гулнора НИЗАМУТДИНОВА жавоб бермоқда.
Муҳим маълумотларни ўтказиб юбормаслик учун Телеграм-каналимизга обуна бўлинг.
Эътибор беринг
Материаллардан нусха кўчириш ва улардан фойдаланишга фақат манбага фаол ҳавола ёки таҳририятнинг ёзма рухсати мавжуд бўлгандагина йўл қўйилади.
1. Қарз бўйича муносабатлар ФКнинг 732–743-моддалари билан тартибга солинади. Қарз шартномаси тарафларининг таркибига нисбатан (шу жумладан, қарз берувчи сифатида норезидент-муассис иштирок этганда) қонунчиликда чекловлар белгиланмаган. Қарз шартномаси фоизсиз бўлиши мумкин – томонлар бу шартни ўз хоҳишига кўра белгилашга ҳақли 
.
Норезидентдан хорижий валютада қарз олинган тақдирда, резидент қарз шартномасини E-Kontrakt тизимида рўйхатдан ўтказиши шарт.
Норезидент-муассисдан фоизсиз қарз олиш қарзнинг амал қилиш даврида Ўзбекистон корхонасида солиқ мажбуриятларини келтириб чиқармайди .
2. Зарарларни келажакка ўтказиш тартиби СКнинг 333-моддаси билан тартибга солинади.
2026 йил учун фойда солиғи бўйича солиқ базаси 2025 йил учун зарар суммасига (солиқ базаси доирасида) камайтирилиши мумкин. Зарарни кўчириш йил якунлари бўйича фойда солиғи ҳисоб-китобига 8-сон иловада акс эттирилади.
3. Қарз шартномасини қайта квалификация қилишда тарафлар ўртасида тегишли келишув тузилган ҳолда қарзни кечириш шаклидан фойдаланиш тўғри бўлади .
Кечирилган қарз суммаси корхонанинг солиқ солинадиган даромади деб эътироф этилади ва кечирилган даврда (2026 йил IV чорак) жами даромад таркибига киритилиши лозим .
Эътибор беринг!
Шартнома тарафларининг шартнома тузиш босқичида битимни қарздан-қарзни кечишга қайта квалификация қилиш нияти битимнинг сохталигини кўрсатади.
Агар битим ёки иқтисодий муносабатларнинг юридик жиҳатдан расмийлаштирилиши уларнинг ҳақиқий иқтисодий мазмунига мос келмаса, солиқ органлари солиқ солиш мақсадида битимнинг юридик квалификациясини, солиқ тўловчининг мақомини ва (ёки) унинг иқтисодий фаолиятининг хусусиятини ўзгартиришга ҳақли .
Қарз шартномаси беғараз молиявий ёрдам кўрсатиш шартномаси деб эътироф этилиши ва олинган маблағлар солиқ солиш мақсадида жами даромад таркибига киритилиши мумкин.
Бундан ташқари, сиз томонлардан бири норезидент бўлган ўзаро боғлиқ шахслар ўртасида шартнома тузасиз. Бундай битимлар солиқ органлари томонидан назорат қилинадиган битимлар ҳисобланади .
