Сайёр текширув: киритиш керакми ёки рад этиш?

Компаниялар сайёр солиқ текширувлари ҳақида огоҳлантириш хабарномаларини олишади: агар тўсқинлик қилсангиз, банкдаги ҳисоб рақамларингизни тўхтатиб қўямиз, деган мазмунда. Аммо хабарда айтилмаган бир жиҳат бор: текширувчи текширув бошланишидан олдин "Бизнес ҳимоя" QR-кодини сканерлаши шарт.

Бу ҳаракатсиз сиз уни ўз ҳудудингизга ёки хоналарингизга киритмасликка ҳақлисиз. Тадбиркорлик субъектлари ўз ҳуқуқларидан қандай фойдаланишлари ҳақида сўзлаб берамиз:

Кичик бизнес: текширув умуман қонуний эканлигини текширинг

Президентнинг 27.08.2026 йилдаги №ПФ-175-сонли Фармони билан кичик тадбиркорлик субъектларини ҳар қандай текширишларга 3 йиллик мораторий жорий этилди. Мораторий даврида бундай текширув ноқонуний ҳисобланади – ҳатто QR-код каби барча расмиятчиликлар бажарилган бўлса ҳам.

Мораторий қуйидаги текширувларга татбиқ этилмайди:

• жиноий иш доирасида;
• инсон саломатлигига таъсирини ўрганиш бўйича;
• меҳнат қонунчилигига риоя этиш бўйича;
• фуқароларнинг мурожаатлари асосида;
• ҚҚСни қоплаш (қайтариш) бўйича;
• тадбиркорлик субъекти тугатилиши муносабати билан.

Шунинг учун, хабарнома олганингиздан сўнг, биринчи навбатда текширув нима асосида тайинланганини кўриб чиқинг. Агар сиз кичик тадбиркорлик субъекти бўлсангиз ва асос истисноларга кирмаса, бу текширув тайинлаш устидан шикоят қилиш ва текширувчиларнинг ташрифини кутмасдан Бизнес-омбудсманга мурожаат қилиш учун асос бўлади.

Текширувчида нималар бўлиши керак 

Талаблар Президентнинг 17.04.2026 йилдаги №ПФ-63-сон "Тадбиркорлик фаолиятига ноқонуний аралашувларни чеклаш ва назорат тадбирларининг шаффофлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги Фармони билан белгиланган ва 2026 йил 1 августдан бошлаб амал қилади:

• текширувчи "Ягона давлат назорати" тизимида рўйхатдан ўтган бўлса;
• текширув учун асос бўлган ҳужжатлар тизимга киритилган бўлса;
• текширувчида электрон шаклда текшириш ҳуқуқи учун махсус гувоҳнома мавжуд бўлса (қоғоз гувоҳномалар бекор қилинган);
• текширувни бошлашдан олдин текширувчи GovControl мобил иловаси ёрдамида "Бизнесни ҳимоя қилиш" QR-кодини сканерлаш орқали уни рўйхатдан ўтказади (рўйхатга олиш китобини тақдим этиш энди талаб этилмайди).

Тизимда рўйхатдан ўтмаган, текшириш учун асос киритмаган ёки махсус гувоҳномасига эга бўлмаган ходим томонидан ўтказилган текширув  ноқонуний деб ҳисобланади 17.04.2026 й. ПФ-63-сон 7-б. "б" к.б.

Агар давлат хизматчиси тизимга QR-код орқали текширув тўғрисидаги маълумотларни киритмаган бўлса, компания уни ўз ҳудудига ёки текширувлар ўтказиладиган биноларга киритмасликка ҳақли 17.04.2026 й. ПФ-63-сон 5-б. "в" б..

Текширув ёки ходимнинг электрон гувоҳномаси рўйхатдан ўтказилганлигини "Ягона давлат назорати" тизимида:   GovControl мобил иловасида ёки сайтда текшириш мумкин. Бу ерда сиз текширувдан сўнг амалдорнинг ҳаракатларини баҳолашингиз, шикоят беришингиз, сўнгра унинг ҳолатини кузатишингиз, шунингдек тасдиқловчи файлларни илова қилган ҳолда коррупция ҳолатлари ҳақида хабар беришингиз мумкин.

Шундай қилиб, агар сизга текширув билан келишган бўлса, аввал текширувчидан QR-код орқали текширувни рўйхатдан ўтказишни хушмуомалалик билан сўранг. Агар инспектор рад этса, рад этишни қайд этинг ва GovControl тизими орқали қоидабузарлик ҳақида хабар беринг.

Ташриф ҳақидаги маълумотларни тақдим этмаслик давлат хизматчиси учун хизмат текширувига сабаб бўлиши мумкин.

Текширувдан олдин нима қилиш керак

1. "Бизнес ҳимоя" QR-кодини жойлаштиринг.

Uni govcontrol.uz сайтидан юклаб олинг. QR-код ҳамма учун бир хил – уни компаниянинг ҳар бир объектига киришда кўринарли жойга жойлаштиринг.

2. GovControl мобил иловасини ўрнатинг.

Компания профилига киринг ва ҳудудингизга қайси назоратчилар бириктирилганини олдиндан текширинг.

3. Ходимларга йўриқнома беринг.

Ходимлар билиши керак: инспекторни текширув тадбирларига киритишдан олдин, ташриф "Бизнес ҳимоя" QR-коди орқали рўйхатга олинганлигига ишонч ҳосил қилиш керак.