9 oyni xatolarsiz yopamiz:
Korxona tovar olgan, biroq oʻz vaqtida uning uchun haq toʻlay olmagan. Yetkazib beruvchi shartnomaga asoslanib, neustoyka toʻlashni talab qilmoqda. Shartnomaga haqiqatan ham toʻlov kechiktirilgan har bir kun uchun 0,5% miqdorida toʻlov toʻlash toʻgʻrisidagi band kiritilgan boʻlsa, toʻlangan neustoyka qanday hujjatlarda koʻrsatiladi?
Ikrom ABDULQODIROV, yurist: – «Hammasi taraflar shartnomada nizolarni qanday tartibga solishni kelishib olganligiga bogʻliqdir.
Huquq va qonuniy manfaatlari buzilgan xoʻjalik yurituvchi sub’yekt ularni buzgan xoʻjalik yurituvchi sub’yektga nisbatan da’vo berishga haqlidir
. Taraflar tomonidan shartnomaga yuzaga kelgan nizolarni tinch yoʻl bilan hal etish sharti kiritilgan boʻlsa-yu, biroq ularni tartibga solish taomillari nazarda tutilmagan boʻlsa, nizoni da’vo tartibida hal etish majburiy hisoblanmaydi OSPning
.
Da’vo bildirilgan xoʻjalik yurituvchi sub’yekt:
- da’vo olingan kundan boshlab 15 kun ichida unga javob qaytarishi shart;
- da’vo ixtiyoriy tartibda toʻliq yoki qisman tan olinganda talabgorga tan olingan summa hisoblab oʻtkaziladi
. Bunda toʻlov topshiriqnomalari, akkreditivlar, cheklar bilan hisob-kitob qilishga, inkasso boʻyicha hisob-kitob qilishga, shuningdek qonunda, qonunga muvofiq chiqariladigan bank qoidalarida hamda bank amaliyotida qoʻllanilayotgan ish muomalasi odatlarida nazarda tutilgan boshqa shakllarda hisob-kitob qilishga ham yoʻl qoʻyiladi
.
Shu tariqa, korxonaning buxgalteriya xizmatiga neustoykani toʻlash uchun quyidagilar asos boʻladi:
- avvalboshdan xoʻjalik shartnomasida uning shartlari buzilgan holatlar uchun belgilangan neustoyka miqdori;
yoki
- yetkazib beruvchining (kreditorning) qarzdor tomonidan tan olingan neustoykani toʻlash toʻgʻrisidagi da’vo talabi.
Buxgalteriya hisobi
Tatyana LIMAREVA, «Norma» kompaniyasi eksperti: – «Qarzdor tomonidan toʻlangan yoki tan olingan neustoyka summasi shartnoma shartlarini bajarmaganlik uchun belgilangan jarima sanksiyalari jumlasiga kiradi. U:
- boshqa operatsion xarajatlarga kiritiladi
; - chegirilmaydigan xarajatlar tarkibiga kiritiladi
; - Foyda soligʻi hisob-kitobiga 2-ilovaning 0130-satri 3 va 4-ustunlarida aks ettiriladi».
![]()