9 oyni xatolarsiz yopamiz:
Ilgari valyuta schyotlarida hisobda boʻlgan summalar dividendlar toʻlashga yoʻnaltirilishi mumkin edi 
. 2020 yil avgustda ushbu qoidalar oʻzgardi . Endi ularda valyuta mablagʻlarini sarflash yoʻnalishlarining yopiq roʻyxati koʻrsatilgan, ularning orasida dividendlar toʻlash mavjud emas.
Buxgalter.uz iltimosiga binoan savolni MHXS va boshqaruv hisobi boʻyicha sertifikatlangan mutaxassis, «Profi Training» moliya savodxonligi maktabi biznes-murabbiyi Aleksandra TOLMAChEVA tushuntirdi:
- Korxonaning valyuta mablagʻlarini endi darhol Oʻzbekiston rezidentlari boʻlgan ta’sischilarga dividendlar toʻlashga yoʻnaltirib boʻlmaydi. Dastlab ularni Oʻzbekiston soʻmiga konvertatsiya qilish va shundan keyin dividendlarni toʻlash zarur.
Faraz qilaylik, korxona 2020 yil yakuni boʻyicha 300 000 000 soʻm sof foyda oldi. Yagona ta’sischi - jismoniy shaxs, Oʻzbekiston rezidenti. Korxonaning valyuta schyotida - $50 000.
2021 yil martda korxona 2020 yil foydasining toʻliq summasini toʻlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Dividendlar toʻlash kunida (09.03.2021 y.):
- MB kursi: 1 AQSh dollari - 10 497,47 sum;
- sotishning birja kursi: 1 AQSh dollari -10 440 ,65 soʻm.
Dividendlarning toʻliq summasini toʻlash uchun korxona taxminan $29 000 (300 000 000 : 10 440,65)ni sotishi zarur.
Valyuta soʻmga ayirboshlangandan keyin dividendlarni toʻlash mumkin. Bunda shuni e’tiborga olingki, Oʻzbekiston rezidentlari boʻlgan ta’sischilarning dividendlar tarzidagi daromadlariga toʻlov manbaida 5% stavka boʻyicha dividend soligʻi solinadi.
Buxgalteriya oʻtkazmalari:
|
Xoʻjalik muomalasining mazmuni |
Summa (soʻm) |
Schyotlarning bogʻlanishi |
|
|
Debet |
Kredit |
||
|
AQSh dollarini soʻmga konvertatsiya qilish uchun ariza berish (hisob MB kursi boʻyicha yuritiladi) |
304 426 630 ($29 000 x 10 497,47) |
5530* |
|
|
AQSh dollarini sotish kursi boʻyicha soʻmga konvertatsiya qilish |
302 778 850 ($29 000 x 10 440,65) |
||
|
Valyutani MB kursidan past sotish munosabati bilan kurs farqlari boʻyicha zararni aks ettirish |
1 647 780 |
||
|
Tasischi qaroriga muvofiq (qaror qabul qilish kunida) dividendlarni hisoblash |
300 000 000 |
||
|
Toʻlov manbaida dividend soligʻini hisoblash |
15 000 000 (300 000 000 x 5%) |
6410 ** |
|
|
Ta’sischiga dividendlar toʻlash |
285 000 000 |
||
|
Dividend soligʻini daromadni toʻlash kunidan kechiktirmay oʻtkazish |
15 000 000 |
||
* Amaliyotda kompaniyalar oʻzlarining ishchi schyotlar rejasiga chet el valyutasini sotish (masalan, 5530) va uni sotib olish (masalan, 5531) uchun blok-schyotlar kiritishadi.
** Korxona oʻzining ishchi schyotlar rejasiga dividend soligʻini hisobga olish uchun “6400” guruhi schyotlari tarkibida alohida subschyot qoʻshishi mumkin”.
E’tibor bering!
Dividendlarni hisoblash va toʻlash tartibi, shuningdek dividend soligʻi boʻyicha soliq hisobotini taqdim etish tartibi haqida bu yerda batafsil oʻqing.
Ushbu masalani moliya vazirining oʻrinbosari Dilshod SULTONOV va “Norma” eksperti Natalya MEMETOVA qoʻshma tavsiyada tushuntirishgan.
