9 oyni xatolarsiz yopamiz:
2022 yilda imtiyozli stavkani qanday aniqlash va JShDS va ijtimoiy soliq hisob-kitobini qanday toʻldirishni buxgalter.uz iltimosiga binoan “Infinity Profit Solution” autsorsing kompaniyasi mutaxassislari Anastasiya ZABOLOTINA va Alyona TRONOVA tushuntirishdi:
- 2022 yil 1 apreldan boshlab quyidagi sohalarda faoliyatni amalga oshiradigan tadbirkorlik sub’yektlari ijtimoiy soliqni 1% stavka boʻyicha toʻlaydi 
:
- chakana savdo va umumiy ovqatlanish;
- mehmonxona (joylashtirish) xizmatlari;
- avtotransportda yoʻlovchi va yuk tashish;
- transport vositalarini ta’mirlash va ularga texnik xizmat koʻrsatish;
- kompyuter xizmatlari;
- maishiy texnikani ta’mirlash;
- agro va veterinariya xizmatlari;
- koʻngilochar maskanlarda xizmatlar.
Imtiyoz tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan, agar ularning bunday faoliyat turlarini amalga oshirishdan olgan daromadlari joriy hisobot (soliq) davri yakunlari boʻyicha jami daromadning kamida 60%ini tashkil etsa, qoʻllaniladi.
Shartli misolda soliq stavkasini qanday aniqlash va uni Hisob-kitobda aks ettirishni koʻrib chiqamiz.
Yuridik shaxs mehmonxona xizmatlarini koʻrsatadi va ulgurji savdo bilan shugʻullanadi, deb faraz qilamiz. Mehmonxonada 10 nafar kishi ishlaydi, maosh - 1 mln soʻm. Ulgurji savdoda 3 nafar xodim band, maosh – 900 ming soʻm.
Hisob-kitob yil boshidan oʻsib boruvchi yakun bilan toʻldiriladi.
|
T/r |
Faoliyat turi |
Korxonaning daromadlari (mln. soʻmda) |
||||
|
Yanvar |
Fevral |
Mart |
Aprel |
Jami |
||
|
1 |
Mehmonxona xizmatlari |
70 |
70 |
40 |
50 |
230 |
|
2 |
Ulgurji savdo |
20 |
30 |
55 |
60 |
165 |
|
Hisobot oyi uchun jami: |
90 |
100 |
95 |
110 |
395 |
|
2022 yil aprel oyida faoliyat turlari boʻyicha daromadning ulushi quyidagini tashkil etdi:
- mehmonxona xizmatlari ((230 : 395) – 58%
- ulgurji savdo (165 : 395) – 42%.
Koʻrganimizdek, korxona ijtimoiy soliqning 1% imtiyozli stavkasini qoʻllashi mumkin emas, sababi daromadi 60%dan kam. Shu bois hisobotni biz uchun odatiy boʻlgan shaklda toʻldiramiz va MHJga 12% miqdorida soliq solamiz
mln soʻmda
|
Faoliyat turi |
Yanvar uchun MHJ |
Yanvar-fevral uchun MHJ |
Yanvar-mart uchun MHJ |
Yanvar-aprel uchun MHJ |
|
Mehmonxona xizmatlari |
10 |
20 |
30 |
40 |
|
Ulgurji savdo |
2,7 |
5,4 |
8,1 |
10,8 |
|
MHJ jami: |
12,7 |
25,4 |
38,1 |
50,8 |
|
Ijtimoiy soliq stavkasi |
12% |
12% |
12% |
12% |
|
Soliq summasi |
1,52 |
3,05 |
4,57 |
6,096 |
Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi va ijtimoiy soliq HISOB-KITOBI
(yil boshidan oʻsib boruvchi tartib bilan toʻldiriladi)
(soʻmda)
|
Koʻrsatkichlar |
Satr kodi |
Hisoblangan daromad summasi |
Ijtimoiy soliq |
Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi |
ShJBPHga hisoblangan majburiy (ixtiyoriy) badallar summasi |
||||||
|
Jami |
Umumbelgilangan stavka boʻyicha |
Boshqa stavkalar boʻyicha |
|||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
||||
|
Hisoblangan daromadlarning umumiy summasi (011-satr + 0111-satr + 012-satr + 013-satr) |
010 |
63,500,000.00 |
x |
x |
x |
x |
x |
||||
|
shundan: |
|||||||||||
|
Mehnatga haq toʻlash bilan bogʻliq boʻlgan daromadlar (Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 371-moddasi) (Hisob-kitobga 5-ilovaning 11-ustuni) |
011 |
63,500,000.00 |
63,500,000.00 |
38,100,000.00 |
25,400,000.00 |
x |
x |
||||
|
shundan, hisobot davrida hisoblangan mehnatga haq toʻlash tarzidagi daromadlar (Hisob-kitobga 5-ilovaning 12-ustuni) |
0110 |
12,700,000.00 |
12,700,000.00 |
x |
12,700,000.00 |
x |
x |
||||
|
Oʻzbekiston Respublikasi hududida ishlash uchun chet ellik xodimlarni berish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish shartnomasiga muvofiq yuridik shaxs - Oʻzbekiston Respublikasi norezidentiga toʻlanadigan chet ellik xodimlarning daromadlari* |
0111 |
x |
x |
x |
|||||||
|
Mehnatga haq toʻlash bilan bogʻliq boʻlmagan daromadlar (Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 375 (dividend va foizlardan tashqari), 376 va 377-moddalari) (Hisob-kitobga 6-ilovaning 4-ustuni) |
012 |
x |
x |
x |
x |
x |
|||||
|
shundan mehnatga oid munosabatlarda boʻlmagan jismoniy shaxsning yozma arizasiga asosan jismoniy shaxslarldan olinadigan daromad soligʻi ushlab qolinmagan moddiy naf tarzidagi daromadlar |
0121 |
x |
x |
x |
x |
x |
|||||
|
Oʻzbekiston Respublikasi norezidenti boʻlgan jismoniy shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasida olingan daromadlar (Hisob-kitobga 4-ilova) |
013 |
x |
|||||||||
|
Ijtimoiy soliq hisoblanmaydigan toʻlov turlari (Hisob-kitobga 1-ilovaning 010-satri) |
020 |
x |
x |
x |
|||||||
|
Jismoniy shaxslarning soliq solishdan ozod etilgan daromadlari (Hisob-kitobga 2-ilovaning 010-satri) |
030 |
x |
x |
x |
x |
x |
|||||
|
Soliq bazasi |
040 |
x |
63,500,000.00 |
38,100,000.00 |
25,400,000.00 |
63,500,000.00 |
x |
||||
|
Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi, ijtimoiy soliq va ShJBPHga badallar stavkasi, % |
050 |
x |
x |
12,00 |
1,00 |
12,00 |
0,1 |
||||
|
Hisoblangan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi, ijtimoiy soliq va ShJBPHga badallar summasi (040 satr x 050 satr) |
060 |
x |
4,826,000.00 |
4,572,000.00 |
254,000.00 |
7,620,000.00 |
63,500.00 |
||||
|
Filiallar va (yoki) alohida boʻlinmalar hamda yuridik shaxsning bosh ofisi tomonidan kamaytiriladigan ijtimoiy soliq va jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi summasi** |
061 |
x |
x |
||||||||
|
Hisobot davri uchun qoʻshimcha hisoblangan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi summasi (Hisob-kitobga 3-ilovani 070-satri) |
070 |
x |
x |
x |
x |
x |
|||||
|
ShJBPHga ixtiyoriy toʻlangan badal summasi |
080 |
x |
x |
x |
x |
x |
|||||
|
Jami hisobot davrida toʻlanishi lozim boʻlgan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi, ijtimoiy soliq va ShJBPHga badallar summasi (060-satr - 061-satr + 070-satr + 080-satr) |
090 |
x |
4,826,000.00 |
4,572,000.00 |
254,000.00 |
7,556,500.00 |
63,500.00 |
||||
Izoh: *) 0111-satrda tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlganda chet ellik xodimlarga toʻlanadigan daromadlar, biroq Oʻzbekiston Respublikasi hududida ishlash uchun chet ellik xodimlarni berish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish shartnomasiga doir xarajatlar umumiy summasining 90 foizidan kam boʻlmagan miqdorda koʻrsatiladi.
**) 061-satr Oʻzbekiston Respublikasining yuridik shaxslari boʻlgan, xodimlari 25 nafardan ortiq boʻlgan alohida boʻlinmalarga va (yoki) filiallarga ega soliq agentlari tomonidan toʻldiriladi, bundan yirik korxonalar mustasno. Bunda alohida boʻlinma va (yoki) filiallar tomonidan ijtimoiy soliq summasi kamaytiriladi, bosh ofis tomonidan alohida boʻlinma va (yoki) filiallarga tegishli boʻlgan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi summasi kamaytiriladi.
May oyida shunga oʻxshash hisob-kitobni tuzamiz:
|
T/r |
Faoliyat turi |
Yanvar |
Fevral |
Mart |
Aprel |
May |
Jami |
|
1 |
Mehmonxona xizmatlari |
70 |
70 |
40 |
50 |
95 |
325 |
|
2 |
Ulgurji savdo |
20 |
30 |
55 |
60 |
40 |
205 |
|
Oy uchun jami: |
90 |
100 |
95 |
110 |
135 |
530 |
|
May oyida faoliyat turlari boʻyicha daromadlarning ulushi oʻzgardi:
- mehmonxona xizmatlari (325 : 530) – 61%
- ulgurji savdo (205 : 530) – 39%.
Endi korxona ijtimoiy soliqning 1% stavkasini qoʻllashi mumkin, sababi imtiyoz berilgan mehmonxona xizmatlaridan olingan daromad 60%dan oshdi.
Buni hisobotda aks ettiramiz:
|
Faoliyat turi |
Yanvar uchun MHJ |
Yanvar-fevral uchun MHJ |
Yanvar-mart uchun MHJ |
Yanvar-aprel uchun MHJ |
Yanvar-may uchun MHJ |
|
Mehmonxona xizmatlari |
10 |
20 |
30 |
40 |
50 |
|
Ulgurji savdo |
2,7 |
5,4 |
8,1 |
10,8 |
13,5 |
|
MHJ jami: |
12,7 |
25,4 |
38,1 |
50,8 |
63,5 |
|
Ijtimoiy soliq stavkasi |
12% |
12% |
12% |
12% |
1%*
* Imtiyozli stavka 2022 yil 1 apreldan boshlab belgilangan
|
|
Soliq summasi |
1,52 |
3,05 |
4,57 |
6,10 |
1-qadam: MHJni imtiyoz berilguniga qadar va undan keyinga ajratamiz:
- yanvar-mart uchun MHJ – 38,1 mln soʻm.
- aprel-may uchun MHJ – 25,4 mln soʻm.
|
Faoliyat turi |
Yanvar–may |
Yanvar–may uchun MHJ |
|
|
Yanvar–mart |
Aprel–may |
||
|
Mehmonxona xizmatlari |
50 |
30 |
20 |
|
Ulgurji savdo |
13,5 |
8,1 |
5,4 |
|
MHJ jami: |
63,5 |
38,1 |
25,4 |
|
Ijtimoiy soliq stavkasi |
12% |
1% |
|
|
Soliq summasi |
4,82 |
4,57 |
0,254 |
Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi va ijtimoiy soliq HISOB-KITOBI
(yil boshidan oʻsib boruvchi tartib bilan toʻldiriladi)
(soʻmda)
|
Koʻrsatkichlar |
Satr kodi |
Hisoblangan daromad summasi |
Ijtimoiy soliq |
Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi |
ShJBPHga hisoblangan majburiy (ixtiyoriy) badallar summasi |
||||||
|
Jami |
Umumbelgilangan stavka boʻyicha |
Boshqa stavkalar boʻyicha |
|||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
||||
|
Hisoblangan daromadlarning umumiy summasi (011-satr + 0111-satr + 012-satr + 013-satr) |
010 |
50,800,000.00 |
x |
x |
x |
x |
x |
||||
|
shundan: |
|||||||||||
|
Mehnatga haq toʻlash bilan bogʻliq boʻlgan daromadlar (Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 371-moddasi) (Hisob-kitobga 5-ilovaning 11-ustuni) |
011 |
50,800,000.00 |
50,800,000.00 |
50,800,000.00 |
x |
x |
|||||
|
shundan, hisobot davrida hisoblangan mehnatga haq toʻlash tarzidagi daromadlar (Hisob-kitobga 5-ilovaning 12-ustuni) |
0110 |
12,700,000.00 |
12,700,000.00 |
12,700,000.00 |
x |
x |
x |
||||
|
Oʻzbekiston Respublikasi hududida ishlash uchun chet ellik xodimlarni berish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish shartnomasiga muvofiq yuridik shaxs - Oʻzbekiston Respublikasi norezidentiga toʻlanadigan chet ellik xodimlarning daromadlari* |
0111 |
x |
x |
x |
|||||||
|
Mehnatga haq toʻlash bilan bogʻliq boʻlmagan daromadlar (Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 375 (dividend va foizlardan tashqari), 376 va 377-moddalari) (Hisob-kitobga 6-ilovaning 4-ustuni) |
012 |
x |
x |
x |
x |
x |
|||||
|
shundan mehnatga oid munosabatlarda boʻlmagan jismoniy shaxsning yozma arizasiga asosan jismoniy shaxslarldan olinadigan daromad soligʻi ushlab qolinmagan moddiy naf tarzidagi daromadlar |
0121 |
x |
x |
x |
x |
x |
|||||
|
Oʻzbekiston Respublikasi norezidenti boʻlgan jismoniy shaxslar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasida olingan daromadlar (Hisob-kitobga 4-ilova) |
013 |
x |
|||||||||
|
Ijtimoiy soliq hisoblanmaydigan toʻlov turlari (Hisob-kitobga 1-ilovaning 010-satri) |
020 |
x |
x |
x |
|||||||
|
Jismoniy shaxslarning soliq solishdan ozod etilgan daromadlari (Hisob-kitobga 2-ilovaning 010-satri) |
030 |
x |
x |
x |
x |
x |
|||||
|
Soliq bazasi |
040 |
x |
50,800,000.00 |
50,800,000.00 |
0,00 |
50,800,000.00 |
x |
||||
|
Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi, ijtimoiy soliq va ShJBPHga badallar stavkasi, % |
050 |
x |
x |
12,00 |
1,00 |
12,00 |
0,1 |
||||
|
Hisoblangan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi, ijtimoiy soliq va ShJBPHga badallar summasi (040 satr x 050 satr) |
060 |
x |
6,096,000.00 |
6,096,000.00 |
0,00 |
6,096,000.00 |
50,800.00 |
||||
|
Filiallar va (yoki) alohida boʻlinmalar hamda yuridik shaxsning bosh ofisi tomonidan kamaytiriladigan ijtimoiy soliq va jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi summasi** |
061 |
x |
x |
||||||||
|
Hisobot davri uchun qoʻshimcha hisoblangan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi summasi (Hisob-kitobga 3-ilovani 070-satri) |
070 |
x |
x |
x |
x |
x |
|||||
|
ShJBPHga ixtiyoriy toʻlangan badal summasi |
080 |
x |
x |
x |
x |
x |
|||||
|
Jami hisobot davrida toʻlanishi lozim boʻlgan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi, ijtimoiy soliq va ShJBPHga badallar summasi (060-satr - 061-satr + 070-satr + 080-satr) |
090 |
x |
6,096,000.00 |
6,096,000.00 |
0,00 |
6,045,200.00 |
50,800.00 |
||||
Izoh: *) 0111-satrda tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlganda chet ellik xodimlarga toʻlanadigan daromadlar, biroq Oʻzbekiston Respublikasi hududida ishlash uchun chet ellik xodimlarni berish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish shartnomasiga doir xarajatlar umumiy summasining 90 foizidan kam boʻlmagan miqdorda koʻrsatiladi.
**) 061-satr Oʻzbekiston Respublikasining yuridik shaxslari boʻlgan, xodimlari 25 nafardan ortiq boʻlgan alohida boʻlinmalarga va (yoki) filiallarga ega soliq agentlari tomonidan toʻldiriladi, bundan yirik korxonalar mustasno. Bunda alohida boʻlinma va (yoki) filiallar tomonidan ijtimoiy soliq summasi kamaytiriladi, bosh ofis tomonidan alohida boʻlinma va (yoki) filiallarga tegishli boʻlgan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi summasi kamaytiriladi.
2-qadam: 2022 yil may uchun JShDS va ijtimoiy soliq hisob-kitobini toʻldiramiz:
- 011-satrning 5-ustunida yanvardan martga qadar MHJ summasini koʻrsatamiz – 38,1 mln soʻm;
- 011-satrning 6-ustunida aprel–may uchun MHJni koʻrsatamiz – 25,4 mln soʻm;
- 0110-satrning 6-ustunida – faqat joriy oy uchun MHJ – 12,7 mln sum;
E’tibor bering
Hisob-kitobning 050-satri 5-ustunida 12% soliq stavkasini, 1% imtiyozli stavkani esa - 050-satrining 6-ustunida koʻrsating. Bu holda 060-satrining 6-ustuni toʻgʻri toʻldiriladi: unda aprel-may uchun ijtimoiy soliqning 1% imtiyozli stavkasini hisobga olgan holda ushlab qolingan soliq summasi aks ettiriladi. Agar oʻzgacha tarzda bajarilsa, hisob-kitobning ma’lumotlari buzib koʻrsatiladi.
- Hisob-kitobning 090-satri 4-ustunida avtomatik tarzda 2022 yil yanvar-may uchun ijtimoiy soliqning umumiy summasi aks ettiriladi:
- 090-satrining 5-ustunida yanvar-may uchun imtiyoz hisobga olinmagan holda ijtimoiy soliq summasi;
- 090-satrining 6-ustunida aprel-may davri uchun ijtimoiy soliqning imtiyozli stavkasi (1%) hisobga olingan holda.
Natijada yanvar-may uchun ijtimoiy soliq summasi 4 824 000 soʻmni tashkil etadi.
Yanvar-aprel uchun korxona 6 096 000 soʻm toʻladi.
2022 yil may uchun topshirilgan Hisob-kitob yakunlari boʻyicha korxonada soliq boʻyicha 1 272 000 soʻm (4 824 000 – 6 096 000) miqdorida ortiqcha toʻlov hosil boʻladi.
E’tibor bering
Siz quyidagi tavsiyada mazkur mavzuga doir qoʻshimcha yoʻl-yoʻriqlarni topasiz:
2022 yil iyun oyi uchun hisobotni toʻldirish chogʻida JShDS va ijtimoiy soliq hisob-kitobini toʻldirishning shu kabi uslubiyatidan foydalaning.
